Mở rộng thị trường nội địa cho đồ gỗ Việt

Ông Nguyễn Hoài Bảo khẳng định, trong nhiều năm qua, ngành gỗ Việt Nam đã từng bước khẳng định năng lực sản xuất, quản trị và khả năng đáp ứng các tiêu chuẩn khắt khe của thị trường quốc tế.

Năm 2025, kim ngạch xuất khẩu gỗ và sản phẩm gỗ của Việt Nam đạt khoảng 17,2 tỷ USD. Riêng thị trường Hoa Kỳ đạt gần 9,5 tỷ USD, chiếm hơn một nửa tổng kim ngạch xuất khẩu của ngành. Bước sang năm 2026, đà xuất khẩu tiếp tục được duy trì. Trong 8 tháng đầu năm, xuất khẩu gỗ và sản phẩm gỗ đạt gần 11,7 tỷ USD.

Những con số này cho thấy năng lực sản xuất và sức cạnh tranh của doanh nghiệp gỗ Việt Nam đã được kiểm chứng trên thị trường quốc tế. Tuy nhiên, theo ông Bảo, khi doanh nghiệp đã có thể đưa sản phẩm đi xa, câu hỏi đặt ra là tại sao chưa xây dựng được một thị trường đủ mạnh ngay tại sân nhà?

Ông Nguyễn Hoài Bảo cho rằng, đây là bài toán đáng chú ý trong bối cảnh nhu cầu trong nước đang thay đổi nhanh. Quy mô dân số trên 100 triệu người, quá trình đô thị hóa, sự phát triển của nhà ở, bất động sản, khách sạn, văn phòng cùng xu hướng nâng cao chất lượng không gian sống đang mở ra nhu cầu lớn đối với đồ gỗ và nội thất.

Thay vì xem thị trường nội địa là nơi tiêu thụ khi xuất khẩu gặp khó khăn, ngành gỗ cần coi đây là một thị trường chiến lược, được đầu tư bài bản về sản phẩm, thương hiệu, hệ thống phân phối và dịch vụ.

Liên quan đến việc phát triển thị trường nội địa cho đồ gỗ Việt, ông Ngô Sỹ Hoài - Tổng Thư ký Hiệp hội Gỗ và Lâm sản Việt Nam nhận định, lâu nay thị trường nội địa thường được nhìn như một “phao cứu sinh” mỗi khi xuất khẩu gặp khó. Cách tiếp cận này chưa phản ánh hết tiềm năng của thị trường hơn 100 triệu dân.

Dư địa của ngành gỗ trong nước cũng không chỉ nằm ở các sản phẩm nội thất truyền thống như bàn, ghế, giường, tủ. Nhu cầu còn mở rộng sang xây dựng, nội ngoại thất, giấy và bao bì, năng lượng sinh khối và các loại vật liệu sinh học.

“Nếu thị trường duy trì mức tăng trưởng khoảng 7-9%/năm, quy mô thị trường gỗ nội địa có thể đạt khoảng 7-7,7 tỷ USD và đến năm 2030 có thể lên khoảng 7,7-8 tỷ USD. Đây mới là kịch bản tương đối khiêm tốn, cho thấy dư địa tăng trưởng còn đáng kể”, ông Hoài dẫn chứng.

Tuy nhiên, để biến tiềm năng thành thị trường thực tế, vấn đề không chỉ nằm ở năng lực sản xuất. Người tiêu dùng ngày càng quan tâm đến nguồn gốc nguyên liệu, tính hợp pháp của gỗ, chất lượng, độ an toàn và trách nhiệm môi trường của sản phẩm.

Ngoài ra, một thị trường lớn không thể phát triển chỉ bằng cách đưa sản phẩm xuất khẩu về bán trong nước. Doanh nghiệp cần xây dựng cách tiếp cận riêng đối với người tiêu dùng Việt Nam, từ thiết kế, giá thành đến hệ thống phân phối và dịch vụ sau bán hàng.

Theo ông Ngô Sỹ Hoài, doanh nghiệp cần phát triển theo từng phân khúc, kết hợp bán hàng đa kênh, số hóa hoạt động kinh doanh, cạnh tranh bằng chất lượng và dịch vụ. Các yếu tố như bảo hành, sửa chữa, thay thế, hậu mãi và công bố nguồn gốc sản phẩm sẽ ngày càng trở thành một phần của giá trị sản phẩm.

“Thị trường nội địa không phải đơn hàng dự phòng, đó là nơi doanh nghiệp xây dựng thương hiệu, thiết kế Việt và dịch vụ Việt”, ông Hoài nhấn mạnh.

Thực tế từ doanh nghiệp cho thấy, hướng đi này đang được một số đơn vị lựa chọn. Ông Nguyễn Minh Cương, Tổng Giám đốc Công ty cổ phần Gỗ Minh Long, cho biết hơn 95% sản phẩm của doanh nghiệp hiện được phân phối tại thị trường nội địa. Sau quá trình tham gia xuất khẩu, doanh nghiệp nhận thấy thị trường trong nước có tiềm năng lớn, với quy mô khoảng 7 tỷ USD, tương đương khoảng 40% thị trường xuất khẩu.

“Việc hiểu người tiêu dùng trong nước có ý nghĩa đối với doanh thu nội địa và giúp doanh nghiệp hoàn thiện năng lực sản xuất, thiết kế và dịch vụ. Nếu không am hiểu và không phục vụ được người Việt thì khó có thể phục vụ tốt thị trường quốc tế”, ông Cương nêu quan điểm.