Ngành rau quả: Đón cơ hội tăng tốc xuất khẩu cuối năm

Nhiều thị trường mở rộng cửa

Theo Bộ Nông nghiệp và Môi trường (NNMT), 9 tháng năm 2026, kim ngạch xuất khẩu rau quả của đạt gần 7,4 tỷ USD, tăng 19,9% so với cùng kỳ năm trước. Kết quả này cho thấy sức tăng trưởng tích cực của ngành hàng, trong bối cảnh nhu cầu tiêu thụ trái cây và nông sản chế biến tại nhiều thị trường quốc tế tiếp tục gia tăng.

Trung Quốc vẫn là thị trường xuất khẩu rau quả lớn nhất của Việt Nam, chiếm hơn 60% tổng giá trị xuất khẩu. Hoa Kỳ và Hàn Quốc lần lượt là những thị trường quan trọng tiếp theo. Đáng chú ý, trong 8 tháng đầu năm 2026, Trung Quốc chiếm 63% thị phần, với giá trị xuất khẩu rau quả Việt Nam sang thị trường này tăng 38,8% so với cùng kỳ năm 2025.

Theo ông Nguyễn Thanh Bình - Chủ tịch Hiệp hội Rau quả Việt Nam, việc mở rộng thị trường Trung Quốc là một trong những yếu tố thúc đẩy xuất khẩu, trong đó có sự gia tăng số lượng mã số vùng trồng và mã số cơ sở đóng gói được phê duyệt. Đây là điều kiện quan trọng giúp DN mở rộng khả năng tiếp cận thị trường.

Bước vào những tháng cuối năm, triển vọng xuất khẩu rau quả tiếp tục được kỳ vọng tích cực khi Trung Quốc, Hàn Quốc, Nhật Bản và các thị trường lớn gia tăng nhu cầu phục vụ mùa mua sắm, lễ hội và Tết. Đây cũng là giai đoạn các nhà nhập khẩu đẩy mạnh tìm kiếm nguồn cung ổn định, đa dạng chủng loại và phù hợp với từng phân khúc tiêu dùng. Không chỉ các thị trường truyền thống, ngành rau quả còn ghi nhận tín hiệu tích cực tại một số thị trường khác. Trong nhóm 15 thị trường xuất khẩu lớn nhất, Campuchia có mức tăng trưởng giá trị nhập khẩu rau quả Việt Nam cao nhất, gấp 2,3 lần. Tại Liên minh châu Âu (EU), trái cây nhiệt đới chế biến sâu và các sản phẩm nông sản đặc sản cũng có thêm cơ hội mở rộng thị phần.

Gia tăng giá trị sản phẩm

Có thể thấy, dư địa tăng trưởng của ngành rau quả không chỉ nằm ở việc gia tăng sản lượng xuất khẩu sang thị trường chủ lực, mà còn ở khả năng đa dạng hóa thị trường, phát triển sản phẩm phù hợp với thị hiếu và khai thác những phân khúc có giá trị gia tăng cao.

Một trong những lợi thế của rau quả Việt Nam trong giai đoạn cuối năm là khả năng cung ứng sản phẩm theo mùa vụ. Theo ông Nguyễn Văn Mười, đại diện Hiệp hội Rau quả Việt Nam, xuất khẩu rau quả những tháng cuối năm có triển vọng tăng trưởng tích cực nhờ nguồn cung thuận lợi và nhu cầu thị trường gia tăng. Trong đó, sầu riêng Tây Nguyên có lợi thế khi nhiều quốc gia cung ứng khác gần như không có sản phẩm thu hoạch cùng thời điểm.

Cùng với đó, bước sang tháng 11 và tháng 12, nhu cầu hàng hóa phục vụ các dịp lễ, Tết cuối năm tại Trung Quốc, Đông Bắc Á, châu Âu và Bắc Mỹ thường tăng mạnh. Trong khi đó, nguồn cung rau quả xuất khẩu của Việt Nam vẫn khá dồi dào với những mặt hàng chủ lực như dừa tươi, chanh leo, bưởi... cùng các sản phẩm rau quả chế biến. Đây sẽ là nguồn hàng quan trọng bù đắp khi sầu riêng tươi kết thúc giai đoạn thu hoạch rộ tại Tây Nguyên.

Mặc dù vậy theo các chuyên gia cơ hội tăng trưởng cuối năm đi cùng sức ép cạnh tranh và yêu cầu ngày càng khắt khe từ các thị trường nhập khẩu. Theo đó, các quy định về an toàn thực phẩm, kiểm dịch thực vật (SPS), dư lượng thuốc bảo vệ thực vật và truy xuất nguồn gốc là những điều kiện quan trọng quyết định khả năng duy trì đơn hàng.

Để tiếp tục chuẩn hóa chất lượng, truy xuất nguồn gốc hàng hóa trong nước hướng tới phục vụ xuất khẩu, ngành nông nghiệp đang đẩy mạnh xây dựng hạ tầng dữ liệu, tăng khả năng kiểm soát và xác thực thông tin sản phẩm. Theo Thứ trưởng Bộ NNMT Đặng Ngọc Điệp, đến ngày 20/9, hệ thống truy xuất nguồn gốc nông sản có 820.723 sản phẩm của 3.030 nông hộ và 208 DN tại 28/34 tỉnh, thành phố đã đăng ký; trong đó 158.796 sản phẩm của 48 nông hộ và 20 DN tại 16 tỉnh đã thực hiện truy xuất đầy đủ, có khả năng xác thực và đối soát trong toàn chuỗi.

Cùng với tiêu chuẩn và truy xuất nguồn gốc, nâng cao giá trị sản phẩm cũng là hướng đi cần thiết để tận dụng hiệu quả nhu cầu cuối năm. Bà Ngô Tường Vy, Tổng Giám đốc Công ty cổ phần Tập đoàn xuất nhập khẩu trái cây Chánh Thu, cho biết DN đã chủ động khảo sát từng khu vực tại Trung Quốc, tìm hiểu cách thức khách hàng mua hàng, thị hiếu và hành vi tiêu dùng để điều chỉnh quy trình sản xuất, sơ chế, đóng gói và phát triển sản phẩm phù hợp.