Nhập khẩu thức ăn chăn nuôi tiếp tục tăng
Trong khi xuất khẩu nông sản đang giảm thì nhập khẩu thức ăn chăn nuôi và nguyên liệu với các loại: lúa mì, ngô, đậu tương... tiếp tục tăng mạnh. Chưa kể thị phần thức ăn chăn nuôi đang nằm gọn trong tay doanh nghiệp ngoại.
Ảnh minh họa.
Chi gần một tỷ USD nhập khẩu
Theo Thống kê của Tổng cục Hải quan, ngành nông nghiệp xuất khẩu được 3,94 tỷ USD trong khi nhập khẩu lúa mì, ngô, đậu tương, tăng. Ước khối lượng đậu tương nhập khẩu trong tháng 3/2017 đạt 46 nghìn tấn với giá trị 21 triệu USD, đưa khối lượng và giá trị nhập khẩu đậu tương 3 tháng đầu năm 2017 đạt 123 nghìn tấn và 56 triệu USD, giảm 61,8% về khối lượng và giảm 57% về giá trị so với cùng kỳ năm 2016.
Với mặt hàng ngô, đã nhập về 1,82 triệu tấn và 373 triệu USD. Riêng lúa mì tăng vọt về khối lượng và trị giá. Ước tính khối lượng nhập khẩu lúa mì trong tháng 3/2017 đạt 347 nghìn tấn với giá trị đạt 69 triệu USD, đưa tổng khối lượng và giá trị nhập khẩu mặt hàng này 3 tháng đầu năm 2017 đạt 943 nghìn tấn và 190 triệu USD, tăng 10,5% về khối lượng nhưng lại giảm 2% về giá trị so với cùng kỳ năm 2016.
Thị trường nhập khẩu lúa mì chính trong 2 tháng đầu năm 2017 là Úc, chiếm tới 39,4%; tiếp đến là Canada chiếm 12,8%, thị trường Hoa Kỳ chiếm 0,4% và thị trường Braxin chiếm 0,1% tổng giá trị nhập khẩu lúa mỳ.
Tính chung trong 3 tháng đầu năm Việt Nam đã chi gần 900 triệu USD nhập khẩu thức ăn chăn nuôi và nguyên liệu, tăng 33,36% so với cùng kỳ năm trước.
Achentina là thị trường chủ yếu Việt Nam nhập khẩu mặt hàng này với kim ngạch 410 triệu USD, chiếm 45,7% tổng kim ngạch nhập khẩu mặt hàng, tăng 38,1% so với cùng quý năm trước đó.
Achentina đứng đầu về thị trường cung cấp thức ăn chăn nuôi và nguyên liệu cho Việt Nam. Kế đến là thị trường Trung Quốc với kim ngạch nhập khẩu hơn 38 triệu USD, giảm 5,14% so với cùng quý năm trước đó.
Cũng trong quý I/2017, các doanh nghiệp (DN) nhập khẩu thức ăn chăn nuôi, nguyên liệu từ hơn 20 thị trường trên thế giới. Ngoài 2 thị trường chính là Achentina và Trung Quốc, thức ăn chăn nuôi và nguyên liệu của Việt Nam từ một số thị trường có kim ngạch tăng trưởng mạnh trong những tháng đầu năm gồm: Italia 21 triệu USD, tăng 572,06% so với cùng kỳ; đứng thứ hai là Philippines hơn 6 triệu USD, tăng 218,04%; Canada hơn 6 triệu USD, tăng 164,74%, Chilê với gần 3 triệu USD, tăng 110,65%.
Theo Bộ Công thương, do sản xuất trong nước chưa đáp ứng được nhu cầu, nên hàng năm, Việt Nam phải nhập khẩu một lượng lớn thức ăn chăn nuôi từ các thị trường lớn trên thế giới.
Phía Bộ NN&PTNT đã có những khuyến khích phát triển lĩnh vực sản xuất, chế biến các sản phẩm làm nguyên liệu thức ăn chăn nuôi đáp ứng nhu cầu trong nước thay thế nhập khẩu, nhất là việc áp dụng công nghệ sinh học, công nghệ cao trong sản xuất các chế phẩm sinh học thay thế kháng sinh và xử lý môi trường chăn nuôi, nuôi trồng thủy sản thế nhưng trong các năm gần đây, Việt Nam tốn kém khá nhiều ngoại tệ để nhập hàng thức ăn gia súc và nguyên liệu.
Chỉ riêng năm 2016, cả nước đã chi 3,46 tỷ USD để nhập khẩu thức ăn gia súc và nguyên liệu. Chi 1,67 tỷ USD để nhập khẩu ngô, và chi 661 triệu USD nhập khẩu đậu tương.
Doanh nghiệp ngoại lãi to
Trên chuyên trang cập nhật tình hình chăn nuôi Việt Nam cho thấy, trong 3 tháng đầu năm, tình hình chăn nuôi gặp một số khó khăn nhất định. Như chăn nuôi lợn gặp khó khăn trong khâu tiêu thụ do thương lái Trung Quốc bất ngờ dừng mua, dẫn đến giá thịt lợn hơi sụt giảm sâu, người chăn nuôi phải chịu thua lỗ.
Cập nhật bảng giá dữ liệu nguyên liệu thức ăn chăn nuôi trong quý I cho thấy thực tế giá giảm, do nguồn cung trên thế giới dồi dào. Cùng với đó số liệu của Bộ NN&PTNT cũng cho biết, giá ngô, đậu tương nhập về giảm.
Trong nước, từ năm 2015, Bộ Tài chính đã đưa thuế VAT với thức ăn chăn nuôi về 0%. Vậy nhưng, giá thức ăn vẫn luôn là nỗi ám ảnh của người chăn nuôi. Cứ tháng sau cao hơn tháng trước.
Một chuyên gia trong ngành nói: “Thức ăn chiếm 75% giá thành nuôi, nên lợi nhuận nuôi rơi hết vào túi mấy DN FDI sản xuất thức ăn, còn người nuôi may lắm chỉ lấy công làm lãi”.
Thực tế, nhiều tập đoàn nước ngoài đã có mặt tại thị trường Việt Nam từ rất sớm như C.P (năm 1988), SCPA - Proconco (năm 1991), Cargill (năm 1995),… và hiện DN ngoại đang chiếm lĩnh trên 65% thị phần ngành thức ăn chăn nuôi.
Theo Trung tâm Nghiên cứu và Phát triển chăn nuôi gia cầm Vigova, giá thành thức ăn chiếm đến 70 - 75% chi phí đầu vào và luôn cao hơn so với khu vực. Sau khi trừ hết chi phí, người nuôi chỉ còn lãi 2.000 - 3.000 đồng mỗi con gà. Đó là chưa kể sức ép từ các sản phẩm chăn nuôi nhập ngoại đang tràn ngập thị trường với giá rẻ.
Ông Đoàn Xuân Trúc- Phó Chủ tịch kiêm Tổng thư ký Hội Chăn nuôi Việt Nam nói: “Người chăn nuôi đang nuôi sống DN sản xuất thức ăn chăn nuôi, song họ đang phải gánh chịu hậu quả do ngành thức ăn chăn nuôi gây ra. Chúng tôi không kỳ vọng giá thức ăn chăn nuôi giảm nhiều, mà chỉ mong giá ngang các nước trong khu vực”.