Người Thổ sắp được tự do đi lại khắp EU

Đề xuất miễn thị thực đối với công dân Thổ Nhĩ Kỳ có thể được đưa ra trong hôm nay (4/5).

Reuters dẫn một nguồn tin ngoại giao, cho hay các yêu cầu về miễn thị thực của phía Thổ Nhĩ Kỳ sẽ được đáp ứng khi cơ quan thực thi hàng đầu của EU tuyên bố đề xuất gỡ bỏ các yêu cầu thị thực đối với công dân nước này. Một nguồn tin khác thì cho hay, cuộc họp trù bị của EC từ trước đó đã ủng hộ đề xuất này.

Trong ngày 4/5, EC cũng báo cáo về việc liệu Thổ Nhĩ Kỳ có đáp ứng đủ điều kiện để được hưởng quyền di chuyển miễn thị thực trong các nước thành viên EU hay không.

Hôm đầu tuần, một quan chức EU tiết lộ rằng Thổ Nhĩ Kỳ đã hoàn thành đầy đủ 65 điều kiện cần để được hưởng miễn thị thực, điều này có nghĩa rằng họ đã nâng gấp đôi số tiêu chí cần phải đáp ứng chỉ trong vòng chưa đầy 2 tuần lễ. Vào thời điểm cuối tháng 4 vừa qua, Thổ Nhĩ Kỳ mới chỉ đạt được một nửa số tiêu chí cần thiết.

Sự việc diễn ra không lâu sau khi Thổ Nhĩ Kỳ đưa ra tín hiệu sẽ rút khỏi Thỏa thuận từng ký kết với EU nhằm giải quyết khủng hoảng di cư. Tháng trước, chính quyền Ankara cũng đe dọa rằng sẽ rút khỏi Thỏa thuận di cư, trừ khi các quy định về di chuyển của khối này đối với công dân Thổ Nhĩ Kỳ được nới lỏng.

Được biết, theo Thỏa thuận giải quyết khủng hoảng di cư mà Ankara từng ký kết với EU, Thổ Nhĩ Kỳ cam kết sẽ tiếp nhận những người di cư bị trục xuất khỏi Hy Lạp và gửi đi số lượng người di cư đến từ Syria tương đương tới châu Âu. Đổi lại, Thổ Nhĩ Kỳ sẽ nhận được khoản tiền hỗ trợ lên tới 6 tỷ Euro trong vòng 5 năm tới.

Thêm vào đó, như một phần thưởng về mặt ngoại giao, Thổ Nhĩ Kỳ còn muốn EU cho họ gia nhập vào khu vực tự do di chuyển Schengen - vốn là niềm tự hào của EU - ngay trong tháng 6 tới. Phía EU sau đó tuyên bố họ chấp nhận xem xét đề nghị của phía Thổ Nhĩ Kỳ và đưa ra một danh sách 72 điều kiện cần hoàn thành để nhận được ưu tiên trên, trong đó gồm các biện pháp kiểm soát biên giới chặt chẽ hơn cùng việc áp dụng hộ chiếu công nghệ sinh học hiện đại.

Thỏa thuận giải quyết khủng hoảng di cư giữa Ankara và EU bắt đầu có hiệu lực từ ngày 21-3 vừa qua. Nhưng kể từ đó đến nay, trong khi EU dường như cực kỳ háo hức muốn giữ Thỏa thuận này cùng Thổ Nhĩ Kỳ, thì bản thân Thỏa thuận lại hứng chịu những lời chỉ trích nặng nề từ các tổ chức nhân quyền, những bên cho rằng Thổ Nhĩ Kỳ không phải một điểm đến an toàn cho những người di cư bị trục xuất.

Chưa hết, các quan ngại này ngày càng tăng cao kể từ sau khi Tổ chức Ân xá Quốc tế công bố thông tin rằng Thổ Nhĩ Kỳ đã trục xuất hàng nghìn người di cư đến từ Syria về quê hương của họ - một nơi cực kỳ nguy hiểm do cuộc chiến sự kéo dài đã 5 năm qua còn chưa chấm dứt.

Trước đó, các tổ chức nhân quyền còn nói rằng lực lượng canh giữ biên giới của Thổ Nhĩ Kỳ bắt giữ những người trốn chạy khỏi Syria. Ankara chỉ tuyên bố bác bỏ cáo buộc trên.

Chính phủ Thổ Nhĩ Kỳ thời gian gần đây cũng bị cáo buộc đối xử bạo lực với cộng đồng thiểu số người Kurd và thường xuyên đàn áp tự do ngôn luận và các đảng phái chính trị đối lập.

Chính quyền Ankara hiện đang tổ chức một chiến dịch truy quét lớn nhằm vào các khu vực tập trung đông người Kurd ở khu vực Đông Nam Thổ Nhĩ Kỳ. Họ từng đưa ra lệnh thiết quân luật ở rất nhiều khu vực mà người Kurd sinh sống và tổ chức nhiều chiến dịch quân sự nhằm vào các chiến binh người Kurd thuộc đảng PKK.

Có nhiều báo cáo của giới truyền thông phương Tây cũng nói về sự hủy diệt kinh hoàng mà chính quyền Thổ Nhĩ Kỳ gây ra tại các thành phố Đông Nam nước này như Cizre và Diyarbakir. Sự việc nghiêm trọng đến nỗi người dân tại các thành phố này không dám trở về nhà ngay cả khi lệnh thiết quân luật đã được gỡ bỏ.

Bên cạnh đó, chính quyền Thổ Nhĩ Kỳ mới đây cũng bị chỉ trích sau khi đưa ra các bước nhằm thắt chặt tự do báo chí trong nước, trong đó phải kể đến việc kiểm soát tờ báo lớn nhất nước, Zaman, và cấm cửa Hãng thông tấn Sputnik của Nga.

Tổ chức Phóng viên Không biên giới mới đây đã xếp hạng Thổ Nhĩ Kỳ đứng thứ 151 trên tổng số 180 quốc gia theo chỉ số tự do báo chí thế giới năm 2016 của họ. Trước đây, tổ chức này cũng từng lên án Thổ Nhĩ Kỳ và gọi quốc gia này là “nhà tù giam giữ các nhà báo lớn nhất trên thế giới”.