Nghèo nàn chất lượng bữa ăn của công nhân
Chất lượng bữa ăn của công nhân thấp, khẩu phần ăn chỉ đáp ứng 90% nhu cầu dinh dưỡng, năng lượng cho lao động nam, 70% cho lao động nữ. Trong năm 2015, cả nước có 150 vụ ngộ độc tại các bếp ăn tập thể khiến hàng nghìn công nhân lao động phải nhập viện, gây ảnh hưởng lớn đến việc tái tạo sức lao động.
Chú trọng nâng cao chất lượng bữa ăn cho công nhân.
Nguy cơ ngộ độc rình rập
Bữa ăn ca của 960 lao động được Công ty TNHH Young Fast Optoelectronics Việt Nam, khu công nghiệp Thạch Thất - Quốc Oai, Hà Nội thuê doanh nghiệp cung cấp, chế biến, phục vụ với mức 20 nghìn đồng/suất. Trong khi đó, công nhân phải làm việc liên tục từ 8-10 tiếng/ngày, lại thường xuyên tăng ca.
Trong khi giá thực phẩm ngày càng tăng, tình trạng mất an toàn vệ sinh thực phẩm phức tạp, mức chi cho bữa ăn ca của người lao động ở nhiều doanh nghiệp không tăng dẫn tới chất lượng bữa ăn đã thấp lại càng thấp.
Một số chủ doanh nghiệp cho rằng, bữa ăn ca là tiền của doanh nghiệp nên không bắt buộc phải đạt ở mức nào.
Chưa kể, một số doanh nghiệp còn khoán trắng cho dịch vụ dẫn đến việc bớt xén khẩu phần, sử dụng nguyên liệu kém chất lượng... diễn ra ở nhiều nơi.
Hiện cả nước có 256 KCN, KCX phân bố ở 61 tỉnh, thành phố, tạo việc làm cho gần 1,2 triệu lao động trực tiếp và khoảng 1,5 triệu lao động gián tiếp.
Điều đó có nghĩa, trong một ngày, tại các KCN, KCX, cung cấp gần 2,7 triệu bữa ăn ca cho người lao động. Do vậy nhu cầu đối với bếp ăn tập thể và các cơ sở cung cấp suất ăn sẵn hiện rất lớn.
Theo đánh giá của Viện Dinh dưỡng quốc gia, bữa ăn ca đóng góp từ 32 đến 35% tổng năng lượng ăn trong một ngày của người lao động, khẩu phần ăn mỗi ngày của công nhân chỉ đáp ứng 90% nhu cầu dinh dưỡng, năng lượng cho lao động nam, 70% cho lao động nữ, chất lượng bữa ăn thấp, cơ cấu không cân đối với 72% là chất bột đường, nghèo chất đạm, chất béo, thừa hóa chất bảo quản. Hậu quả là người lao động bị suy dinh dưỡng, hao mòn sức khỏe, ảnh hưởng đến chất lượng lao động.
Tăng cường giám sát bếp ăn tập thể
Thống kê của Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam cho thấy, trong năm 2015 cả nước có 150 vụ ngộ độc bếp ăn tập thể khá nghiêm trọng tại các doanh nghiệp. Mặc dù các cơ quan chức năng đã có nhiều biện pháp chấn chỉnh nhưng tỷ lệ ngộ độc bữa cơm giữa ca vẫn thường xuyên xảy ra.
Ông Mai Đức Chính, Phó Chủ tịch Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam cho biết: Thực trạng này rất đáng lên án. Đã đến lúc chúng ta cần tìm giải pháp, từng bước khắc phục tình trạng này để bảo đảm sức khỏe, tính mạng cho người lao động.
Không thể để doanh nghiệp chạy theo lợi nhuận mà coi thường sức khỏe người lao động, ảnh hưởng lớn đến chất lượng nguồn nhân lực của đất nước.
Hiện Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam đã có văn bản chỉ đạo các cấp công đoàn, đặc biệt là công đoàn cơ sở cần phải coi bữa ăn giữa ca của người lao động là một nội dung bắt buộc trong quá trình thương lượng và ký thỏa ước lao động tập thể.
“Vừa rồi chúng tôi xuống Công ty Than và khoáng sản Việt Nam, lao động ở đây được ăn bữa ăn tự chọn, bởi công việc của họ rất nặng nhọc. Một suất cơm của họ có thể lên tới 30-40.000 đồng.
Còn lại, đa phần doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài hoặc tư nhân đều thuê công ty dịch vụ nấu ăn. Nếu thuê công ty dịch vụ, sau khi trừ các chi phí điện nước, nhân công, lợi nhuận thì thực chất của một bữa ăn có giá 12.000 đồng khi đến miệng người lao động chỉ còn 9.000 đồng.
Giá cả như thế buộc các công ty dịch vụ phải mua thực phẩm ôi thiu, cá chết… điều này dẫn tới tăng nguy cơ ngộ độc trong bữa ăn của công nhân” - ông Chính nói.
Hiện nay Tổng Liên đoàn cũng yêu cầu Công đoàn cơ sở, ngoài việc tham gia thương lượng về tiền ăn thì cũng cần giám sát chất lượng, số lượng bữa ăn.
Cũng theo ông Mai Đức Chính, “hiện chưa thể kiểm định được thế nào là thực phẩm sạch, nhưng ít nhất việc giám sát có thể giúp đảm bảo để các bếp ăn không sử dụng thực phẩm ôi thiu, bốc mùi, ngâm hóa chất. Không thể để bữa ăn giữa ca chỉ có vài miếng đậu phụ, vài cọng rau muống. Ăn như vậy thì lao động lấy sức đâu để tăng ca, tăng năng suất lao động, nói gì đến đảm bảo sức khỏe”.
Trong năm 2017, MTTQ và các tổ chức đoàn thể sẽ tập trung giám sát bếp ăn tập thể, nhà ăn tập thể, giám sát thực phẩm trong siêu thị…
Để làm tốt việc này, Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam sẽ phối hợp với Bộ Y tế, MTTQ Việt Nam, Bộ Công thương…thành lập đoàn giám sát vệ sinh an toàn vệ sinh thực phẩm tại một số siêu thị và giám sát các doanh nghiệp làm dịch vụ nấu suất ăn công nghiệp hoặc bếp ăn tập thể cho công nhân lao động.
“Nếu chúng ta làm tốt việc trên sẽ hạn chế phần nào những vụ ngộ độc đáng tiếc xảy ra” - ông Chính nhấn mạnh.