Nghiêm trị tham nhũng

Ảnh minh họa.

Vào ngày 28/9, phiên họp lần thứ 8 của Ban Chỉ đạo Trung ương về Phòng, chống tham nhũng (PCTN) đã ra thông báo về công tác PCTN, trong đó có nêu quyết tâm đưa 8 vụ án điểm ra xét xử trước ngày Đại hội XII của Đảng. Thông tin này đã làm dư luận người dân thêm tin tưởng vào công tác PCTN của Đảng, tiếp sức thêm cho công tác PCTN vốn rất gian nan, cam go.

Những năm qua, từ việc thành lập Ban Chỉ đạo TƯ về PCTN, cùng với việc triển khai các kế hoạch, lập các đoàn công tác, đưa các vụ việc tham nhũng điển hình ra xét xử công khai đã thực sự là những mũi giáp công trên mặt trận PCTN. Ba năm qua, đã có hàng chục đoàn kiểm tra tiến hành kiểm tra, giám sát, đôn đốc công tác PCTN và việc phát hiện, xử lý các vụ việc, vụ án tham nhũng tại các bộ, ngành, địa phương.

Năm 2013, 2014 từng có 18 đoàn kiểm tra tại 11 bộ, ngành, 19 địa phương, đã có 141 kiến nghị xử lý về công tác lãnh đạo, cơ chế, chính sách, pháp luật, kiến nghị xử lý 126 vụ việc tham nhũng nghiêm trọng, phức tạp. Chỉ từ tháng 4 đến tháng 8/2015, đã có 82 vụ/189 bị can bị CQĐT khởi tố; 116 vụ/286 bị can bị VKS truy tố; 110 vụ/232 bị cáo bị TAND đưa ra xét xử sơ thẩm...8 vụ án trọng điểm: Lâm Ngọc Khuân; Phạm Văn Cử; Trần Quốc Đông; Dương Thanh Cường; Vũ Quốc Hảo; Phạm Thị Bích Lương; Lê Hùng Sơn; Nguyễn Thế Dũng cùng các đồng phạm rồi sẽ được lần lượt đưa ra xét xử trong thời gian tới đây...

Dự thảo Báo cáo Chính trị của Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XI tại Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XII đã chỉ rõ: “Tình trạng suy thoái về tư tưởng chính trị, đạo đức, lối sống của một bộ phận không nhỏ cán bộ, đảng viên và tệ quan liêu, tham nhũng, lãng phí...chưa được ngăn chặn và đẩy lùi”.

Thực tế công tác PCTN dù có nhiều cố gắng, nhưng vẫn chưa thực sự cải thiện, tình hình tham nhũng xem ra vẫn chưa hề giảm. Vì đâu? Do luật pháp chưa nghiêm hay còn những lý do nào khác? Tình trạng xử nhẹ tội tham nhũng cũng là một trong những nguyên nhân.

Sinh thời, Trưởng Ban Nội chính Nguyễn Bá Thanh khi làm việc với VKSND Tối cao đã lưu ý về vấn đề án treo: “Khung hình phạt rộng như thế, khi xét xử gây ra những phản cảm, hoài nghi trong xã hội. Không phải không có án treo, song phải như thế nào thì mới có án treo, như thế nào thì không được hưởng án treo”; Rằng: “Quyền hạn của các đồng chí rất lớn, vấn đề giờ là chỉ làm thế nào thôi. Tất cả các hành vi vi phạm pháp luật đều phải xử lý nghiêm”.

Đạo đức cán bộ, công chức xuống cấp, lòng tham chế ngự, bệnh tham nhũng, tiêu cực đã trở nên căn bệnh kinh niên, mãn tính. Tệ tham nhũng vặt, với phong bì “bôi trơn”, bớt xén tiền chính sách, chạy chức, chạy quyền đã diễn ra ở mọi lúc, mọi nơi.

Chuyện bôi trơn, tham nhũng vặt đã là căn bệnh làm hư cán bộ, làm hỏng hệ thống, đặc biệt khi căn bệnh tái phát nặng ở các dự án, công việc lớn. Và rồi, chuyện bôi trơn, ăn phần trăm, tỉ lệ đã như thứ lệ bất thành văn, bệnh lây nhiễm đến cả các dự án liên quan đến mua sắm tài sản, đầu tư từ nước ngoài. Những vụ án liên quan mua bán tài sản ở nước ngoài như vụ án Dương Chí Dũng xung quanh việc mua sắm ụ nổi; hay vụ án nhận hối lộ của Huỳnh Ngọc Sĩ trong vụ án đại lộ Đông Tây, môi trường nước TP Hồ Chí Minh và vụ các quan chức ngành đường sắt đang xét xử đều là những ví dụ điển hình.

Sáu cựu quan chức đường sắt với khoản hối lộ 11 tỷ đồng từ nhà thầu Nhật Bản (JTC) thực ra là một sự bôi trơn, chia chác phần trăm lớn mà lâu nay không ít các quan tham đã làm. Phải chăng chỉ đến khi “đi đêm lắm có ngày gặp ma”, “lưới trời lồng lộng”, các kẻ tham phải sa lưới. Người ta cũng lấy làm tiếc cho các cựu quan chức nguyên là các giám đốc, phó giám đốc tuổi đời còn trẻ, có năng lực. Nếu như không vì lòng tham, họ sẽ là người có ích cho xã hội. Nhưng khi đã phạm tội, đã sa vào vòng lao lý thì kẻ phạm tội cần phải bị trừng trị, xử lý nghiêm.

Xung quanh các vụ án xét xử tham nhũng, ngoài vấn đề phải xử nghiêm về mức án, dư luận cũng quan tâm đến việc yêu cầu các bị cáo phải bồi hoàn thiệt hại. Bởi lâu nay, vấn đề thu hồi tài sản tham nhũng đã làm dư luận rất bức xúc, khi đã có hàng tỉ, hàng ngàn tỉ đồng của dân, của nước bị tham nhũng, thất thoát, nhưng việc bồi hoàn, khắc phục chỉ chiếm tỉ lệ nhỏ. Với vụ án 6 quan chức ngành đường sắt nhận hối lộ, con số 11 tỉ đồng cũng là con số chưa có gì lớn, nhưng với nhiều vụ án khác con số thiệt hại rất lớn. Phải bắt kẻ tham bồi hoàn đầy đủ, phải phạt gấp nhiều lần. Không thể để cho kẻ tham chạy theo quan niệm “hy sinh đời bố để củng cố đời con”.

Cuộc đấu tranh PCTN thật không dễ dàng. Trên diễn đàn Quốc hội kỳ này, các đại biểu của dân cũng đang trăn trở cùng tìm các biện pháp mạnh để PCTN. Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng trả lời báo chí đã từng nhấn mạnh: “Đấu tranh PCTN là một công việc lâu dài, rất khó khăn, phức tạp, đòi hỏi phải tiến hành một cách đồng bộ, toàn diện, kết hợp nhiều biện pháp, trong đó phòng phải là cơ bản, chống phải làm quyết liệt. Tốt nhất là đừng để nó xảy ra; phải tìm cách ngăn chặn, răn đe trước, làm cho người ta không muốn tham nhũng, không dám tham nhũng và không thể tham nhũng...Còn khi đã xảy ra rồi thì phải kiên quyết xử lý, xử lý thật nghiêm, đúng quy định của luật pháp. Xử lý nghiêm cũng là biện pháp phòng tích cực”.