Người thành phố cũng khát nước
Hiện vẫn còn hàng triệu người dân TP HCM vẫn chưa được sử dụng nước sạch, nguồn nước chủ yếu của họ vẫn là từ giếng khoan, kênh, rạch. Cùng đó, Nam Bộ bước vào đợt cao điểm nắng nóng, tình hình xâm nhập mặn ở các sông Đồng Nai, Sài Gòn tăng cao càng khiến nguy cơ thiếu nước sạch thêm trầm trọng.
500.000m3 nước được khai thác mỗi ngày
| Theo Sở Tài nguyên - Mội trường TP HCM qua khảo sát, giám sát chất lượng cho thấy tầng nước ngầm tại TP. HCM có hiện tượng hạ thấp mực nước do tình trạng khoan giếng tràn lan khó kiểm soát. Theo bà Nguyễn Thanh Mỹ - Phó giám đốc Sở Tài nguyên - Môi trường, hiện nhiều gia đình không chỉ có 1 mà có đến 2, 3 giếng nước khoan. Như vậy, nếu 1 giếng khoan sử dụng 1m3 nước thì trung bình một ngày TP HCM sử dụng khoảng gần 500 ngàn mét khối nước ngầm. |
Các quận, huyện có người dân “khát” nước sạch phải kể đến là quận 9, quận 12, huyện Hóc Môn, Bình Chánh, Nhà Bè (TP Hồ Chí Minh)... Theo nhiều người dân ở đây thì nước sạch lâu nay vẫn là một thứ gì đó rất xa xỉ. Ông Trần Bình, ngụ tại quận 12 phàn nàn: “Lâu nay gia đình tôi vẫn phải sử dụng nguồn nước giếng khoan là chủ yếu. Biết là nguồn nước này không hợp vệ sinh nên mỗi tháng chúng tôi phải trích từ đồng lương công nhân vốn đã ít ỏi ra khoảng 4-500 ngàn đồng để mua nước sạch phục vụ cho việc nấu ăn, đảm bảo sức khỏe cho cả gia đình.
Ông bảo, nhìn những chất cặn vàng khè, đóng lại thành từng lớp dưới đáy xô nước mà không khỏi rùng mình. Nhưng thiếu nước thì vẫn phải dùng chứ biết làm thế nào. Chuyển nhà đi chỗ khác ư, đâu phải cứ muốn là được. Còn bao thứ ràng buộc như chuyện làm ăn, con cái học hành…Đây cũng là tâm trạng chung của nhiều hộ dân nơi đây.
Còn tại xã Xuân Thượng, huyện Hóc Môn, theo lời bà Nguyễn Thị Minh thì khát nước sạch từ lâu đã là cụm từ quá quen thuộc với nhiều hộ dân ở đây. Mới đây, khi được tin có dự án cấp nước sạch, ai cũng phấn khởi chờ đợi. Thế nhưng, dự án làm được một nửa thì bỏ dở, để lại nỗi mong ngóng của người dân cứ lớn theo từng ngày. Giải thích về vấn đề này một cán bộ nhà máy nước Trung An – đơn vị phụ trách việc cung cấp nước sạch cho huyện này cho biết, một số tuyến, cụm dân cư chưa được cấp nước sạch là do hạ tầng đường xá và dân cư thưa thớt.
Khốn khó hơn, theo lời bà Châu Thị Bảy ở ấp 3, xã Hiệp Phước, huyện Nhà Bè thì hiện gia đình bà phải mua cùng lúc hai loại nước để sử dụng là nước giếng khoan để tắm giặt và nước máy để uống. Với giá 10 nghìn đồng/m3 nước giếng khoan và 8 nghìn đồng một lu nước máy, mỗi tháng, gia đình bà tốn hơn 300 nghìn đồng.
Cũng vì thiếu nước sạch nên người dân chủ yếu sử dụng nước giếng khoan trong sinh hoạt hàng ngày. Theo Sở Tài nguyên môi trường TP HCM, hiện thành phố có khoảng 260.000 giếng khoan trong dân, 125.000 giếng khoan chưa có phép tại các doanh nghiệp và 500.000m3 nước được khai thác mỗi ngày. Đây là một con số rất đáng lo ngại, nhưng con số này được dự báo vẫn chưa dừng lại do tốc độ đô thị hóa tại TP.HCM ngày càng cao. Nguyên dân do dân số gia tăng nhanh các vùng ven, ngoại thành khiến cho nhu cầu khai thác nước ngầm cũng tăng nhanh.
Sức khỏe bị ảnh hưởng
Vậy sử dụng nước giếng khoan có ảnh hưởng thế nào đến sức khỏe? Vấn đề này được rất nhiều người dân quan tâm. Theo bác sĩ Lê Văn Nhân - Phó giám đốc Trung tâm Y tế dự phòng TP HCM phát biểu tại một buổi báo cáo với HĐND thành phố thì: “Khi kiểm tra 1.400 mẫu nước ở 7 quận, huyện ngoại thành, đa phần không đạt về chất lượng lý hóa (độ pH thấp và hàm lượng sắt cao) và một số không đạt chất lượng vi sinh”. Theo lời bác sĩ Nhân thì nguồn nước có chất lượng pH thấp sẽ gây bệnh ngoài da; các vấn đề về tiêu hóa như trướng bụng, khó tiêu…
Nguy hiểm nhất là qua kiểm tra, phát hiện một số mẫu nước bị nhiễm chất amoni (110/1.400 mẫu). Nguyên nhân do giếng đào quá cạn hoặc không có bờ làm cho chất hữu cơ từ bên ngoài thấm vào, hoặc giếng đào gần các khu vực ô nhiễm. “Nếu sử dụng nước nhiễm amoni cho việc ăn uống hàng ngày sẽ gây tác hại rất lớn. Vì chất amoni sau khi chuyển hóa thành nitra, nitrit làm cho cơ thể chúng ta bị thiếu oxy, gây bệnh ung thư”, bác sĩ Nhân khuyến cáo.
Nước nhiễm mặn
Ngoài việc khan hiếm nguồn nước sạch lâu nay thì việc Nam Bộ bước vào đợt cao điểm nắng nóng, tình hình xâm nhập mặn ở các sông Đồng Nai, Sài Gòn tăng cao càng khiến nguy cơ thiếu nước sạch thêm trầm trọng.
Dù không ảnh hưởng nhiều đến như Đồng bằng sông Cửu Long tuy nhiên tình hình xâm nhập mặn ở các sông rạch TP đã khiến cho các trạm bơm nước thô cho các nhà máy nước trên sông Sài Gòn và Đồng Nai thường xuyên ngừng hoạt động, ảnh hưởng trực tiếp đến việc cung cấp nước sạch sinh hoạt cho hàng triệu người dân.
Theo ông Nguyễn Minh Giám - Phó giám đốc Trung tâm khí tượng thủy văn khu vực Nam Bộ, tình hình nắng nóng năm nay ở các tỉnh Nam Bộ diễn biến rất khốc liệt cho đến cuối tháng 5. Hiện tại tình hình xâm nhập mặn ở trên sông Sài Gòn đã vào sâu hơn 100 km tính từ cửa sông. Triều cường kéo dài đến tháng 3, lượng mưa rất ít, các hồ chứa nước khô cạn là một phần nguyên nhân xâm nhập mặn vào sâu trên sông Sài Gòn và Đồng Nai.
Trong khi đó, các hồ chứa nước thượng nguồn sông Sài Gòn, Đồng Nai như Dầu Tiếng, Thác Mơ, Trị An cũng đang cạn dần... Hiện mực nước lưu trữ của hồ Dầu Tiếng chỉ tích trữ được 76% dung tích (thiếu hụt khoảng 300 triệu m3), hồ chỉ còn xả thêm 350 triệu m3 nữa là đến mực nước chết; hồ Trị An chỉ tích được khoảng 80%. Một con số đáng báo động.
Theo Tổng công ty Cấp nước Sài Gòn (Sawaco), tỷ lệ hộ dân được cấp nước sạch tại thời điểm này đạt 87,92%. Thiếu nước sinh hoạt đang là nỗi lo hằng ngày của hàng trăm nghìn hộ dân ở những vùng ven như Bình Chánh, Hóc Môn, Nhà Bè…Như vậy không chỉ có người dân ở các tỉnh ĐBSCL, Tây Nam Bộ mà ngay cả người dân thành phố cũng đang khát nước sạch.
