Một mùa lũ không về

Anh Minh thân mến,

Những ngày này, cứ theo chu trình của đất trời thì Hà Nội đã vào đông, người Hà Nội đã phải co ro mỗi sớm mai thức giấc hay xuýt xoa bên bếp than hồng thơm mùi ngô nướng lúc khuya về…Thế nhưng, thời trang Hà Thành vẫn y như những ngày hè tháng 7. Có lẽ vì vậy mà nơi công sở, ngoài chợ hay cả quán nước vỉa hè người ta nhắc nhiều hơn đến El Nino, đến biến đổi khí hậu với một sự quan tâm đặc biệt.

Nhưng anh ạ, nói gì thì nói, dẫu Hà Nội chưa có rét khi đông về và dẫu thói quen sinh hoạt có đảo lộn đôi chút nhưng nhìn chung công việc của mọi người không bị ảnh hưởng nhiều lắm, còn với những người nông dân, El Nino đang làm nhiều nơi, nhiều vùng miền điêu đứng. Và anh biết không, người dân ĐBSCL đang buồn hiu hắt khi một mùa lũ lại không về…

Anh Minh thân,

Ở thành thị mà nói đến lũ lụt thì có lẽ khó cảm nhận, khó chia sẻ. Phải về đây, sống cuộc sống của người dân mới thấu hiểu được, mùa lũ tháng 10 quan trọng đến nhường nào. Lũ về không chỉ rửa sạch phèn ở những nơi bị ngập mặn do nước biển tràn vào, không chỉ để lại phù sa cho đất đai thêm màu mỡ mà lũ còn mang theo rất nhiều “lộc trời” anh ạ. Chuột đồng, ốc bươu, ốc lác, rắn, rùa, cá linh…và nhiều nhất là những bông điên điển - đặc sản của mùa lũ ở ĐBSCL.

Những hàng điên điển trổ bông vàng rực trên mặt nước khi mùa lũ về. Em cứ nhớ lần về Đồng Tháp năm ngoái được bác Dương nhà ở Thường Phước 1, huyện Hồng Ngự đãi món lẩu cá linh non với bông điên điển. Toàn đặc sản quê nhà anh ạ, nước dừa tươi đổ vào nồi xương ninh thêm chút mắm, đường, me dầm rồi nêm vừa ăn. Cá linh béo ngậy cùng với bông điển tươi rói, rau nhút…nhúng vào nồi lẩu đang sôi. Nhắc đến em lại thấy thèm, thèm cái vị chua của me, ngọt của dừa và béo ngậy của cá linh, ngon đến khó cưỡng.

Chỉ là một bữa ăn mà em gái anh thèm và nhớ đến thế, mới thấu hiểu chia sẻ nỗi niềm của người nông dân quê mình anh ạ. Mọi năm mùa này, nhà nào cũng bận rộn, những cánh đồng mênh mông nước, lách tách cá tôm và rộn tiếng cười. Vậy mà, giờ này đã sang tháng 11, nước mới chỉ le lé mặt ruộng, những người dân sống bằng nghề giăng lưới, đặt dớn, đặt lú… buồn đến hiu hắt vì sự nhàn rỗi của mình. Em ghé vào nhà bác Dương, thấy hai bác ngồi thẫn thờ ngoài sân, giọng sũng buồn, bác bảo chờ hai tháng rồi nước vẫn chưa đủ để bà con đặt lọp, hàng trăm chiếc lọp chờ mùa lũ giờ nằm còng qoeo trên gác bếp. Năm ni nhà bác không có lẩu cá linh đãi con rồi…

Sinh ra từ làng, chắc không nói anh cũng hiểu, nếu lũ không về, ruộng sẽ không được làm sạch, những mầm bệnh sẽ có cơ hội phát tán. Và lượng phù sa bồi lắng giảm nghiêm trọng cùng với đó là chi phí đầu tư cho bơm trục, thuốc diệt cỏ, sâu rầy…sẽ tăng. Trăm gánh nặng dồn lên vai những người nông dân.

Bác Dương bảo em, Elino là cái thứ gì mà nó hoành hành dữ vậy con? Em cũng chẳng biết an ủi bác như nào, chỉ nói với bác rằng, nhà quản lý đã và đang rất nỗ lực trong “cuộc chiến” ứng phó với El Nino, ứng phó với biến đổi khí hậu như tích nước thủy lợi, chuyển đổi cây trồng…để những người nông dân như bác bớt đi khó khăn, thiệt hại từ thời tiết cực đoan. Hy vọng năm sau, quê mình lũ sẽ về anh nhỉ?

Có lẽ cũng đã tâm sự với anh nhiều, em dừng tại đây nhé!

Em!