Nâng cao chất lượng khi tinh giản, sáp nhập
Hiện chúng ta đang quan tâm đến giảm biên chế bộ máy trong đó có việc sáp nhập, sắp xếp lại các cục, vụ, phòng, để giảm đầu mối. Tuy nhiên vấn đề quan trọng đặt ra hiện nay chính là làm sao nâng cao chất lượng bộ máy sau sắp xếp, và đó mới là đích hướng tới của tinh giản biên chế.
GS Phan Trung Lý.
Không có bản lĩnh sẽ rơi vào tình trạng “nhạy cảm”
GS. Phan Trung Lý, nguyên Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật của Quốc hội cho rằng bộ máy nhà nước là việc quan trọng quốc gia đại sự thì phải để Quốc hội quyết định. Do đó ta nên đề nghị với Đảng phải có Nghị quyết trong đó quy định cái gì, Quốc hội phải sửa Luật gì? Luật Tổ chức Chính phủ nếu thấy cần thì phải sửa. Cơ cấu phải xác định rõ cơ cấu thế nào? Tổ chức ra sao?.
Theo ông Lý, 2-3 nhiệm kỳ vừa qua ta cứ ổn định các Bộ nhưng ổn định cũng phải xem lại một số Bộ hiện nay. Ví dụ như Bộ Kế hoạch - Đầu tư, Bộ Tài chính, Ngân hàng Nhà nước thì đã có chủ trương rồi. Bộ Giáo dục và Đào tạo với Bộ Lao động - Thương binh - Xã hội, Bộ Tài nguyên - Môi trường với Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn, rồi vấn đề Biển đảo. “Đa ngành đa lĩnh vực là đúng nhưng ghép các ngành lĩnh vực đó với nhau như thế nào là vấn đề cần xem lại”-ông Lý bày tỏ.
Cũng theo ông Lý, cán bộ công chức có điểm yếu nhất hiện nay là thiếu động lực để làm việc, và mất tính cạnh tranh. Đã vào được rồi là an bài, không có sự cạnh tranh anh nào làm kém, làm yếu để loại ra khỏi bộ máy thì hiện nay chưa có cơ chế đó, mà có cơ chế cũng không thực hiện. Cho nên cần kiểm điểm khâu tổ chức thực hiện là như vậy.
Đối với Nghị định 108 và 109 về tinh giản biên chế thì rất ít địa phương tổ chức thực hiện được cả với lý do rất đơn giản là “khó và tế nhị”. Luật pháp mà cứ tế nhị thì không làm được. Cải cách hành chính và bộ máy hành chính nhà nước muốn làm được tốt thứ nhất phải kiên trì, kiên quyết, sau nữa phải có bản lĩnh. “Không có bản lĩnh sẽ rơi vào tình trạng “nhạy cảm”, rồi nể nang nhau thì không làm được”. -ông Lý bày tỏ.
GS Trần Ngọc Đường.
Mới chú ý đến “lượng”, vậy “chất” ra sao?
Theo GS Trần Ngọc Đường, Chủ nhiệm Hội đồng tư vấn về Dân chủ - pháp luật, UBTƯ MTTQ Việt Nam, ban hành văn bản nhưng chất lượng của văn bản đó như thế nào cần đánh giá thêm.
Ông Đường cũng nhìn nhận, tồn tại lớn nhất là quan điểm phân cấp, phân quyền trong tổ chức bộ máy. Tư duy vẫn muốn “ôm” dù Hiến pháp đã tạo cơ sở pháp lý cho phân cấp, phân quyền nhưng tình trạng phân cấp phân quyền còn yếu và hạn chế. Hiện mới thấy phân cấp phân quyền trong tổ chức, giao cho vấn đề biên chế, tổ chức chứ còn vấn đề về kinh tế-xã hội hay phân cấp phân quyền giữa chính quyền Trung ương với chính quyền địa phương như thế nào thì chưa rõ và chưa cụ thể trong các văn bản pháp luật và tổ chức thực hiện.
“Công chức, công vụ còn tồn tại chất lượng và đạo đức công vụ. Chúng ta mới chú ý đến số lượng nhưng chất lượng như thế nào? Và đạo đức của công chức như thế nào cần phải đánh giá sâu thêm. Tồn tại nổi lên là vị trí việc làm còn rất lúng túng, chưa dựa trên cơ sở khoa học nào hết. Tại địa phương hay các Bộ chủ yếu dựa trên vị trí việc làm đã có cho nên cần đánh giá, phân tích. Xác định vị trí việc làm chỗ thì nói được, chỗ thì nói tiếp tục cho nên cần đánh giá sâu thêm về vị trí việc làm”-ông Đường cho hay. Đồng thời cho rằng, đang có sự lẫn lộn giữa nguyên nhân và thành tích xuất phát từ nhận thức chưa ngang tầm nên ý chí và quyết tâm còn hạn chế, làm không mạnh mẽ và quyết liệt.
“Một số ý kiến cho rằng Chính phủ ban hành Nghị định khung còn các Bộ ban hành văn bản theo cái khung đó? Vậy có nên như thế không, vì sẽ kéo dài việc ban hành Nghị định tổ chức hoạt động của các Bộ, gần hết nửa nhiệm kỳ rồi các Bộ mới ban hành vậy ban hành có ý nghĩa gì? Vì vậy nên có kiến nghị cụ thể hơn” -ông Đường đặt vấn đề.
