Ngoại giao kinh tế cần chuyển từ “lượng” sang “chất”

Hợp tác thương mại tiếp tục là điểm sáng trong quan hệ Việt Nam - Trung Quốc

Đại sứ  Việt Nam tại Trung Quốc Phạm Thanh Bình cho biết trong nửa đầu năm 2026, hợp tác thương mại tiếp tục là điểm sáng trong quan hệ Việt Nam - Trung Quốc. Kim ngạch thương mại song phương duy trì đà tăng trưởng ở mức hai con số, đạt 122,6 tỷ USD, tăng 32,2% trong 5 tháng đầu năm 2026.

Về đầu tư, Việt Nam tiếp tục là điểm đến của nhiều doanh nghiệp lớn của Trung Quốc với tổng vốn đầu tư vào Việt Nam trong 4 tháng đầu năm đạt 1,09 tỷ USD. Trung Quốc dẫn đầu về số lượng dự án đầu tư mới tại Việt Nam với 462 dự án, chiếm 33%.

Về du lịch, Trung Quốc tiếp tục là thị trường gửi khách lớn nhất với 1,85 triệu lượt khách trong 4 tháng đầu năm 2026, chiếm 21,1% tổng lượng khách quốc tế. Các dự án kết nối chiến lược, nhất là kết nối hạ tầng về đường sắt, đường bộ cao tốc, hạ tầng cửa khẩu đạt tiến triển thực chất. Hợp tác giữa địa phương hai nước đã tiến triển thuận lợi.

Để đạt được các kết quả trên, Đại sứ quán đã phối hợp chặt chẽ với các cơ quan trong nước để thúc đẩy các nội hàm hợp tác kinh tế - thương mại trở thành một trong những trọng tâm trong các hoạt động đối ngoại giữa hai nước, đặc biệt là trong các hoạt động trao đổi đoàn cấp cao.

Đáng chú ý, Đại sứ quán đã phối hợp chuẩn bị chu đáo, hiệu quả cho các hoạt động của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm nhân chuyến thăm cấp nhà nước tới Trung Quốc, trong đó có việc thúc đẩy ký kết thành công 32 văn kiện hợp tác trên nhiều lĩnh vực, bao gồm hải quan, kiểm dịch thực vật, tạo điều kiện thuận lợi cho việc xuất khẩu một số mặt hàng rất quan trọng sang Trung Quốc như quả bưởi, quả chanh.

Đại sứ quán cũng hỗ trợ đã hỗ trợ hơn 30 đoàn công tác của lãnh đạo các bộ, ngành, địa phương sang thăm và làm việc tại Trung Quốc, cũng như các đoàn công tác của lãnh đạo các bộ, ngành, địa phương và doanh nghiệp Trung Quốc sang Việt Nam, trong đó có các nội dung về tăng cường hợp tác kinh tế - thương mại.

Cùng với đó, Đại sứ quán cũng thúc đẩy kết nối chiến lược, nhất là các nội dung liên quan đến 3 tuyến đường sắt Lào Cai - Hà Nội - Hải Phòng, Lạng Sơn - Hà Nội, Móng Cái - Hạ Long - Hải Phòng, góp phần thúc đẩy giao thương.

Đến nay, Trung Quốc đã bàn giao dự thảo Báo cáo đầu kỳ nghiên cứu khả thi dự án Lào Cai - Hà Nội - Hải Phòng, đồng thời hai bên cũng đã ký kết Thỏa thuận thực hiện hỗ trợ kỹ thuật lập quy hoạch hai tuyến đường sắt Đồng Đăng - Hà Nội và Móng Cái - Hạ Long - Hải Phòng.

Về duy trì và mở rộng quan hệ hợp tác với chính quyền địa phương, các tổ chức, hiệp hội kinh tế, thương mại và cộng đồng doanh nghiệp sở tại, Đại sứ  Phạm Thanh Bình cho biết, trên cơ sở đó, tăng cường phối hợp tổ chức các hoạt động quảng bá sản phẩm, xúc tiến thương mại, đầu tư sáng tạo, thiết thực.

Nổi bật như hoạt động “Ngày của Phở”, “Chương trình Hợp tác và Trao đổi Công nghiệp xanh Việt Nam - Trung Quốc”. Các sự kiện này đã được khách mời, doanh nghiệp và đối tác Trung Quốc đánh giá cao cả về nội dung lẫn hình thức tổ chức, qua đó góp phần quảng bá thương hiệu quốc gia Việt Nam, tạo nền tảng thúc đẩy các cơ hội hợp tác thực chất trong các lĩnh vực thương mại, đầu tư và du lịch; đồng thời tăng cường kết nối giữa các cơ quan, doanh nghiệp của hai nước.

Đối với các hoạt động kết nối, thu hút nguồn lực bên ngoài phục vụ phát triển kinh tế - xã hội trong nước, Đại sứ quán đã làm việc với các doanh nghiệp lớn của Trung Quốc như tập đoàn Sunwah, ZTE, TCL, Trung Quan Thôn…, qua đó không chỉ giới thiệu về môi trường, chính sách đầu tư, kinh doanh cũng như ưu tiên phát triển của Việt Nam mà còn kết nối nhu cầu hợp tác của doanh nghiệp Trung Quốc với các đối tác Việt Nam, đặc biệt trong các lĩnh vực công nghệ cao…

Chuyển từ xúc tiến thương mại đơn thuần sang hỗ trợ các động lực tăng trưởng mới

Trong giai đoạn tới, để góp phần đạt được mục tiêu tăng trưởng hai chữ số từ sau Đại hội Đảng XIV, hiện thực hóa 2 mục tiêu 100 năm vào năm 2030 và 2045, công tác Ngoại giao kinh tế cần chuyển từ “lượng” sang “chất”, nâng cao hiệu quả thực thi, nhất là cụ thể hóa các thỏa thuận song phương.

Theo Đại sứ Phạm Thanh Bình phải chuyển từ xúc tiến thương mại đơn thuần sang hỗ trợ các động lực tăng trưởng mới, lấy khoa học công nghệ, kinh tế số, bán dẫn và đổi mới sáng tạo làm trọng tâm; tăng cường kết nối hệ sinh thái công nghệ, nghiên cứu và phát triển, đào tạo nhân lực chất lượng cao.

Bên cạnh đó, xây dựng và thúc đẩy hợp tác quốc tế, tạo cầu nối giữa bộ, ngành, địa phương, doanh nghiệp trong nước với các đối tác nước ngoài, tranh thủ vận động, thu hút nguồn lực từ bên ngoài để bổ sung cho nguồn lực trong nước, góp phần thúc đẩy tăng trưởng kinh tế và nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia.

Đa dạng hóa thị trường và chuỗi cung ứng; tận dụng hiệu quả các FTA đã ký kết, các khuôn khổ hợp tác khu vực như Hiệp định Đối tác Kinh tế Toàn diện Khu vực(RCEP), Khu vực Thương mại Tự do ASEAN - Trung Quốc phiên bản 3.0 (ACFTA 3.0), các sáng kiến kết nối kinh tế để mở rộng không gian phát triển, nâng cao khả năng tham gia chuỗi giá trị khu vực và toàn cầu.

Đại sứ Phạm Thanh Bình cũng nhấn mạnh việc tăng cường hỗ trợ thực chất cho địa phương và doanh nghiệp, nhất là doanh nghiệp vừa và nhỏ; thúc đẩy khai thác các cam kết hội nhập, mở rộng thị trường, thu hút đầu tư và nâng cao năng lực cạnh tranh.

Đẩy mạnh công tác tham mưu chiến lược, chủ động dự báo, cảnh báo sớm xu thế, tình hình và đề xuất chính sách, biện pháp ứng phó trước các điều chỉnh về chính sách và động thái của các quốc gia.