Ngày Chuyển đổi xanh 2026: Lan tỏa động lực cho mô hình tăng trưởng mới của Việt Nam

Sự kiện được tổ chức trong bối cảnh chuyển đổi xanh đang trở thành xu thế phát triển tất yếu trên toàn cầu. Việt Nam hiện bước vào giai đoạn tăng trưởng nhanh, song cũng phải đối mặt với nhiều thách thức liên quan đến biến đổi khí hậu, ô nhiễm môi trường và áp lực cắt giảm phát thải khí nhà kính.

Tại Hội nghị COP26, Việt Nam đã cam kết đạt phát thải ròng bằng “0” (Net Zero) vào năm 2050, đồng thời tham gia cùng cộng đồng quốc tế kiểm soát mức tăng nhiệt độ toàn cầu không vượt quá 1,5 độ C theo Thỏa thuận Paris về biến đổi khí hậu. Đây được xem là cam kết mạnh mẽ, thể hiện quyết tâm của Việt Nam trong tiến trình phát triển bền vững.

Định hướng này tiếp tục được khẳng định trong Nghị quyết Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng, với yêu cầu xây dựng mô hình tăng trưởng mới dựa trên khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số, phát triển kinh tế số, kinh tế xanh và kinh tế tuần hoàn.

Theo Ban Tổ chức, những biến động địa chính trị và năng lượng trên thế giới thời gian qua càng cho thấy tầm quan trọng của việc phát triển năng lượng tái tạo, nhiên liệu sinh học và xây dựng nền kinh tế xanh có khả năng thích ứng cao trước các cú sốc bên ngoài.

Tiếp nối thành công của chuỗi hoạt động Ngày Chuyển đổi xanh năm 2025, chương trình năm nay được kỳ vọng trở thành diễn đàn kết nối giữa cơ quan quản lý, doanh nghiệp, chuyên gia và cộng đồng nhằm thúc đẩy quá trình chuyển đổi xanh tại Việt Nam.

Phát biểu tại chương trình Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường Lê Công Thành cho rằng, chúng ta đang đứng trước một yêu cầu phát triển mới. Biến đổi khí hậu, suy giảm tài nguyên, ô nhiễm môi trường, áp lực giảm phát thải khí nhà kính và các tiêu chuẩn xanh ngày càng cao của thị trường quốc tế đang đặt ra những thách thức chưa từng có. Nhưng đồng thời, đây cũng là cơ hội để Việt Nam tái cấu trúc mô hình tăng trưởng, nâng cao năng suất, chất lượng, hiệu quả và sức cạnh tranh của nền kinh tế.

"Nghị quyết Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng đã xác định rõ yêu cầu xây dựng mô hình tăng trưởng mới, dựa trên khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số và chuyển đổi xanh; thúc đẩy kinh tế số, kinh tế xanh, kinh tế tuần hoàn và chuyển đổi năng lượng. Đây là định hướng chiến lược, thể hiện tầm nhìn phát triển dài hạn của đất nước trong bối cảnh mới", Thứ trưởng Lê Công Thành cho hay.

Vì vậy, theo Thứ trưởng Thành chuyển đổi xanh không còn là một lựa chọn mang tính khuyến khích, mà đã trở thành yêu cầu bắt buộc của phát triển, là điều kiện để doanh nghiệp tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị toàn cầu, là nền tảng để nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia; và đây cũng chính là một trong những động lực mới để đạt mục tiêu tăng trưởng 2 con số, cải thiện và nâng cao toàn diện đời sống nhân dân.

"Muốn có mô hình tăng trưởng mới, chúng ta phải tăng tốc chuyển đổi xanh. Để phát triển nhanh và bền vững, chúng ta phải chuyển từ mô hình tăng trưởng dựa nhiều vào khai thác tài nguyên sang mô hình tăng trưởng dựa trên tri thức, công nghệ, đổi mới sáng tạo, sử dụng hiệu quả tài nguyên, giảm phát thải và bảo vệ môi trường", Thứ trưởng Lê Công Thành nhấn mạnh.

Bà Nguyễn Thị Lâm Giang, Cục trưởng Cục Đổi mới sáng tạo, Chuyển đổi xanh và Khuyến công (Bộ Công Thương) cho rằng, chuyển đổi xanh không còn là câu chuyện riêng của môi trường mà đã trở thành yêu cầu trực tiếp đối với phát triển kinh tế và năng lực cạnh tranh quốc gia.

Theo bà, Chỉ thị 09 của Thủ tướng đã đặt ra ba nhiệm vụ trọng tâm gồm: Thứ nhất về sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả, đây là giải pháp vừa có tính chất thường xuyên, liên tục trong sản xuất, kinh doanh và đời sống, nhằm giảm lãng phí, giảm chi phí và nâng cao hiệu quả vận hành của nền kinh tế, vừa có tính chất cao điểm phụ thuộc vào phụ tải trong các mùa khác nhau, đặc biệt trong các ngày thời tiết nắng nóng.

Thứ 2 là thúc đẩy chuyển dịch năng lượng đối với cả bên cung như các dự án nguồn sử dụng các nguồn năng lượng mới, tái chế xanh và sạch hơn đến các hoạt động sử dụng năng lượng như sử dụng nhiên liệu sinh học thay cho nhiên liệu truyền thống.

"Hướng đi này góp phần giảm dần sự phụ thuộc vào nhiên liệu hóa thạch, giảm phát thải và mở rộng không gian cho các ngành công nghiệp mới có vai trò là động lực phát triển kinh tế mới như điện gió, điện mặt trời, sinh khối, hydrogen xanh...", Bà Nguyễn Thị Lâm Giang nhấn mạnh.

Thứ 3 là phát triển giao thông xanh, thúc đẩy chuyển đổi từ phương tiện sử dụng xăng, dầu sang phương tiện giao thông điện cả khu vực nhà nước, công cộng và giao thông cá nhân. Đây không chỉ là giải pháp giảm tiêu thụ nhiên liệu hóa thạch, giảm ô nhiễm không khí, mà cũng là cơ hội phát triển các ngành công nghiệp và mô hình dịch vụ mới gắn với pin xe điện, pin lưu trữ, trạm sạc, thiết bị điện và hạ tầng giao thông xanh.

"Từ những nội dung chỉ thị trên, có thể thấy, quá trình chuyển đổi xanh cần phải được thực hiện đồng bộ, từ việc doanh nghiệp đổi mới, ứng dụng công nghệ mới nhằm tăng hiệu quả sử dụng năng lượng; từ việc thị trường có thêm nhiều sản phẩm, dịch vụ mới và xanh hơn; và từ chính lựa chọn hằng ngày của mỗi người dân trong tiêu dùng, đi lại, sinh hoạt", bà Nguyễn Thị Lâm Giang khẳng định.