Nhiều đơn vị lộ sai phạm sau kiểm toán

Họp báo công bố kết quả kiểm toán năm 2014

Sáng 10/7, Kiểm toán Nhà nước (KTNN) đã tổ chức họp báo công bố kết quả kiểm toán năm 2014 và kết quả thực hiện kết luận, kiến nghị kiểm toán năm 2013.

Kiến nghị xử lý tài chính hơn 23 nghìn tỉ

Báo cáo KTNN chỉ rõ, mặc dù chủ trương hạn chế tối đa việc ứng trước nhưng Chính phủ vẫn cho ứng trước kế hoạch vốn hơn 13.142 tỷ đồng, dẫn đến số vốn ứng trước dự toán còn phải thu đến hết năm 2013 là hơn 44.465 tỷ đồng. Đáng chú ý, 11/35 địa phương được kiểm toán còn tình trạng dư nợ vay vượt mức quy định của Luật Ngân sách Nhà nước. Một số địa phương hụt thu nhưng không rà soát, cắt giảm nhiệm vụ chi theo quy định, chưa quán triệt, thực hiện tốt chủ trương thực hành tiết kiệm trong mua sắm tài sản. 5/35 tỉnh chi tiền quản lý hành chính, Đảng đoàn thể có mức vượt trên 30%, tình trạng sử dụng sai nguồn kinh phí xảy ra ở nhiều địa phương được kiểm toán.

KTNN kiến nghị 27/35 địa phương được kiểm toán bố trí hoàn trả nguồn 1.294 tỷ đồng; 9/35 địa phương chi hỗ trợ không đúng nhiệm vụ chi 143,86 tỷ đồng. Một số bộ, cơ quan trung ương mua sắm, sửa chữa tài sản chưa tuân thủ quy định; một số địa phương xảy ra tình trạng mua xe ô tô vượt tiêu chuẩn hoặc trang bị ôtô vượt mức quy định.

Từ kết quả KTNN năm 2014 đối với biên độ 2013, KTNN kiến nghị Chính phủ xử lý tài chính 23.103,5 tỷ đồng.

Nhiều doanh nghiệp Nhà nước sai phạm

KTNN đã chỉ ra hàng loạt yếu kém, sai sót của các Tập đoàn, Tổng công ty trong hoạt động sản xuất kinh doanh. Theo đó, trong năm 2014, KTNN đã kiểm toán báo cáo tài chính và các hoạt động liên quan đến quản lý, sử dụng vốn và tài sản nhà nước năm 2013 của 249 doanh nghiệp thuộc 38 Tập đoàn, Tổng công ty và 3 chuyên đề lớn.

Các Tập đoàn, Tổng công ty được kiểm toán có tổng tài sản, nguồn vốn đến 31/12/2013 là 507.998 tỷ đồng; tổng doanh thu, thu nhập 384.325 tỷ đồng; lợi nhuận trong công ty liên kết, liên doanh 7.000 tỷ đồng; tổng chi phí 333.153 tỷ đồng, lợi nhuận kế toán trước thuế 58.172 tỷ đồng. Nhiều Tập đoàn, Tổng công ty quản lý nợ chưa chặt chẽ, dẫn đến nợ phải thu quá hạn, nợ khó đòi lớn, một số đơn vị xóa nợ phải thu khi chưa đủ điều kiện; trích lập dự phòng nợ phải thu khó đòi không đúng quy định; chưa xây dựng và ban hành quy chế quản lý các khoản nợ phải thu; nợ tạm ứng tồn đọng nhiều năm với số tiền lớn chưa được thu hồi...

Một số Tổng công ty đầu tư tài sản sử dụng không hiệu quả gây lãng phí vốn, thua lỗ; nhiều Tổng công ty đầu tư không hiệu quả hoặc hiệu quả thấp, nhiều doanh nghiệp có vốn góp của các tổng công ty kinh doanh thua lỗ, mất vốn, phá sản, ngừng hoạt động...

Đáng chú ý, kết quả kiểm toán cho thấy, hầu hết Tổng công ty có hoạt động đầu tư xây dựng, kinh doanh bất động sản còn dự án chậm tiến độ làm giảm hiệu quả đầu tư, một số dự án phải tạm dừng triển khai gây lãng phí vốn đầu tư như: Tổng công ty Vật liệu Xây dựng số 1 đầu tư vào dự án cao ốc Valta của Công ty Cơ khí Xây dựng Tân Định xây từ năm 2006 vẫn chưa hoàn thành. Tập đoàn Hoá chất (Vinachem) đầu tư dự án DAP Hải Phòng chậm tiến độ hơn 60 tháng. Tổng công ty Quản lý Bay Việt Nam cũng có dự án Đài Kiểm soát không lưu Cảng hàng không Liên Khương kéo dài thêm 2 năm, đồng thời dự án cơ sở làm việc của các đơn vị khu vực sân bay Gia Lâm kéo dài hơn 1 năm. KTNN xác nhận, do vốn chủ sở hữu thấp nên nhiều đơn vị hoạt động kinh doanh chủ yếu dựa vào vốn vay của các tổ chức tín dụng, vốn chiếm dụng, dẫn đến hệ số nợ phải trả trên vốn chủ sở hữu cao.

Cũng theo báo cáo kiểm toán năm 2014 cho biết, từ đầu năm 2011, chính sách điều hành, giá xăng dầu và các quyết định sử dụng Quỹ bình ổn giá chưa phù hợp, không đảm bảo mục tiêu bình ổn giá, làm chỉ số giá tiêu dùng tăng cao, ảnh hưởng không nhỏ đến đời sống an sinh xã hội. Bên cạnh đó, việc công khai và tuyên truyền thông tin về giá xăng dầu chưa tốt, gây hiểu lầm cho người tiêu dùng. Hầu hết các đầu mối nhập khẩu xăng dầu chưa tuân thủ đầy đủ quy định.

Quang cảnh hội nghị.

Sabeco phải nộp lại 408 tỷ đồng

Trả lời câu hỏi về việc có thực hiện truy thu thuế tiêu thụ đặc biệt của Tổng công ty Bia rượu và nước giải khát Sài Gòn (Sabeco) khi đơn vị này có đơn kiến nghị kết quả kiểm toán về số tiền 408 tỷ đồng, ông Cao Tấn Khổng - Phó Tổng kiểm toán Nhà nước khẳng định, Sabeco chắc chắn phải nộp thuế truy thu. Theo Luật, Sabeco có quyền khiếu nại kết quả kiểm toán nhưng trước tiên vẫn phải thực hiện những kiến nghị đã nêu.

Còn theo bà Trương Thị Việt Hương, Kiểm toán trưởng kiểm toán khu vực 4 cho biết, bản chất thuế tiêu thụ đặc biệt đánh vào khâu sản xuất và xác định giá bán ra trong khâu cuối cùng của sản xuất. Hiện nay, theo mô hình sản xuất của Sabeco, đơn vị đã thành lập công ty TNHH thương mại MTV Sài Gòn để tiêu thụ các sản phẩm Bia Sài Gòn. Doanh nghiệp này có 100% vốn của công ty mẹ. Sau đó, công ty thương mại này thành lập các công ty liên kết, công ty con có vốn của Sabeco 90 đến 94%. Các công ty thương mại khu vực sẽ bán các sản phẩm của Sabeco tới các đại lý cấp I.

Đây là mô hình khép kín của Sabeco. Do đó, không chỉ chi phối về vốn, Sabeco còn có quyền quyết định từ khâu nguyên liệu đầu vào đến giá bán ra trong khi lợi nhuận cuối cùng của các công ty cũng chuyển về Sabeco.

Bà Trương Thị Việt Hương khẳng định, khâu cuối cùng trong chuỗi sản xuất của Sabeco được xác định là các công ty thương mại khu vực. KTNN đã tiến hành truy thu thế đối với giá bán ra tại các công ty này. Cơ sở tính thuế được áp theo Thông tư 05 của Bộ Tài chính hướng dẫn luật thuế tiêu thụ đặc biệt.

Bà Hương khẳng định, Sabeco phải thực hiện kết luận của KTNN. Trước câu hỏi, liệu hiện tượng ở Sabeco có phải là chuyển giá hay không, bà Hương cho rằng, nếu xét từng đơn vị của Sabeco thì đây có thể được coi là một trường hợp chuyển giá. Tuy nhiên, xét về cả quá trình của Sabeco thì lợi nhuận trong tất cả các khâu đều chuyển về công ty mẹ nên không coi đây là chuyển giá. Phó tổng KTNN Cao Tấn Khổng cũng khẳng định cách thức giải quyết tại Sabeco đã được sự thống nhất của Bộ Tài chính. Đồng thời, Bộ Tài chính cũng đã soạn thảo một nghị định trình Chính phủ để bịt lỗ hổng về thuế tiêu thụ đặc biệt như trường hợp của Sabeco.