Nghị định 89: Gỡ điểm nghẽn cho ngư dân

Ngư dân Nguyễn Việt Hằng, phường Hải Cảng
TP Quy Nhơn (Bình Định) vui mừng bên chiếc tàu vỏ sắt sắp ra khơi.

Ngư dân hồ hởi

“Tôi vay 17,7 tỷ đồng nếu phải trả nợ trong vòng 11 năm theo quy định tại Nghị định 67 thì mỗi năm gia đình tôi phải trả cả gốc lẫn lãi là hơn 1,5 tỷ đồng. Nay Nghị định 89 sửa đổi, thời gian kéo dài trả nợ đối với tàu vỏ thép, vỏ vật liệu mới lên tới 16 năm giúp tôi giải tỏa phần áp lực trả nợ”- ngư dân Nguyễn Việt Hằng, phường Hải Cảng TP Quy Nhơn (Bình Định) vui mừng nói.

Ông Phạm Trọng Hổ - Giám đốc Sở NN&PTNT cho biết, những điểm mới của Nghị định 89/2015/NĐ-CP sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định 67 sẽ tạo điều kiện, mở rộng thêm đối tượng được vay vốn với ngư dân như: thời gian cho vay hỗ trợ lãi suất đối với chủ tàu đóng mới tàu vỏ thép, vật liệu mới sẽ nâng lên 16 năm; bổ sung đối tượng đóng mới tàu hậu cần vỏ vật liệu mới, nâng cấp tàu vỏ vật liệu mới cũng được hưởng chính sách tín dụng theo Nghị định 67, nâng cấp nhiều hạng mục, và có thể sử dụng máy cũ trong nâng cấp tàu...

Tiếp xúc với những ngư dân ở Bình Định, chúng tôi mới cảm nhận được niềm vui, sự hồ hởi của ngư dân khi đón nhận những thông tin tích cực từ Nghị định 89, đặc biệt là thời gian trả nợ ngân hàng sẽ kéo dài lên đến 16 năm thay vì 10 năm như trước kia.

Ngư dân Nguyễn Việt Hằng cười tươi khi đứng trên boong chiếc tàu cá vỏ thép nghề lưới vây mạn 880 CV mang tên Hải Cảng 1 ký hiệu BĐ99009 TS đã hạ thủy đưa từ nhà máy đóng tàu Cam Ranh (Khánh Hòa) về bến tàu ở Bình Định. Chiếc tàu sắt này bổ sung vào đội tàu gỗ 3 chiếc của gia đình anh, người đã 3 đời làm nghề đi biển”. Tàu vỏ sắt công suất lớn sẽ vươn khơi xa hơn, chắc chắn nguồn lợi thủy sản thu được nhiều hơn”, ông Hằng hào hứng cho biết.

Ngay sau khi Nghị định 89 có hiệu lực thi hành với những chính sách bổ sung mới đã giúp nhiều bà con ngư dân tiếp cận được nguồn vốn vay có hỗ trợ lãi suất của Nhà nước, mạnh dạn vay vốn để đóng mới, nâng cấp những con tàu công suất lớn, hiện đại đảm bảo an toàn khi ra khơi.

Ngư dân Cao Hoài Bổn, phường Đống Đa, TP Quy Nhơn cho biết, sau khi tìm hiểu về tàu vỏ composite có giá thành thấp hơn tàu vỏ thép, tàu chạy nhanh hơn, nguyên liệu tiêu hao chỉ bằng 1/3 so với tàu sắt, tôi đã quyết định chuyển sang làm thủ tục vay vốn để đóng tàu này. Tôi rất vui mừng đã ký hợp đồng tín dụng với ngân hàng để đóng tàu composite tại nhà máy đóng tàu ở Nha Trang, tàu công suất lớn thì ra khơi đánh bắt sẽ an toàn, yên tâm hơn. Tôi sẽ quyết tâm vươn khơi làm ăn có hiệu quả để sớm hoàn trả lại tiền cho ngân hàng.

Máy lọc nước biển, hệ thống thiết bị làm lạnh – những thiết bị hiện đại giúp những con tàu vỏ sắt hiện đại đến được những ngư trường xa hơn. Ngư dân Nguyễn Văn Hằng khởi động chiếc máy lọc nước biển thành nước ngọt, dòng nước ngọt quý như vàng từ chiếc vòi sau những công đoạn lọc đã tuôn ra dòng nước mát rượi.

"Đây là thứ chúng tôi chắt chiu nhất trong những chuyến đi biển, nay tàu mới hiện đại có máy lọc nước biển thì còn gì quý bằng, được sử dụng nước ngọt đầy đủ mỗi khi ra khơi là niềm mơ ước bao đời nay của ngư dân”, ông Hằng chia sẻ.

Quyết liệt triển khai

Với sự lãnh đạo, chỉ đạo sát sao của Chính phủ, sự phối hợp của các Bộ, ngành, địa phương, sự nỗ lực quyết tâm đẩy mạnh cho vay của ngành Ngân hàng, sau hơn 1 năm triển khai thực hiện, đến nay các ngân hàng thương mại đã ký hợp đồng tín dụng với chủ tàu để đóng mới, nâng cấp 329 con tàu (trong đó: đóng mới 317 tàu, nâng cấp 12 tàu) với tổng số tiền cam kết cho vay đạt gần 4.000 tỷ đồng. Đã có 60 con tàu hoàn thành đóng mới, nâng cấp, được hạ thủy và đưa vào hoạt động.

Phó Giám đốc BIDV Bình Định, Hồ Quang Viễn cho biết, trên cơ sở danh sách ngư dân được Ủy ban nhân dân tỉnh quyết định phê duyệt đóng mới, nâng cấp tàu khai thác hải sản xa bờ, BIDV chi nhánh Bình Định đã tích cực tiếp cận, thẩm định và giải quyết kịp thời các nhu cầu vay vốn của bà con ngư dân.

Qua ghi nhận thực tế tại Bình Định và các tỉnh đang triển khai Nghị định 89 sửa đổi, các NHTM vẫn gặp phải một số vướng mắc phát sinh khi giải ngân cho vay cần được hướng dẫn kịp thời như: Hướng dẫn chi tiết về thuế VAT trong đóng mới, nâng cấp tàu; hướng dẫn yêu cầu kỹ thuật đối với máy thủy cũ trong nâng cấp tàu, hướng dẫn trường hợp giá quyết toán thực tế vượt giá dự toán trong đóng tàu vỏ thép, vỏ vật liệu mới.

Để tháo gỡ những điểm nghẽn trên, ông Phạm Trọng Hổ cho rằng, theo Nghị định 67, ngư dân được hoàn thuế VAT trong trường hợp đóng tàu 400 CV trở lên. Nhưng theo Thông tư số 26/2015/TT - BTC thì tàu đánh bắt xa bờ thuộc đối tượng không chịu thuế. Do vậy, đơn vị đóng tàu xuất hóa đơn cho ngư dân không có thuế VAT và thuế VAT liên quan đến tàu cá thì tính vào chi phí đóng tàu, khiến giá thành đóng tàu cho ngư dân tăng lên. Không nên chuyển cái khó cho ngư dân, Bộ Tài chính cần xem xét có thể giảm luôn thuế VAT cho ngư dân.

“Một chiếc tàu vỏ sắt trị giá khoảng gần 20 tỷ đồng, nếu ngư dân được giảm luôn thuế VAT thì sẽ đỡ được một khoản gần 2 tỷ đồng ”, ông Hổ chia sẻ.

Bên cạnh đó, việc chưa có hướng dẫn cụ thể về máy cũ trong nâng cấp tàu của Bộ NN&PTNN cũng gây khó khăn cho ngư dân trong việc lựa chọn máy nâng cấp và gây khó cho ngân hàng khi thẩm định cho vay. Có đội tàu 4 chiếc nhưng khi nâng cấp máy cho tàu cá 240CV lên thành tàu cá 770 CV người chủ tàu này quyết định không vay vốn theo nghị định 67 bởi quy định muốn sử dụng máy tàu cũ phải có tuổi thọ dưới 10 năm sử dụng.

“Bây giờ làm gì có máy nào dưới 10 năm...” . Ngư dân Nguyễn Việt Hằng nói.