Mỹ-Trung thảo luận về Biển Đông, an ninh mạng

Ngoại trưởng Mỹ John Kerry cùng Ủy viên Quốc vụ Trung Quốc Dương Khiết Trì
trong một cuộc gặp hôm 16-5 tại Bắc Kinh (Nguồn: Reuters)

Lợi ích chung

Khoảng 400 quan chức Trung Quốc đã tới Washington từ hôm 22-6 để tham gia các cuộc đối thoại cấp cao thường niên được tổ chức bởi Phó Tổng thống Mỹ Joe Biden, Ngoại trưởng John Kerry và Bộ trưởng Tài chính Jacob Lew.

Trước các cuộc thảo luận chiến lược này, Bộ Ngoại giao Mỹ cho hay nước này cam kết sẽ tiếp tục nỗ lực cải thiện mối quan hệ với Trung Quốc, dù cho còn tồn tại nhiều điểm bất đồng giữa hai nước. Theo tuyên bố của Người phát ngôn John Kirby, Mỹ và Trung Quốc có chung nhiều lĩnh vực hợp tác đem lại lợi ích chung, thêm rằng “không có vấn đề gì có thể cản trở các nỗ lực hợp tác Mỹ-Trung”.

Đối thoại Chiến lược và Kinh tế kéo dài 2 ngày được chính thức khởi động từ hôm 23-6 với sự góp mặt của Ngoại trưởng Mỹ John Kerry cùng Ủy viên Quốc vụ Trung Quốc Dương Khiết Trì.

Trước đó Thứ trưởng Ngoại giao Mỹ Tony Blinken đã có cuộc họp kín hôm 22-6 về một trong những vấn đề gai góc nhất hiện nay giữa hai nước – an ninh – với Thứ trưởng Trung Quốc Trương Nghiệp Toại. Theo đánh giá của Bộ Ngoại giao Mỹ, các cuộc thảo luận diễn ra “hết sức thẳng thắn” nhằm giải quyết “các vấn đề nhạy cảm nhất trong mối quan hệ hai nước”.

Thứ trưởng Ngoại giao Mỹ Antony Blinken đã nêu quan ngại của Mỹ về các hoạt động cải tạo đảo của Trung Quốc tại Biển Đông trong thời gian qua. Ông cho biết Mỹ cũng quan ngại về các vụ tấn công mạng có nguồn gốc từ Trung Quốc nhằm vào các hệ thống máy tính của các cơ quan Chính phủ Mỹ - theo AFP.
Hai bên cũng thảo luận về nhiều lĩnh vực hợp tác quan trọng như các vòng đàm phán về chương trình hạt nhân Iran, tình hình ở Afghanistan và giải quyết biến đổi khí hậu. Tuy nhiên vẫn còn nhiều bất đồng quan điểm giữa hai bên. Theo Tân Hoa xã, cả hai bên còn thỏa thuận sẽ cùng làm việc để xây dựng một mối quan hệ an ninh “ổn định”.

Còn nhiều bất đồng

Theo Hãng tin AFP, hai nền kinh tế dẫn đầu thế giới vẫn còn nhiều bất đồng xung quanh việc Trung Quốc cải tạo đảo tại khu vực Biển Đông, dù Washington liên tục thúc giục Bắc Kinh ngừng hành động này.

Các cuộc thảo luận năm nay cũng diễn ra trong bối cảnh mối quan hệ hai nước trở nên căng thẳng sau khi Mỹ cáo buộc hacker Trung Quốc liên tục tấn công vào các mạng nội bộ của một số cơ quan liên bang thuộc Chính phủ nước này. Hồi năm ngoái, đề xuất thành lập một nhóm an ninh mạng phối hợp đã bị phía Bắc Kinh trì hoãn sau khi Washington truy tố 5 quan chức quân đội Trung Quốc thâm nhập vào mạng máy tính của họ để trích xuất dữ liệu mật của chính phủ.

Trong tuần này, vấn đề an ninh mạng tiếp tục trở nên nóng bỏng sau khi chính quyền Washington phát hiện ra hàng loạt lỗ hổng an ninh mạng lớn trong các mạng nội bộ của Chính phủ nước này – một vấn đề mà giới chức Mỹ từng cho biết họ sẽ đề cập trực tiếp với phái đoàn Trung Quốc.

Cho đến nay, chính quyền Mỹ vẫn không công khai cáo buộc Bắc Kinh tấn công vào mạng máy tính của Văn phòng Quản lý Nhân sự (OPM) của họ - lấy đi 14 triệu hồ sơ nhân sự liên bang – nhưng sự việc nghiêm trọng này khiến giới chức Mỹ hết sức quan ngại và mở hẳn một cuộc điều tra rầm rộ do FBI phụ trách.

Về vấn đề kinh tế, hai bên sẽ cùng thảo luận về các vấn đề hợp tác thương mại, trong bối cảnh Mỹ đang thúc đẩy một hiệp định thương mại lớn ở khu vực châu Á, trong đó lại không có mặt Trung Quốc. Đáp lại, Trung Quốc đang nỗ lực tranh thủ sự ủng hộ của nhiều quốc gia đối với dự án thành lập Ngân hàng Đầu tư Cơ sở hạ tầng châu Á (AIIB) mà họ khởi xướng.

Đồng Nhân dân tệ của Trung Quốc cũng là một trong số những nguyên nhân khiến mối quan hệ Mỹ-Trung trở nên căng thẳng trong nhiều năm qua. Từ lâu Washington cho rằng đồng tiền Trung Quốc đã bị thao túng, nhưng cách đây không lâu Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF) cho biết nó đã không còn bị “kềm giá”.