Năm 2015: 110 nhà báo bị sát hại
Tổ chức Phóng viên Không biên giới (RSF) cho hay trong năm 2015 có tổng cộng 110 phóng viên, nhà báo bị sát hại; và điều đáng chú ý nhất là trong khi có nhiều nhà báo bị chết tại các vùng có chiến sự, thì phần lớn là chết tại các quốc gia vốn được cho là hòa bình và ổn định.
Hàng trăm người tham dự đám tang của nhà báo
Bernard Verihac-tạp chí Charlie Hebdo. (Nguồn: Reuters).
Theo thống kê của RSF, 67 nhà báo đã thiệt mạng trong lúc đang tác nghiệp trong năm 2015, trong đó chỉ ra các vùng chiến sự như Iraq và Syria là những nơi nguy hiểm nhất đối với báo chí khi có lần lượt 11 và 10 nhà báo thiệt mạng. Pháp đứng ở vị trí thứ hai, với 8 nhà báo bị sát hại sau vụ tấn công khủng bố vào tòa soạn một tạp chí châm biếm ở Paris.
Có 43 nhà báo trên khắp thế giới bị chết do các nguyên nhân không rõ ràng và 27 “nhà báo công dân” (những người dân tham gia đưa tin tức) cùng 7 nhân viên các hãng truyền thông bị sát hại, theo RSF.
Con số thiệt mạng khá lớn trên chủ yếu là do “tình trạng bạo lực nhằm vào các nhà báo” cùng sự thất bại của các hãng truyền thông trong việc bảo đảm sự an toàn cho các nhân viên của họ, báo cáo của RSF cho hay, đồng thời kêu gọi LHQ cần phải có hành động để bảo vệ họ.
Đáng chú ý, báo cáo trên cũng nêu bật vai trò của “các tổ chức phi pháp” - thường là các nhóm Hồi giáo cực đoan như tổ chức phiến quân IS - trong việc reo rắc thảm họa diệt chủng đối với các nhà báo. Năm 2014, RSF từng cho hay, có đến 2/3 số nhà báo bị sát hại là ở các vùng có chiến sự. Nhưng trong năm 2015 thì mọi chuyện lại ngược lại, 2/3 số nhà báo bị thiệt mạng khi đang tác nghiệp ở các quốc gia hòa bình.
“Các tổ chức phi pháp đã reo rắc tội ác diệt chủng nhằm vào các mục tiêu xác định, trong khi có quá nhiều chính phủ không tuân thủ cam kết của họ đối với luật pháp quốc tế, bảo vệ nhà báo” - Tổng thư ký RSF Christophe Deloire nói - “Việc có đến 110 nhà báo bị sát hại trong năm nay cho thấy chúng ta cần một phương án đối phó khẩn cấp”.
Số nhà báo bị sát hại năm nay đã nâng tổng số nhà báo bị sát hại trong lúc đang tác nghiệp kể từ năm 2005 đến nay lên con số 787 người. Năm 2014, có khoảng 66 trường hợp nhà báo bị sát hại.
Năm nay, Pháp trở thành hiện trường của một vụ tấn công khủng bố chưa từng có tiền lệ nhằm vào một tòa soạn hồi tháng 1, khi những kẻ khủng bố xả súng vào phòng làm việc của tạp chí châm biếm Charlie Hebdo, khiến 12 người thiệt mạng, trong đó có 8 nhà báo.
“Do phải làm việc giữa vô số các bên liên quan đến xung đột kể từ năm 2011, các nhà báo thường trở thành các nạn nhân, họ bị bắt làm con tin bởi các tổ chức phi pháp (như IS, Mặt trận Al-Nusra) hoặc bị bắt giữ” - RSF nói.
Các nhà báo bị sát hại ở Syria bao gồm cả phóng viên tự do người Nhật Bản Kenji Goto, người bị IS hành quyết bằng hình thức chặt đầu man rợ hồi tháng 1 năm nay.
Báo cáo năm nay của RSF cũng nêu đích danh Ấn Độ như một đất nước nguy hiểm cho báo giới, khi có tới 9 nhà báo bị sát hại kể từ đầu năm 2015 đến nay, một số trong đó bị sát hại vì đưa tin về các tổ chức tội ác có liên hệ với giới chính trị gia, trong khi số còn lại bị thủ tiêu vì đưa tin về các khu vực khai thác mỏ trái phép.
Trong số trên, có 5 nhà báo bị sát hại khi đang tác nghiệp và 4 nhà báo bị sát hại mà không rõ nguyên nhân. Đó là lý do mà Ấn Độ chỉ đứng sau Pháp về mức độ nguy hiểm đối với báo chí.
“Những cái chết thương tâm của họ đã cho thấy Ấn Độ là “vùng đất chết chóc nhất” ở châu Á đối với nhân viên các hãng truyền thông, tiếp sau là Pakistan và Afghanistan” - RSF nói, đồng thời thúc giục chính phủ Ấn Độ tăng cường bảo vệ nhà báo.
Ngoài ra, báo cáo của RSF cũng nêu bật 54 trường hợp nhà báo bị bắt giữ làm con tin vào khoảng thời gian cuối năm 2015, trong đó 26 người ở Syria.
