Nhạt nhòa thương hiệu đại học
Có một thực tế không phải đến kỳ thi tuyển đại học năm 2016 này mới trở nên rõ ràng, đó chính là việc các trường đại học danh tiếng đang dần đánh mất danh tiếng, hoặc đơn giản là thương hiệu đã bị nhạt nhòa đi.
Không còn các tỷ lệ “chọi” mà người ta thường liệt kê ở mỗi trường, trước mỗi kỳ tuyển sinh để thấy được sự khó khăn, khao khát vào đại học. Thay vào đó, câu hỏi được đặt ra là các trường làm sao tuyển đủ số thí sinh đến học mỗi năm. Thậm chí, nhiều trường đại học danh tiếng còn phải gọi điện cho từng thí sinh để “nhắc” các em đến nhập học. Nói nôm na, thương hiệu các trường đại học đã bắt đầu giảm đi rõ rệt trong mắt người học, và cả trong mắt người tuyển dụng.
Nguyên nhân của tình trạng này, ngoài sự dịch chuyển các quan niệm xã hội thì việc có quá nhiều trường đại học cũng khiến ngưỡng cửa đại học trở lên dễ dàng hơn. Hiện vào giảng đường đại học đã không còn là mơ ước nữa mà nó chỉ đơn giản là một quá trình cần phải trải qua. Thậm chí, rất nhiều bạn trẻ còn chọn lựa con đường không phải qua ghế giảng đường đại học để bước vào đời, với những kế hoạch rõ ràng và khả năng thành công cũng rất cao. Từ vị thế gần như một “con đường độc đạo” mà một người muốn thành đạt phải đi qua, giảng đường đại học giờ trở thành một trong vài con đường dẫn tới thành công. Và thương hiệu của các trường đại học phải đi xuống như một điều tất yếu. Cũng không hẳn vì chất lượng, mà bởi vì người ta có chọn lựa khác. Tương tự như hành trình từ Bắc vào Nam khoảng 30 năm trước chủ yếu là đường bộ, đường sắt thì này có thêm đường hàng không, thậm chí đường thủy.
Ngoài thương hiệu chung của tấm bằng đại học, ngay cả thương hiệu riêng của từng trường đại học cũng có dấu hiệu suy giảm. Điều này bắt nguồn từ việc người học có quá nhiều lựa chọn khác nhau, trong cùng một ngành nghề nhất định. Có thể thấy đã qua rồi cái thời muốn làm bác sĩ thì phải học trường đại học y, muốn làm giáo viên thì vào trường sư phạm hay muốn làm luật sư phải vào trường luật. Hiện nay, với việc các trường được mở đa ngành nghề, bất cứ một sinh viên nào cũng có thể trở thành bác sĩ mà chỉ cần vào ĐH Thái Bình, ĐH Cần Thơ hay thậm chí ĐH Công nghệ và Khoa học… Ngoài ngành y, rất nhiều các ngành khác có chút danh tiếng, được xã hội công nhận là lập tức các trường đại học khác cũng bằng cách này, cách khác mở được ngành học đó. Mặc dù điều này là “tạo điều kiện cho người học” nhưng ở khía cạnh ngược lại, chính việc quá dễ ở các trường đại học trong khâu tuyển sinh đã tạo ra cho xã hội một thị trường nhân lực chất lượng cao còn đầy khó khăn. Khi bằng cấp quá nhiều và quá dễ để sỡ hữu thì việc dư thừa lao động là điều dễ hiểu.
