'Nguy cơ thấp' cũng không được chủ quan

Đó là một tin vừa bất ngờ vừa không bất ngờ. Bất ngờ là vì qua hơn 3 tháng dịch Covid-19, không phát hiện một ca nhiễm bệnh nào ở vùng núi cao. Không bất ngờ ở chỗ theo như những gì được biết thì cô gái này sinh sống trong một gia đình có 3 anh trai làm việc tự do bên Trung Quốc.

Tăng cường kiểm soát để ngăn chặn lây nhiễm dịch Covid-19 ra cộng đồng. Ảnh: Quang Vinh.

Như vậy là ở cả những vùng hẻo lánh xa xôi thì dịch Covid-19 vẫn có thể tấn công. Mà trong trường hợp này rất có thể do những người anh của cô “mang về” từ bên kia biên giới.

Trong những tháng qua, ngay từ khi dịch Covid-19 bùng phát tại Vũ Hán (Trung Quốc), Việt Nam ta đã vào cuộc dập dịch với tinh thần khẩn trương, quyết liệt. Đặc biệt, vùng biên giới phía Bắc được xác định là dễ bị lây lan dịch nên được kiểm soát hết sức chặt chẽ. Không chỉ các cửa khẩu mà tất cả các lối mòn cũng được Bộ đội Biên phòng, chính quyền địa phương kiểm soát chặt chẽ cả ngày lẫn đêm. Chính vì thế suốt thời gian rất dài vừa qua, đã không có trường hợp nào nhiễm SARS-CoV-2 mà nguồn lây nhiễm là phía biên kia biên giới.

Vì thế tới nay, khi ca bệnh Covid-19 thứ 268 lại là một cô gái sinh sống tại miền núi cao, giáp biên giới cho thấy không thể chủ quan, mất cảnh giác. Vì thực tế dịch bệnh có thể đến ở những nơi rất bất ngờ. Và cũng chính vì ở những nơi bất ngờ như vậy nên việc phòng dịch, kiểm soát dịch lơ là một chút thôi thì cũng có thể tạo ra lây nhiễm cộng đồng.

Chiều ngày 15/4, Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc đã có quyết định mới về việc tiếp tục thực hiện Chỉ thị 15, Chỉ thị 16 trong phạm vi cả nước. Hà Nội và Thành phố Hồ Chí Minh cùng 10 địa phương khác vẫn thuộc diện “nguy cơ cao”, buộc kéo dài biện pháp cách ly xã hội thêm ít nhất là đến ngày 22/4, có thể kéo dài tới ngày 30/4. Nhóm “có nguy cơ” gồm 15 tỉnh thành và nhóm “nguy cơ thấp” là 36 tỉnh thành còn lại, trong đó có Hà Giang. Tuy nhiên, tới nay địa phương trong nhóm “nguy cơ thấp” cũng đã xuất hiện ca dương tính với SARS-CoV-2. Điều đó lại thêm một mối lo.

Kể từ ngày 1/4, với Chỉ thị 16, Thủ tướng Chính phủ đã quyết định áp dụng biện pháp cách ly xã hội trên phạm vi cả nước. Đó là một quyết định rất đúng đắn và kịp thời để thực hiện giãn cách xã hội, với phương châm tỉnh nào ở tỉnh đó, huyện nào ở huyện đó, xã nào ở xã đó, nhà nào ở nhà đó. Chính nhờ biện pháp mạnh mẽ đó nên mức độ lây lan dịch Covid-19 trong cộng đồng đã không chế được ở mức thấp, không bùng phát theo cấp số nhân. Số người mắc mới Covid-19 theo từng ngày ít dần, số ca chữa khỏi tăng lên.

Nhưng, như đã nói, từ ca bệnh nhân 268 cho thấy cho dù đã có những biện pháp phòng, chống mạnh mẽ và dẫu có ở nơi ít nguy cơ nhất thì dịch bệnh vẫn có thể xuất hiện một cách rất bất ngờ.

Thời gian qua, cũng đã có một vài ca bệnh Covid-19 không xác định được rõ nguồn lây nhiễm. Vì thế, việc truy vết (FO) để áp dụng những biện pháp triệt để khác khoanh vùng, cách ly, kiểm soát và dập dịch là vô cùng khó khăn. Đây chính là những ca lây nhiễm cộng đồng rất khó kiểm soát. Dù chúng ta đã làm rất tốt chặn dịch từ bên ngoài (đường biên giới trên bộ, đường sắt, đường thủy, đường hàng không) thì việc kiểm soát, dập dịch từ bên trong vẫn là nguy cơ tiềm tàng.

Vì thế, tại thời điểm này, khi Chỉ thị 16 của Chính phủ đã “nới lỏng” cho nhiều địa phương thì việc phòng, chống Covid-19 vẫn không thể vì thế mà lơi lỏng. Nhất là với việc kiểm soát gắt hơn nữa nguồn lây nhiễm từ bên trong, lây nhiễm ra cộng đồng. Việc này đòi hỏi trách nhiệm lớn của chính quyền địa phương, từ tỉnh, huyện cho tới xã, thôn, từng tổ dân cư ở nông thôn cũng như thành thị. Nhưng, dẫu có chặt chẽ thế hay hơn thế đi chăng nữa mà mỗi người không đề cao ý thức bảo vệ mình, bảo vệ cộng đồng thì cuộc chiến chống dịch cũng sẽ không thành công. Thời gian kết thúc dịch sẽ kéo dài, xã hội thêm những ngày căng thẳng và tổn thất là rất khó lường. Đã chung sức nay càng phải chung sức hơn nữa. Đã đồng lòng nay càng phải đồng lòng hơn nữa. Không được chủ quan, kể cả ở địa phương thuộc nhóm “nguy cơ thấp”.

Cũng cần phải nói rằng, trong những ngày cả nước căng mình chống dịch thì vẫn có những người chủ quan, thiếu trách nhiệm với bản thân mình lẫn trách nhiệm với cộng đồng. Có người ra đường không đeo khẩu trang, không có việc thật cần thiết nhưng vẫn ra đường, vẫn tụ tập. Cá biệt còn có trường hợp gây gổ, tấn công cả người làm nhiệm vụ chống dịch, bảo vệ cộng đồng.

Họ vẫn không chịu nhìn thấy nguy hiểm nhãn tiền. Chỉ một chút sơ sẩy thì cũng có thể bị mắc Covid-19. Không chỉ riêng họ khổ, mà người thân cũng khổ, những người từng tiếp xúc với họ cũng khổ theo.

Thực tế ấy cho thấy phải nhận thức sâu hơn về dịch bệnh, kể cả đối với nhóm “nguy cơ thấp”.