Ngộp thở vì ô nhiễm

Cá nuôi lồng bè chết trắng trên sông Đồng Nai.

1. Bộ TN&MT nhận trách nhiệm một phần về sự cố Formosa

Theo báo Công an nhân dân đưa tin, tại buổi họp báo công bố kết quả thanh tra chuyên đề 2015-2016 diễn ra sáng 17-11, Thứ trưởng Bộ TN&MT Chu Phạm Ngọc Hiển khẳng định, mặc dù sự cố Formosa là sai phạm của doanh nghiệp nhưng Bộ cũng có một phần trách nhiệm và sẵn sàng nhận mọi hình thức kỉ luật đối với các tổ chức, cá nhân có liên quan. Thứ trưởng Hiển cho rằng, sau khi xảy ra sự cố Formosa, Thủ tướng Chính phủ đã chỉ đạo, yêu cầu Ban cán sự Bộ TN&MT kiểm điểm, làm rõ trách nhiệm.

Trước vấn đề kiểm điểm trách nhiệm của các tập thể, cá nhân có liên quan tới sự cố Formosa, Thứ trưởng Hiển nói: “Chúng tôi không né tránh trách nhiệm. Ban cán sự Đảng đã kiểm điểm và xin nhận mọi hình thức kỉ luật trước Chính phủ, trước Ban bí thư. Hiện nay, Uỷ ban kiểm tra Trung ương đang kiểm tra trách nhiệm của các đồng chí có liên quan, cả khoá trước cũng như khoá này.

Riêng với đồng chí Võ Tuấn Nhân - Thứ trưởng Bộ TN&MT (phụ trách lĩnh vực môi trường), chúng tôi kiến nghị không xem xét trách nhiệm vì đồng chí về nhận nhiệm vụ chỉ cách thời điểm xảy ra sự cố có mấy ngày.

Đối với đồng chí Nguyễn Minh Quang, bây giờ không còn là thành viên của Ban cán sự Đảng nhưng chúng tôi cũng đã mời đến dự họp để tham gia ý kiến.

Với tư cách nguyên Bộ trưởng, nguyên Bí thư Ban cán sự Đảng, đồng chí cũng sẵn sàng nhận mọi hình thức kỉ luật nếu có. Hiện nay, Uỷ ban Kiểm tra Trung ương vẫn đang làm, theo tinh thần, sai đến đâu xử lí đến đó. Chúng tôi vẫn đang đợi kết quả".

2. Chất lượng nước sông nhiều nơi bị suy thoái

Theo báo Tài nguyên và môi trường thông tin, các con sông thường là nguồn cung cấp nước sinh hoạt chính cho người dân phía hạ lưu. Tuy nhiên, kèm theo tốc độ phát triển nhanh về kinh tế là các vấn đề về môi trường nói chung và môi trường nước nói riêng.

Chất lượng môi trường nước tại các lưu vực sông đang diễn biến phức tạp, bị suy thoái ở nhiều nơi, đặc biệt ở các đoạn sông chảy qua các khu vực đô thị, khu công nghiệp, làng nghề.

Nổi cộm nhất về tình trạng ô nhiễm môi trường là tại 3 lưu vực sông: sông Cầu, sông Nhuệ - sông Đáy và hệ thống sông Đồng Nai. Nước tại các sông này đang bị ô nhiễm nghiêm trọng ở mức báo động do các chất hữu cơ, chất dinh dưỡng, chất rắn lơ lửng, mùi hôi, màu đục thối, vi khuẩn, kim loại nặng, thuốc trừ sâu…

Điều này khiến cho người dân ở vùng nông thôn và những người có thu nhập thấp thường sử dụng trực tiếp nước sông, hồ bị ô nhiễm, đây là nguyên nhân gây ra nhiều bệnh tật, tác động trực tiếp đến điều kiện sống, sức khỏe nhân dân và ảnh hưởng đến điều kiện phát triển kinh tế - xã hội.

Theo Thứ trưởng Bộ TN&MT Võ Tuấn Nhân, trong tương lai không xa, nếu không có các giải pháp quyết liệt và phù hợp, các lưu vực sông khác như sông Mã, sông Cả - La, sông Vu Gia- Thu Bồn… cũng có khả năng trở thành điểm nóng ô nhiễm.

Chính vì lẽ đó, bảo vệ môi trường là vấn đề trọng yếu mang tính toàn cầu và đang trở thành một trong những nội dung quan trọng trong các chính sách và chiến lược phát triển kinh tế - xã hội của các quốc gia.

Ở nước ta, công tác bảo vệ môi trường các lưu vực sông được luôn là vấn đề nóng được Đảng và Chính phủ và dư luận nhân dân đặc biệt quan tâm.

Thủ tướng Chính phủ cũng đã ký ban hành các Đề án bảo vệ môi trường tại 3 lưu vực sông Cầu Nhuệ - Đáy và Đồng Nai đồng thời thành lập 3 ủy ban Bảo vệ môi trường lưu vực sông để thực hiện đề án.

3. Ngộp thở vì cơ sở thức ăn chăn nuôi

Cũng theo báo Tài nguyên và môi trường, nhiều năm nay, người dân Tổ dân phố số 15,16 phường Yên Nghĩa (quận Hà Đông, TP Hà Nội) phải sống chung với tình trạng ô nhiễm không khí trầm trọng do mùi hôi từ hoạt động của cơ sở tái chế, sản xuất nguyên liệu làm thức ăn chăn nuôi thuộc Công ty TNHH SX Hồng Hải gây ra.

Bên cạnh đó, cơ sở này dù đã hoạt động khá lâu nhưng đến nay, chưa có cam kết bảo vệ môi trường theo quy định. Cơ sở này nằm trên địa bàn đất của xã Đông La (huyện Hoài Đức, TP Hà Nội), tuy vậy, phần đất này lại nằm giáp ranh với Tổ dân phố 15, 16 phường Yên Nghĩa.

Bên trong cơ sở, các loại xương trâu, bò chất thành đống lớn, một số đã chế biến thành nguyên liệu thức ăn chăn nuôi đóng vào bao tải, còn lượng lớn các bao xương trâu, bò nằm chồng chất, ruồi nhặng vây kín, mùi khó chịu ngột ngạt.

Theo ông Nguyễn Công Sơn-Tổ trưởng Tổ dân phố 16, phường Yên Nghĩa, mùi hôi từ cơ sở sản xuất này phát tán trong phạm vi rộng, khiến người dân phải hít thở bầu không khí độc hại, cuộc sống đảo lộn.

Tổ dân phố đã trực tiếp đề nghị với chủ cơ sở có biện pháp xử lý tình trạng ô nhiễm do hoạt động sản xuất nhưng đến nay, chưa thấy dấu hiệu thay đổi.

Mặt khác, Tổ dân phố cũng nhiều lần kiến nghị vấn đề này lên cấp trên, tuy vậy, cơ sở đó nằm trên địa phận đất của xã Đông La, Hoài Đức nên cơ quan chức năng phường Yên Nghĩa gặp khó khăn trong kiểm soát, quản lý.

Ông Trần Văn Quý - Chủ tịch UBND xã Đông La khẳng định, UBND xã đã trực tiếp xuống kiểm tra cơ sở, yêu cầu xuất trình các loại văn bản, cam kết bảo vệ môi trường nhưng cơ sở chế biến này không xuất trình được. Nếu hết tháng 11-2016 không thực hiện cam kết bảo vệ môi trường, xã sẽ xử lý theo đúng quy định của pháp luật.

4. Gần một nửa diện tích xã Phúc Hà (Thái Nguyên) là... bãi đổ thải than

Theo báo Quân đội nhân dân, xã Phúc Hà (TP Thái Nguyên) hiện có 14 xóm, nhưng có tới 9 xóm người dân sống tiếp giáp với mỏ than của Công ty TNHH MTV Than Khánh Hòa. Cuộc sống của người dân trong xã Phúc Hà bị đảo lộn bởi ô nhiễm môi trường, ô nhiễm tiếng ồn từ hoạt động khai thác, vận chuyển than gây ra.

Ông Trần Văn Hải ở xóm 13, xã Phúc Hà cho biết: “Từ nhiều năm nay, người dân chúng tôi quanh năm phải sống chung với bụi, tiếng ồn của Công ty Than Khánh Hòa. Vào những ngày gió to, bụi bay mù mịt, không nhà nào dám mở cửa.

Đáng lo ngại hơn cả là những năm gần đây, số người mắc bệnh về hô hấp, viêm phổi trong xã ngày một gia tăng, trong đó chủ yếu là người già và trẻ nhỏ. Quá bức xúc, người dân chúng tôi đã nhiều lần kiến nghị với chính quyền và Công ty Than Khánh Hòa, sau đó công ty cho xe đi phun nước chống bụi, nhưng chỉ được vài ba hôm rồi đâu lại vào đấy”.

Không chỉ gây ô nhiễm môi trường, bãi thải của Công ty Than Khánh Hòa còn ngày càng được mở rộng, chất cao như núi, khiến người dân luôn sống trong thấp thỏm, vì bãi thải có thể sạt lở bất cứ lúc nào. Được biết, toàn xã Phúc Hà rộng khoảng 6,48km2 nhưng bãi đổ thải của Công ty Than Khánh Hòa chiếm gần 3km2. Được biết, theo quy định bãi đổ thải chỉ được cao 190m, nhưng hiện tại bãi thải phía nam, có nơi đã cao hơn 250m, như những quả núi nhân tạo. Bên cạnh đó, theo phản ánh của người dân, quy định khoảng cách từ nhà dân đến chân bãi thải là 200m song rất nhiều nơi khoảng cách từ chân bãi thải đến nhà dân chưa đầy 50m.

Theo ông Nguyễn Minh Tuấn, Chủ tịch UBND xã Phúc Hà: Năm 2012 khi xảy ra vụ sạt lở tại mỏ than Phấn Mễ, UBND thành phố đã chỉ đạo di dời khẩn cấp các công trình công cộng như UBND xã, trường mầm non, trạm y tế và các hộ dân ra khỏi khu vực có nguy cơ sạt lở. Nhưng sau khi chúng tôi di chuyển, công ty lại lấp toàn bộ những diện tích mà các hộ dân và trụ sở mới di chuyển để mở rộng bãi đổ thải.

Hiện nay, bãi đổ thải của công ty lại được mở rộng giáp với tuyến đường mới nắn và khu vực dân cư. Mặc dù chính quyền địa phương đã nhiều lần có công văn gửi cấp trên và Công ty Than Khánh Hòa đề nghị dừng việc đổ thải tại khu bãi Nam, nhưng công ty vẫn không thực hiện.

5. Biển “chết” vì nước thải

Báo Tuổi trẻ TP HCM phản ánh, Đường ven biển Nguyễn Tất Thành nối các bãi biển đẹp từ phía Bắc đến phía Đông TP Đà Nẵng, nhưng các bãi biển chạy từ chân đèo Hải Vân xuống như Xuân Thiều, Xuân Hà, Thanh Lộc Đán, Thanh Bình hiện rất vắng lặng, không có du khách tắm biển do biển ô nhiễm. Tại các khu vực biển Xuân Hà, Thanh Lộc Đán, nơi có các tuyến cống xả nước thải ra, cả một vùng biển nước màu xám đen, bốc mùi hôi thối, rác rưởi thì tấp vào miệng cống dày đặc.

Theo báo cáo của UBND Q.Thanh Khê, tuyến đường ven biển Nguyễn Tất Thành chạy qua quận khoảng 5km nhưng có đến hai cống và một kênh xả nước thải ra biển. Trong đó, kênh Phú Lộc chảy từ P. Hòa Khánh Nam qua P. Hòa Minh, Thanh Khê Tây, Thanh Khê Đông, trên đường đi dòng kênh này tiếp nhận nước thải rỉ ra từ bãi rác Khánh Sơn, cống nước thải từ các khu dân cư, cơ sở sản xuất… rồi đổ ra biển.

Theo ông Nguyễn Văn Tĩnh - Chủ tịch UBND Q.Thanh Khê, để giải quyết ô nhiễm môi trường dọc tuyến biển, thời gian qua quận đã tổ chức nhiều đợt ra quân dọn vệ sinh môi trường nhưng để xử lý nước thải hôi thối thì không thể giải quyết dứt điểm.