Nghề không có... tương lai
Có những người luôn nép mình đằng sau thành công của mỗi bộ phim, họ âm thầm đóng góp với công việc tưởng như vô cùng đơn giản - diễn viên quần chúng. Dù không được biết mặt biết tên, nhưng họ cũng có niềm đam mê nghiệp diễn, cũng sống chết với nghề. Chỉ đến khi thương hiệu Hollywood tìm đến Việt Nam cùng với dự án phim “Kong: Skull Island”, công chúng mới lại quan tâm nhiều hơn đến cụm từ “diễn viên quần chúng”.
Cơ cực là thế nhưng diễn viên quần chúng vẫn là mảnh đất hấp dẫn đối với không ít người.
Xoa dịu những ước mơ không thành
Diễn viên quần chúng là những người thường xuyên xuất hiện trong đủ các thể loại phim ảnh. Họ cũng là những người hàng ngày phải đi sớm về muộn nhất đoàn phim, thu nhập ít ỏi chỉ đủ cho họ sống qua ngày và đa phần thời gian “làm việc” của họ là chờ đợi hiệu lệnh tập trung của đạo diễn.
Ở một số nước, nghề này rất phổ biến, đặc biệt là những nơi ngành điện ảnh phát triển, họ liên tục sản xuất những bộ phim hoành tráng và cần dùng tới lực lượng hùng hậu, tuy nhiên, tỉ lệ cạnh tranh trong ngành vì thế mà cũng rất lớn.
Nghề diễn viên quần chúng tại Trung Quốc là một ví dụ. Mỗi năm, bộ môn nghệ thuật thứ 7 ở đất nước đông dân nhất thế giới cần khoảng 10 nghìn diễn viên quần chúng, trong khi cả nước có khoảng 30 nghìn người sống nhờ công việc lặng thầm ấy.
Một số diễn viên quần chúng tự do cũng cố gắng bám trụ lại thành phố, họ có thể nhận được vài vai diễn nhỏ lẻ để làm kế sinh nhai, nhưng đến khi không có hợp đồng sẽ lập tức rơi vào hoàn cảnh túng quẫn, thậm chí có trường hợp phải đi bán máu để sống qua ngày nhưng vẫn ôm mộng ngôi sao.
Cơ cực là thế nhưng diễn viên quần chúng vẫn là mảnh đất hấp dẫn đối với không ít người. Ai cũng ước ao được làm diễn viên nổi tiếng, nhưng mấy ai đủ khả năng và may mắn để thực hiện được điều đó. Rất nhiều người “trượt” giấc mộng làm diễn viên, nhưng niềm đam mê nghệ thuật trong họ không tắt. Có thể nói, nghề diễn viên quần chúng phần nào giúp họ xoa dịu được ước mơ không thành đó.
Một nữ diễn viên quần chúng tại Việt Nam hào hứng chia sẻ: “Từ nhỏ tôi đã khát khao trở thành diễn viên điện ảnh. Nhưng do hoàn cảnh khó khăn, tôi chẳng biết nơi nào người ta tuyển diễn viên, chẳng ai hướng dẫn tôi phải thi vào trường sân khấu như thế nào nên tôi đành gác ước mơ của mình lại. Sau đó tôi phải tìm việc khác để mưu sinh. Nhưng cách đây gần hai mươi năm, tôi đọc báo thấy người ta tuyển diễn viên cho phim, thế là tôi cũng khăn gói hồ hởi đi đến điểm để dự tuyển. Tôi được đóng vai giúp việc. Nghe được đóng phim là tôi vui lắm rồi. Và từ đó đến nay tôi đã đóng mấy trăm bộ phim toàn những vai giúp việc, người điên... Tôi đi đóng phim chưa bao giờ hỏi giá cát sê. Bởi với vai quần chúng như tôi thì mức giá sàn sàn như nhau, một ngày từ 150.000 - 200.000 đồng, không giới hạn giờ giấc. Có lúc quay đến thâu đêm, nhưng tôi đi theo nghiệp diễn vì đam mê, chỉ cần được đóng phim là tôi thích rồi, dù một giây hay nửa giây xuất hiện trên màn hình”.
Nhắc đến nghề diễn viên quần chúng, có những chuyện khiến người nghe cười “chảy cả nước mắt”. Câu chuyện diễn vai giám đốc, cát sê “nông dân” của Trần Tuấn là một ví dụ. Ông cho biết: “Tôi đóng phim do nhớ nghề, bây giờ tuổi già rồi, ở nhà cũng buồn nên đến phim trường thấy được giao lưu bạn bè cũng vui. Tiền cát sê chẳng đáng là bao. Nhưng được đóng phim là niềm vui của tôi”.
Những hy vọng mới?
Nhiều người nghĩ nghề diễn viên quần chúng chỉ cần vài giây trên phim trường thì độ an toàn cao và không mệt mỏi gì. Nhưng ai từng làm nghề này mới biết, diễn viên quần chúng cũng vất vả chẳng kém ai.
Một diễn viên kể: “Có những phim tôi bắt xe buýt từ TP.HCM xuống tận tỉnh Vĩnh Long chỉ đóng một cảnh người mẹ mất con. Mới xuống đến nơi đã ôm mộ gào khóc, mà ở dưới đó thì bùn lầy, vắt muỗi quá trời, vừa ôm mộ thì vắt cắn nên nhảy tâng tâng và phải diễn lại. Nhưng lần sau thì cả vắt và đỉa, sợ cả đoàn vì cảnh này mà đợi lâu nên cứ để đỉa cắn, tôi vẫn diễn ngon lành. Tôi không ngại vất vả chỉ để có chút đất diễn”.
Trở lại vấn đề Hollywood tìm đến Việt Nam để quay bộ phim bom tấn “Kong: Skull Island”, kéo theo những hiệu ứng tích cực cho ngành phim ảnh, du lịch nước nhà,... và mang cả niềm vui đến với nghề diễn viên quần chúng. Được biết mới đây, đoàn làm phim “Kong: Skull Island” đã chọn một số lượng lớn diễn viên quần chúng tại Ninh Bình. Trong đó, phần lớn là người dân thuộc xã Gia Vân, huyện Gia Viễn.
Họ có chung cảm xúc vui sướng khi một đoàn làm phim quốc tế chọn đầm Vân Long là bối cảnh phim, thậm chí chỉ cần nghĩ đến việc mình xuất hiện trên một bộ phim mà cả thế giới đều xem là họ đã thấy thích lắm. “Tôi rất hạnh phúc khi có cơ hội được xuất hiện trong một bộ phim nổi tiếng mang tầm cỡ quốc tế, dù chỉ một cảnh nhỏ hay vài giây” - một người bày tỏ.
Chưa biết hiệu ứng tích cực của dự án phim “Kong: Skull Island” có làm nên những khác biệt cho nghề diễn viên quần chúng tại Việt Nam hay không. Nhưng ít nhất, nghề này đã được biết đến nhiều hơn, những cống hiến của diễn viên quần chúng dù chưa bao giờ được vinh danh nhưng luôn nhận được sự ghi nhận của người trong giới, một đạo diễn trong nước chia sẻ: “Nhiều khi làm phim tôi cũng thương diễn viên quần chúng lắm, nhưng biết làm sao được. Mỗi người chọn cho mình một con đường. Và chúng tôi luôn trân trọng những đam mê như thế”.