Nâng tầm logistics Việt
Lợi thế về vị trí địa lý, cùng chính sách hội nhập sâu rộng và môi trường đầu tư ngày càng cải thiện,… đang tạo điều kiện tốt để ngành logistics Việt Nam bước vào giai đoạn bứt phá trong chuỗi cung ứng toàn cầu.

Nhiều cơ hội để logistics phát triển
Theo bà Nguyễn Thị Thu Hằng - Giám đốc Đối ngoại khu vực Mekong, Tập đoàn Maersk, Việt Nam sở hữu vị trí chiến lược tại Châu Á khi nằm trên các tuyến hàng hải kết nối Mỹ, Châu Âu, cửa ngõ liên kết với ASEAN… Ngoài ra, Việt Nam đang có 17 hiệp định thương mại tự do (FTA) với trên 60 quốc gia, vùng lãnh thổ. Những lợi thế này giúp Việt Nam trở thành mắt xích ngày càng quan trọng trong chuỗi cung ứng toàn cầu. Ngoài việc là điểm trung chuyển hàng hóa, Việt Nam hiện còn được đánh giá là một trong những trung tâm sản xuất và xuất khẩu lớn của Châu Á. Điều này kéo theo nhu cầu phát triển hệ thống logistics hiện đại, có khả năng kết nối hiệu quả giữa các phương thức vận tải.
Các nhà đầu tư ngoại khẳng định, xu hướng đầu tư hiện nay vừa tập trung vào cảng biển, vừa mở rộng sang toàn bộ hệ sinh thái logistics tích hợp. Các nhà đầu tư ngày càng quan tâm đến hạ tầng logistics đa phương thức, bao gồm: cảng biển, cảng sông, đường thủy nội địa, hải quan số và các trung tâm logistics hiện đại. Đặc biệt, việc kết nối cảng biển, sân bay với các khu thương mại tự do và khu công nghệ cao giúp tối ưu chi phí, rút ngắn thời gian vận chuyển và nâng cao hiệu quả khai thác các luồng thương mại xuyên biên giới.
Đánh giá về sức hút của thị trường logistics Việt Nam, ông Jian Dan - Trưởng bộ phận Đầu tư và Phát triển khu vực Châu Á và Trung Đông của APM Terminals cho rằng, Việt Nam đang trở thành điểm đến hấp dẫn đối với các nhà đầu tư trong lĩnh vực cảng biển và logistics. Sự tăng trưởng mạnh mẽ của nền kinh tế cùng xu hướng dịch chuyển chuỗi cung ứng đang thúc đẩy dòng vốn FDI vào lĩnh vực sản xuất. Đây là nền tảng quan trọng để hình thành nhu cầu phát triển các cảng nước sâu, hệ thống logistics hiện đại và các trung tâm phân phối quy mô lớn.
Thực tế sức hút của logistics Việt Nam thấy rõ khi Tổng Công ty Tân Cảng Sài Gòn vận chuyển khối lượng lớn container giữa các cảng biển và hệ thống ICD (cảng cạn) trong nhiều năm qua. Tuy nhiên, có những thời điểm cao điểm, hàng hóa từ cảng Cái Mép về các ICD có thể mất từ 3-5 ngày để lưu chuyển. Điều này làm kéo dài chuỗi cung ứng và khiến doanh nghiệp phải gánh thêm nhiều chi phí lưu kho, lưu bãi và vận tải. “Khi quy mô thương mại quốc tế ngày càng mở rộng, năng lực logistics sẽ trở thành yếu tố quyết định khả năng cạnh tranh của nền kinh tế. Logistics không còn đơn thuần là hoạt động vận chuyển hàng hóa mà trở thành “xương sống” của chuỗi cung ứng, đồng thời tác động trực tiếp đến khả năng thu hút đầu tư, mở rộng thị trường và nâng cao vị thế của mỗi quốc gia” – bà Phan Thị Thắng - Thứ trưởng Bộ Công thương cho biết tại Diễn đàn Logistics kết nối các khu vực do Bộ Công thương tổ chức cuối tuần qua.
Xây dựng hệ sinh thái logistics hiện đại
Muốn biến lợi thế thành năng lực cạnh tranh thực chất, cùng với định hướng của Chính phủ, TPHCM đang triển khai nhiều giải pháp nhằm xây dựng hệ thống logistics hiện đại, có khả năng kết nối vùng và hội nhập quốc tế. TPHCM đang tập trung đầu tư mạnh cho hạ tầng logistics đa phương thức.
Một trong những dự án đáng chú ý là cảng tổng hợp và container Cái Mép Hạ (giai đoạn 1) vừa được khởi công ngày 1/7 với tổng mức đầu tư khoảng 50.820 tỷ đồng. Dự án được kỳ vọng trở thành hạ tầng cảng biển chiến lược, góp phần nâng cao năng lực logistics quốc gia, thúc đẩy phát triển kinh tế biển và đưa khu vực Cái Mép - Thị Vải trở thành trung tâm trung chuyển container quốc tế của khu vực Châu Á - Thái Bình Dương. Cùng với đó, dự án cảng trung chuyển quốc tế Cần Giờ cũng đang được xúc tiến, tạo thêm động lực phát triển cho hệ thống logistics phía Nam. Mới đây nhất, UBND TPHCM quyết định thành lập Khu Thương mại tự do quy mô hơn 4.100 ha gắn với cảng biển khu vực Cái Mép Hạ. Đây là Khu Thương mại tự do đầu tiên của TPHCM và được kỳ vọng trở thành trung tâm giao thương, logistics và kinh tế biển của khu vực, tạo động lực tăng trưởng mới.
Ông Nguyễn Lộc Hà - Phó Chủ tịch Thường trực UBND TPHCM cho biết, sau khi mở rộng không gian phát triển, thành phố đã hình thành một hệ sinh thái logistics có tính bổ trợ cao giữa cảng biển, công nghiệp, thương mại và dịch vụ. Đây là điều kiện quan trọng để thành phố hướng tới mục tiêu trở thành trung tâm dịch vụ logistics quốc tế. Để hiện thực hóa mục tiêu này, thành phố xác định nhiều định hướng trọng tâm như: phát triển hạ tầng logistics đồng bộ, hiện đại và có khả năng kết nối vùng; đẩy mạnh chuyển đổi số, nâng cao tính minh bạch trong chuỗi cung ứng… Theo lãnh đạo thành phố, logistics là lĩnh vực mang tính liên vùng rất cao nên các Bộ, ngành và địa phương cần có sự phối hợp hoàn thiện quy hoạch, đầu tư và khai thác hiệu quả.