Báo Đại Đoàn Kết Xe

Một số đời ô tô diesel phải đạt khí thải mức 4 từ tháng 1/2027: Chủ xe cần kiểm tra gì?

Báo Đại Đoàn Kết Tăng kích thước chữ

Một số đời ô tô diesel phải đạt khí thải mức 4 từ tháng 1/2027: Chủ xe cần kiểm tra gì?

Báo Đại Đoàn Kết trên Google News

Từ ngày 1/1/2027, ô tô sản xuất giai đoạn 2017-2021 tham gia giao thông tại Hà Nội và TP.HCM phải đáp ứng mức khí thải 4; riêng xe diesel phải có độ khói không vượt quá 45% HSU.

Theo khoản 3 Điều 4 Quyết định 43/2025/QĐ-TTg, ô tô sản xuất từ năm 2017 đến hết năm 2021 áp dụng mức khí thải 3 kể từ ngày quyết định có hiệu lực, 1/3/2026. Riêng nhóm xe này khi tham gia giao thông trên địa bàn Hà Nội và TP.HCM phải đáp ứng mức khí thải 4 từ ngày 1/1/2027.

Quy định xác định phạm vi áp dụng theo địa bàn xe tham gia giao thông, không ghi điều kiện xe phải đăng ký biển số tại Hà Nội hoặc TP.HCM. Vì vậy, chủ xe không nên hiểu rằng xe mang biển tỉnh khác đương nhiên nằm ngoài lộ trình. Quyết định hiện chưa hướng dẫn cụ thể cách áp dụng đối với từng trường hợp xe ngoại tỉnh đi vào hoặc đi qua hai thành phố.

Theo khoản 2 Điều 6 Quyết định 43/2025/QĐ-TTg, xe đã được cấp giấy chứng nhận kiểm định an toàn kỹ thuật và bảo vệ môi trường còn hiệu lực được tiếp tục lưu hành đến kỳ kiểm định tiếp theo mới phải áp dụng lộ trình khí thải mới.

Với ô tô diesel, mức khí thải được xác định qua phép đo độ khói. Theo QCVN 85:2025/BNNMT ban hành kèm Thông tư 06/2025/TT-BNNMT, giới hạn độ khói tối đa của xe diesel ở mức 3 là 50% HSU (đơn vị đo độ khói của khí thải động cơ diesel), mức 4 là 45% HSU và mức 5 là 35% HSU. Như vậy, từ đầu năm 2027, xe thuộc diện áp dụng mức 4 phải có kết quả đo không vượt quá 45% HSU.

Phép đo được thực hiện theo phương pháp gia tốc tự do: động cơ được tăng tốc theo quy trình kiểm định trong khi thiết bị ghi nhận độ khói khí thải. Quy chuẩn yêu cầu thực hiện ít nhất ba lần đo và lấy trung bình ba kết quả sau cùng; chênh lệch giữa kết quả lớn nhất và nhỏ nhất không được vượt quá 10% HSU. Đây là phép đo bằng thiết bị chuyên dụng, không thể kết luận xe đạt hay không chỉ bằng cách quan sát khói thoát ra từ ống xả.

Chủ xe cần kiểm tra gì, nếu xe không đạt thì xử lý ra sao?

Chủ xe nên kiểm tra tình trạng động cơ và hệ thống nhiên liệu trước kỳ đăng kiểm, nhất là khi xe có biểu hiện khói đen, máy yếu, tiêu hao nhiên liệu bất thường hoặc khó khởi động. Đây là những dấu hiệu cần kiểm tra, không phải căn cứ để tự kết luận bộ phận nào đã hỏng.

Theo Cơ quan Bảo vệ môi trường bang New South Wales (Australia), khói đen hoặc xám ở động cơ diesel thường liên quan đến quá trình cháy không hoàn toàn. Các nguyên nhân có thể gồm lọc gió tắc, lọc nhiên liệu hoặc bộ tách nước bẩn, nhiên liệu nhiễm nước và tạp chất, bơm nhiên liệu hoặc kim phun bị lỗi, thời điểm phun không đúng, áp suất nén thấp, đường xả bị cản trở hoặc hệ thống điều khiển động cơ gặp trục trặc. Cơ quan này khuyến nghị việc sửa chữa bơm phun và kim phun nên được giao cho đại lý hoặc cơ sở chuyên sửa chữa diesel có đủ năng lực.

Vì vậy, bước đầu tiên là kiểm tra lọc gió, lọc nhiên liệu và bộ tách nước theo lịch bảo dưỡng của nhà sản xuất. Nếu lọc bẩn, tắc hoặc đã đến hạn thay, chủ xe cần xử lý theo khuyến cáo kỹ thuật của mẫu xe. Không nên tự ý điều chỉnh bơm nhiên liệu hoặc thay linh kiện chỉ vì thấy xe có khói đen.

Từ ngày 1/1/2027, ô tô sản xuất giai đoạn 2017-2021 tham gia giao thông tại Hà Nội và TP.HCM phải đáp ứng mức khí thải 4; riêng xe diesel phải có độ khói không vượt quá 45% HSU.
Từ ngày 1/1/2027, ô tô sản xuất giai đoạn 2017-2021 tham gia giao thông tại Hà Nội và TP.HCM phải đáp ứng mức khí thải 4; riêng xe diesel phải có độ khói không vượt quá 45% HSU.

Với hệ thống phun nhiên liệu, gara cần kiểm tra tình trạng lọc nhiên liệu, khả năng nhiễm nước hoặc tạp chất; đồng thời kiểm tra kim phun về độ kín, chất lượng tia phun, lưu lượng phun và lượng nhiên liệu hồi bằng thiết bị phù hợp với hệ thống phun của xe. NSW EPA nêu các hạng mục như rò rỉ ở đầu kim, khả năng tán sương, áp suất mở và lượng nhiên liệu hồi trong hướng dẫn kiểm tra kim phun diesel. Tuy nhiên, thông số và quy trình cụ thể phải theo tài liệu kỹ thuật của từng loại kim phun, không áp dụng máy móc một quy trình cho mọi động cơ.

Chủ xe cũng cần chú ý loại dầu diesel đang sử dụng. Theo Tiêu chuẩn cơ sở TCCS 03:2026/PLX do Petrolimex công bố, doanh nghiệp phân phối dầu diesel DO 0,001S-V Mức 5, có hàm lượng lưu huỳnh tối đa 10 mg/kg, và DO 0,05S-II Mức 2, có hàm lượng lưu huỳnh tối đa 500 mg/kg. Đây là hai mức chất lượng nhiên liệu khác nhau. Tuy nhiên, không thể chỉ dựa vào hàm lượng lưu huỳnh để kết luận một loại dầu phù hợp với mọi động cơ diesel đời 2017-2021. Chủ xe cần đối chiếu sổ tay hướng dẫn hoặc yêu cầu kỹ thuật của nhà sản xuất trước khi lựa chọn; việc dùng nhiên liệu có hàm lượng lưu huỳnh thấp hơn cũng không thay thế việc sửa chữa nếu động cơ đang có lỗi gây khói.

Nếu các kiểm tra cơ bản không tìm ra nguyên nhân, gara cần chẩn đoán sâu hơn bằng thiết bị chuyên dụng, đọc mã lỗi và dữ liệu vận hành của động cơ. Tùy cấu tạo từng mẫu xe, các hạng mục tiếp theo có thể gồm hệ thống tuần hoàn khí xả (EGR), áp suất nhiên liệu, tình trạng kim phun, áp suất nén và bộ tăng áp. Chẳng hạn, tài liệu sửa chữa Mitsubishi L200 đời 2020 sử dụng động cơ 4N14 đưa các lỗi EGR, áp suất nén thấp và hư hỏng turbo vào quy trình chẩn đoán khói đen. Đây là ví dụ cho một động cơ cụ thể, không phải danh sách lỗi có thể áp dụng cho tất cả xe diesel.

Khi xe có tiếng động bất thường, thiếu dầu hoặc áp suất dầu thấp, chủ xe không nên cố tăng ga nhiều lần để thử khói hay yêu cầu kiểm định ngay. Hướng dẫn kiểm định khí thải trong quy trình MOT của Anh cũng yêu cầu không thực hiện phép thử khói khi xe có một số dấu hiệu mất an toàn như thiếu dầu, áp suất dầu thấp hoặc tiếng động bất thường. Chủ xe nên đưa xe đến gara để kiểm tra tình trạng động cơ trước.

Sau khi sửa chữa, nên yêu cầu gara kiểm tra lại bằng thiết bị chẩn đoán và đo độ khói nếu có điều kiện. Việc thay lọc, vệ sinh hệ thống nhiên liệu hay sửa kim phun chỉ có ý nghĩa khi xử lý đúng nguyên nhân; không có một thao tác đơn lẻ nào bảo đảm xe chắc chắn đạt mức khí thải 4. Chủ xe nên giữ hóa đơn, nội dung sửa chữa và kết quả đo để đối chiếu khi cần.

Thủy Nguyễn