Muộn còn hơn không

Trẻ em cần được trang bị kỹ năng bơi lội đề phòng đuối nước.
(Ảnh: Trần Việt Long).

Mùa đuối nước

Thống kê của Cục Bảo vệ, chăm sóc trẻ em (Bộ LĐTB&XH) cho thấy đuối nước là nguyên nhân hàng đầu gây tử vong và tàn tật cho trẻ em Việt Nam. Số trẻ em tử vong tăng cao vào dịp hè và trong mùa mưa lũ hàng năm. Thống kê chưa đầy đủ của cơ quan chức năng cho thấy, hàng năm có khoảng 3.000-4.000 trẻ em bị tử vong do đuối nước trên toàn quốc.

Lý giải cho vấn đề này, các nhà nghiên cứu xã hội học khẳng định: Tỷ lệ trẻ tử vong do đuối nước cao có nhiều nguyên nhân cả chủ quan và khách quan, nhưng trước hết là môi trường sống của các em không an toàn. Nước ta có nhiều sông, suối, ao, hồ, bờ biển dài. Diện tích mặt nước cao làm tăng nguy cơ về đuối nước ở trẻ em. Hằng năm, lũ ở Đồng bằng sông Cửu Long diễn ra nhiều tháng trời. Miền Trung và miền Bắc xuất hiện thiên tai, lũ quét, mưa bão nhiều. Ngay cả những bể chứa nước, hố công trình ở thành phố, giếng nước, hố vôi, mương... ở nông thôn cũng tiềm ẩn những nguy cơ đuối nước với trẻ em.

Điều kiện khách quan như vậy đã khiến trẻ em có nguy cơ đuối nước khá cao, cùng với đó là những nguyên nhân chủ quan do sự thiếu trách nhiệm, thiếu ý thức, hay thậm chí là vô cảm của người lớn, của các cơ quan có trách nhiệm trong lĩnh vực bảo vệ, chăm sóc và giáo dục trẻ em khiến tình trạng tử vong do đuối nước của trẻ không ngừng gia tăng. Đơn cử, mới đây nhất cũng liên tiếp xảy ra các vụ đuối nước tập thể khiến hàng chục em tử vong, như: Ngày 4-5, 4 nữ sinh lớp 7 Trường THCS Nguyễn Huệ (xã Vạn Phước, huyện Vạn Ninh, tỉnh Khánh Hòa) tử vong khi đi tắm biển; hay như chỉ trong 2 ngày của tháng 4 đã có 12 em nhỏ của tỉnh Quảng Ngãi thiệt mạng do đuối nước...

Giải pháp nào?

Theo đánh giá của Bộ trưởng Bộ GD&ĐT Phùng Xuân Nhạ: Gần đây đã liên tiếp xảy ra nhiều vụ tai nạn đuối nước nghiêm trọng, dẫn đến những cái chết thương tâm của nhiều trẻ em, học sinh, gây tổn thất đối với gia đình, nhà trường và xã hội. Chính vì vậy, Bộ GD&ĐT đã ban hành Chỉ thị số 1572/CT-BGDĐT, về việc tăng cường các giải pháp phòng, chống tai nạn thương tích, đuối nước cho trẻ em, học sinh, sinh viên. Theo đó, Bộ trưởng Bộ GD&ĐT yêu cầu giám đốc các sở GD&ĐT; giám đốc các ĐH, học viện; hiệu trưởng các trường ĐH, CĐ và TCCN tăng cường các biện pháp đảm bảo an toàn, giảm thiểu tình trạng đuối nước và tai nạn thương tích cho học sinh, sinh viên.

Cụ thể, đối với các sở GD&ĐT cần thực hiện nghiêm túc Quyết định số 234/QĐ-TTg ngày 5-2-2016 của Thủ tướng Chính phủ phê duyệt Chương trình phòng, chống tai nạn thương tích trẻ em giai đoạn 2016-2020, các văn bản chỉ đạo của các bộ, ngành Trung ương về công tác này đến các cấp quản lý giáo dục, cơ sở giáo dục, ban đại diện cha mẹ học sinh và các em học sinh. Phối hợp với các cơ quan truyền thông đẩy mạnh công tác tuyên truyền, nâng cao nhận thức của học sinh, gia đình và cộng đồng về các biện pháp phòng, chống tai nạn thương tích và đuối nước cho trẻ em, học sinh.

Bên cạnh đó, các nhà trường cần phối hợp chặt chẽ với gia đình trong việc quản lý, giáo dục học sinh về ý thức phòng, chống tai nạn thương tích và đuối nước; đưa nội dung giáo dục kỹ năng phòng, chống tai nạn thương tích và đuối nước vào các hoạt động của trường, lớp, Đoàn, Đội; khuyến cáo học sinh không tắm, bơi ở những nơi có nguồn nước không đảm bảo vệ sinh; sông, suối, thác, ghềnh hiểm trở và những nơi nguy hiểm khác. Bố trí nguồn kinh phí hợp lý để tổ chức dạy bơi cho học sinh, sinh viên nhằm nâng cao kỹ năng bơi, kỹ năng phòng, chống tai nạn thương tích, đuối nước cho các em…

Chỉ thị là thế, song trên thực tế các sở GD&ĐT, các trường ĐH, CĐ, TCCN thực hiện đến đâu, như thế nào lại là cả vấn đề nan giải. Song, ngay cả khi các cơ quan, đơn vị thuộc ngành giáo dục có thực hiện nghiêm Chỉ thị của Bộ trưởng Phùng Xuân Nhạ thì cũng chưa thể gạt bỏ mối lo trẻ em đuối nước. Cần sự vào cuộc mạnh mẽ của toàn bộ hệ thống chính trị bao gồm cấp ủy, chính quyền địa phương, các đoàn thể, phụ huynh học sinh và toàn xã hội mới mong giảm thiểu đến mức tối đa những vụ đuối nước thương tâm cướp đi hàng nghìn sinh mạng trẻ em mỗi năm.