Người của công chúng và ứng xử trên không gian mạng

Những ngày qua, ca sĩ Lệ Quyên trở thành tâm điểm tranh cãi xoay quanh lối ứng xử của cô trên mạng xã hội. Nguồn cơn bắt nguồn từ việc nữ ca sĩ đăng tải đoạn clip trên mạng xã hội Threads. Ca sĩ mặc trang phục dân tộc thiểu số kèm dòng chữ “Mị ơi” trên tài khoản “lequyensinger” có dấu tích xanh. Dưới bài đăng, một tài khoản để lại bình luận: “Her flop era lowk serving” (tạm dịch: “Dù không còn ở thời kỳ đỉnh cao nhưng vẫn cuốn hút”). Ca sĩ Lệ Quyên đã phản ứng gay gắt, thể hiện sự tức giận, bằng ngôn từ thô tục, có ý miệt thị nặng nề, bị cho là xúc phạm khán giả.

Đây không phải lần đầu Lệ Quyên có màn “đốp chát” với khán giả. Lệ Quyên là một trong những sao Việt thường xuyên đáp trả các ý kiến trái chiều và thường xuyên trở thành đề tài bàn tán. Trong nhiều cuộc tranh cãi, cô thường trả lời trực tiếp từng bình luận của anti-fan này bằng ngôn ngữ nặng nề, sâu cay. Nhiều khán giả chỉ trích cô là người nổi tiếng nhưng có cách ứng xử chưa phù hợp trên không gian mạng, gây ảnh hưởng xấu đến giới trẻ.

Trách nhiệm của nghệ sĩ không chỉ trên sân khấu hay trong sản phẩm nghệ thuật mà còn thể hiện qua từng lời nói đời thường, đặc biệt là trước khán giả – những người đã tạo nên vị thế của họ. Và câu chuyện về ứng xử của Lệ Quyên không dừng ở một màn đôi co cá nhân giữa ca sĩ và khán giả, mà mở ra cuộc tranh luận rộng hơn về văn hóa ứng xử của nghệ sĩ trong không gian công cộng, đặc biệt là trên môi trường mạng.

Các chuyên gia văn hóa cho rằng, nếu không có hành động quyết liệt để nâng cao văn hóa ứng xử của những người có tầm ảnh hưởng trên mạng xã hội thì sẽ tác động rất lớn đến thế hệ tương lai của đất nước.

Nghệ sĩ và giới trẻ là hai đối tượng quan trọng trên không gian mạng. Nghệ sĩ là những người có tầm ảnh hưởng và lan tỏa đến xã hội, còn giới trẻ là lực lượng xuất hiện đông đảo, năng động, dành nhiều thời gian tham gia không gian mạng. Thay vì phải thông qua những thiết chế văn hóa như trước đây, trên không gian mạng, nghệ sĩ có thể công bố tác phẩm của mình, đưa đến công chúng những sản phẩm sáng tạo nhanh chóng. Cùng với đó, có nhiều nghệ sĩ đã sử dụng mạng xã hội để làm công tác thiện nguyện, công tác xã hội, tuyên truyền, lan tỏa những hành động đẹp.

Song có một bộ phận người hoạt động nghệ thuật có ứng xử xấu xí trên không gian mạng như tranh cãi, đấu tố đồng nghiệp, quảng cáo sai sự thật nhằm thu lợi…Điều đáng nói là không ít nghệ sĩ có cái tôi lớn, bệnh ngôi sao và nghĩ bản thân là người của công chúng. Do đó, họ luôn tìm cách để thu hút sự chú ý từ công chúng. Tuy nhiên, cách làm đôi khi bị lố, thậm chí có nhiều hành động phản cảm và lạm dụng mạng xã hội để giải quyết mâu thuẫn, bóc phốt, đấu tố nhau.

Bộ VHTTDL đã ban hành bộ quy tắc ứng xử cho những người hoạt động trong lĩnh vực nghệ thuật, quy tắc có 9 điều với điều 8 liên quan đến vấn đề ứng xử trên mạng xã hội, điều này cho thấy cơ quan quản lý cũng đã xác định rõ các chuẩn mực trong hành vi ứng xử, nhằm thống nhất nhận thức, hành động của người hoạt động nghệ thuật, các cơ quan, tổ chức, cá nhân có liên quan đến lĩnh vực nghệ thuật.

Tài năng có thể đưa nghệ sĩ lên đỉnh cao, nhưng chính cách ứng xử, thái độ làm nghề mới quyết định họ đứng được bao lâu trong lòng công chúng. Do đó, nghệ sĩ rất cần cẩn trọng trước khi phát ngôn, bởi hệ quả của những sự việc này sẽ khiến họ mất hình ảnh trong mắt công chúng, kéo theo làn sóng hoài nghi về tư cách, giá trị mà người nghệ sĩ mang lại.