Nguy cơ từ việc tự ý dùng thuốc phá thai tại nhà

Hệ lụy khôn lường khi mua thuốc qua mạng

Một trường hợp điển hình xảy ra tại Cà Mau vào cuối tháng 8/2025. Nữ bệnh nhân mang thai 17 tuần tuổi, do lo lắng và muốn chấm dứt thai kỳ đã liên hệ với một tài khoản Zalo tự xưng là bác sĩ để mua “liệu trình phá thai” giá 1,5 triệu đồng. Sau khi uống liên tiếp 16 viên thuốc theo hướng dẫn, sản phụ rơi vào tình trạng đau bụng dữ dội, ra máu âm đạo nhiều rồi nhanh chóng mất ý thức.

Khi được đưa đến bệnh viện, bệnh nhân đã trong tình trạng ngừng tim, ngừng thở, huyết áp không đo được. Các bác sĩ phải báo động đỏ, huy động nhiều ê-kíp phối hợp cấp cứu, truyền máu, đặt nội khí quản. Nhờ được can thiệp kịp thời, bệnh nhân may mắn thoát khỏi cơn nguy kịch, nhưng sự việc là lời cảnh báo nghiêm khắc về hậu quả của việc tự ý dùng thuốc phá thai tại nhà.

Đầu tháng 9/2025, Bệnh viện Sản nhi Bắc Ninh 1 cũng ghi nhận một sản phụ 40 tuổi mang thai 32 tuần (thai lưu) tự mua thuốc trên mạng để sử dụng. Người phụ nữ này đã uống cùng lúc 6 viên thuốc, dẫn đến mất máu nghiêm trọng, phải truyền tới 8 đơn vị máu trong quá trình phẫu thuật cấp cứu. Trước đó, bệnh viện này từng cứu sống một sản phụ khác cũng trong tình trạng tương tự, song bệnh nhân phải mất tới 7 tháng mới dần phục hồi sức khỏe.

Điểm chung trong các vụ việc trên là sản phụ đều tin tưởng vào những lời chào mời hấp dẫn trên mạng: “Phá thai bằng thuốc, an toàn – không đau – chi phí thấp”. Thực tế, chỉ cần vài thao tác tìm kiếm từ khóa “thuốc phá thai tại nhà” là hàng loạt hội nhóm, fanpage hiện ra công khai buôn bán, tư vấn. Một số nhóm có tới hàng chục nghìn thành viên, trong đó không ít là các bạn trẻ tìm kiếm cách bỏ thai “kín đáo” mà bỏ qua mọi khuyến cáo y tế.

BSCKII Đặng Ngọc Dương - Trưởng Khoa Phụ khoa (Bệnh viện Việt Nam-Thuỵ Điển Uông Bí) nêu thực trạng: “Gần đây, do chị em có thể dễ dàng mua được các loại thuốc phá thai tại các hiệu thuốc và phòng khám tư nhân mà không cần kê đơn và qua chỉ định của bác sĩ chuyên khoa nên tỷ lệ người bệnh bị sót rau, sót thai và băng huyết sau phá thai ngày càng tăng. Đây là vấn đề rất đáng lo ngại. Ngoài việc dùng thuốc tại nhà, nhiều chị em còn tự ý phá thai bằng các loại thảo dược có nguồn gốc từ thiên nhiên được truyền tai nhau có thể giúp sổ thai ra ngoài như rau răm, mướp đắng, đu đủ xanh, rau ngót, ngải cứu”.

Không thể coi là chuyện riêng tư dễ dãi

Tình trạng chị em tự mua thuốc phá thai và sử dụng tại nhà không chỉ dừng lại ở vài trường hợp cá biệt, mà phản ánh một vấn đề mang tính toàn cầu. Theo Báo cáo Tình trạng dân số thế giới 2022 của Quỹ Dân số Liên hợp quốc (UNFPA), mỗi năm trên thế giới có tới 121 triệu ca mang thai ngoài ý muốn. Trong số này, khoảng 61% được giải quyết bằng phá thai, tương đương 73 triệu ca, và gần một nửa trong đó là những ca phá thai không an toàn. Ước tính có từ 4,7% đến 13,2% số ca tử vong mẹ mỗi năm liên quan đến phá thai không an toàn.

Tại Việt Nam, số liệu thống kê chính thức cho thấy mỗi năm có khoảng 200.000 - 250.000 ca phá thai. Tuy nhiên, con số này được cho là chưa phản ánh đầy đủ thực tế, bởi nhiều ca diễn ra tại cơ sở tư nhân hoặc tự phát, không được báo cáo.

Trước thực trạng này, các chuyên gia sản phụ khoa nhấn mạnh, phá thai bằng thuốc chỉ nên được thực hiện tại những cơ sở y tế chuyên khoa, với sự chỉ định và giám sát chặt chẽ của bác sĩ.

GS.TS Nguyễn Duy Ánh - Giám đốc Bệnh viện Phụ sản Trung ương khẳng định: “Phá thai bằng thuốc không thể áp dụng tùy tiện, càng không được bán trôi nổi trên thị trường. Nếu lạm dụng, hậu quả có thể là vỡ tử cung, băng huyết, nhiễm trùng và tử vong”.

Cùng với khuyến cáo y tế, vấn đề quản lý thị trường thuốc cũng đặt ra nhiều thách thức. Hiện nay, trên không gian mạng, việc mua bán thuốc phá thai diễn ra công khai, gần như không kiểm soát. Chỉ cần vài thao tác tìm kiếm, người dùng có thể tiếp cận hàng chục tài khoản, hội nhóm rao bán “liệu trình” thuốc kèm theo hướng dẫn tự sử dụng. Đây là hành vi vi phạm pháp luật, nhưng vẫn tồn tại do việc giám sát chưa đủ chặt chẽ.

Để ngăn chặn tình trạng này, theo chuyên gia, cần đẩy mạnh truyền thông, nâng cao hiểu biết của người dân về sức khỏe sinh sản, đặc biệt trong giới trẻ. Việc cung cấp đầy đủ, thuận tiện các dịch vụ tránh thai hiện đại, cũng như tăng cường giáo dục giới tính trong trường học, sẽ góp phần giảm tỷ lệ mang thai ngoài ý muốn – nguyên nhân gốc rễ dẫn đến phá thai không an toàn.