Mỗi kiến nghị của cử tri phải có địa chỉ trách nhiệm, thời hạn giải quyết

Chuyển từ tư duy “đã trả lời, đã chuyển đơn” sang “đã giải quyết thực chất, đã khắc phục bất cập”

Ngày 11/11, dưới sự chủ trì của Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn, sự điều hành của Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Doãn Anh, Quốc hội thảo luận ở hội trường về: Kết quả giám sát việc giải quyết kiến nghị của cử tri gửi đến Kỳ họp thứ Nhất, Quốc hội khóa XVI; Kết quả tiếp công dân, xử lý đơn, thư và giám sát việc giải quyết khiếu nại, tố cáo của công dân gửi đến Quốc hội năm 2026.

Đại biểu Quốc hội Lê Hữu Trí (Đoàn Khánh Hoà) cho rằng, đánh giá hiệu quả không thể chỉ căn cứ vào số văn bản đã trả lời, số đơn đã chuyển hoặc số lượt công dân đã tiếp, mà phải căn cứ vào việc những vấn đề người dân phản ánh đã được giải quyết đến đâu, quyền và lợi ích hợp pháp của người dân đã được bảo đảm như thế nào.

Theo ông Trí, trong tổng số 855 kiến nghị được tổng hợp, đã có 854 kiến nghị được giải quyết, trả lời, đạt tỷ lệ 99,9%. Đây là kết quả đáng ghi nhận. Tuy nhiên, trong số 772 kiến nghị được Chính phủ, các bộ, ngành trả lời, có 601 kiến nghị thuộc nhóm giải trình, cung cấp thông tin cho cử tri, chiếm 77,8%. Ông Trí nói: “đây là vấn đề cần được quan tâm. Bởi giải trình, cung cấp thông tin là cần thiết, nhưng không đồng nghĩa với việc những bất cập mà cử tri phản ánh đã được khắc phục”.

Đáng chú ý, ông Trí cho hay, trong số 511 kiến nghị từ các kỳ họp trước được Chính phủ, các bộ, ngành tiếp thu, nghiên cứu, giải quyết, mới có 298 kiến nghị được giải quyết xong; còn 213 kiến nghị chiếm 41,6% tiếp tục được xem xét, giải quyết. Trong đó, có 39 kiến nghị chưa có lộ trình giải quyết cụ thể. Đối với 21 kiến nghị của Ủy ban Thường vụ Quốc hội từ các báo cáo giám sát trước, mới có 6 kiến nghị được giải quyết xong, còn 15 kiến nghị đang tiếp tục được xử lý. Những con số này cho thấy vẫn còn tình trạng kiến nghị kéo dài qua nhiều kỳ họp, trong khi trách nhiệm, thời hạn và kết quả giải quyết chưa thật rõ ràng.

Từ đó, ông Trí đề nghị chấn chỉnh 3 việc. Theo đó, phải phân loại rõ kiến nghị đã giải quyết dứt điểm, kiến nghị đang triển khai, kiến nghị mới được giải trình và kiến nghị chưa được giải quyết. Không nên đánh đồng việc có văn bản trả lời với việc hoàn thành trách nhiệm giải quyết.

Bên cạnh đó, đối với kiến nghị tồn đọng, phải xác định rõ cơ quan chủ trì, cơ quan phối hợp, nguyên nhân chậm trễ, giải pháp tháo gỡ và thời hạn hoàn thành. Riêng những kiến nghị chưa có lộ trình phải khẩn trương xác định hướng xử lý; nếu chưa thể giải quyết thì phải nêu rõ lý do, căn cứ và thời điểm xem xét lại.

Ông Trí cũng nhấn mạnh, điều quan trọng nhất là phải chuyển từ tư duy “đã trả lời, đã chuyển đơn, đã ban hành quyết định” sang “đã giải quyết thực chất, đã khắc phục bất cập, đã bảo đảm quyền và lợi ích hợp pháp của người dân”. “Mỗi kiến nghị của cử tri phải có địa chỉ trách nhiệm, thời hạn giải quyết và kết quả kiểm chứng được. Mỗi đơn thư khiếu nại, tố cáo phải được tiếp nhận đúng, xử lý đúng, giải quyết đúng pháp luật và theo dõi đến khi kết quả được thực hiện trên thực tế. Đó mới là thước đo thực chất về trách nhiệm của các cơ quan công quyền và là cách thiết thực nhất để củng cố niềm tin của cử tri, Nhân dân đối với Quốc hội và Nhà nước”, ông Trí nói.

Giám sát việc giải quyết các vụ việc tồn đọng kéo dài qua nhiều năm

Theo đại biểu Quốc hội Dương Khắc Mai (Đoàn Lâm Đồng), về công tác theo dõi, giám sát việc giải quyết các vụ việc tồn đọng kéo dài cần quan tâm hơn đến việc đánh giá nguyên nhân và kết quả giải quyết đối với những vụ việc đã được các cơ quan của Quốc hội theo dõi, kiến nghị qua nhiều năm qua.

Để có cơ sở đánh giá đầy đủ kết quả giải quyết và tiếp tục nâng cao hiệu quả giám sát, ông Mai đề nghị đối với các vụ việc đã được theo dõi qua nhiều kỳ báo cáo cần quan tâm làm rõ thêm một số nội dung như: kết quả thực hiện các kiến nghị giám sát đã được ban hành, trong đó phân biệt nội dung đã hoàn thành, đang thực hiện và chưa thực hiện; nguyên nhân của những nội dung chưa được giải quyết, do vướng mắc về hồ sơ, trình tự thủ tục và trách nhiệm phối hợp hay quy định của pháp luật; hướng dẫn xử lý tiếp theo, các cơ quan có trách nhiệm thực hiện và tiến độ giải quyết theo quy định, đặc biệt đối với những vụ việc có vướng mắc về quy định pháp luật hoặc áp dụng pháp luật chưa thống nhất thì đề nghị tổng hợp theo từng nhóm, lĩnh vực để kiến nghị cơ quan có thẩm quyền hướng dẫn, bổ sung cho kịp thời.

Bên cạnh đó, ông Mai đề nghị, Ủy ban Thường vụ Quốc hội quan tâm đánh giá thêm tình hình tiếp công dân, xử lý đơn thư và giải quyết khiếu nại tố cáo sau khi thực hiện mô hình chính quyền địa phương hai cấp, nhất là việc chuyển tiếp các vụ việc phát sinh trước khi kết thúc hoạt động của chính quyền cấp huyện.

“Thực tiễn khảo sát tại một số xã cho thấy, vẫn còn những hồ sơ đất đai chuyển tiếp từ cấp huyện trước đây chưa được giải quyết xong”, ông Mai nêu rõ.

Từ những vấn đề trên, ông Mai đề nghị Ủy ban thường vụ Quốc hội quan tâm tổng hợp, đánh giá thêm một số nội dung về việc bàn giao hồ sơ, chuyển tiếp trách nhiệm và phân định thẩm quyền giải quyết đối với các vụ việc phát sinh trước khi kết thúc hoạt động của chính quyền địa phương cấp huyện.

Cùng với đó là điều kiện bảo đảm thực hiện nhiệm vụ tiếp công dân, xử lý đơn thư và giải quyết khiếu nại tố cáo tại cấp xã, nhất là đội ngũ công chức chuyên môn hướng dẫn nghiệp vụ và hệ thống quản lý hồ sơ. Đồng thời có cơ chế phối hợp rất đặc biệt, phức tạp trong việc cung cấp hồ sơ, xác minh và giải quyết các vụ việc phức tạp kéo dài.