Nhiêu khê hành chính
Hiện, không ít người dở khóc, dở cười bởi các thủ tục nhiêu khê khi đi công chứng nhà đất. Đơn cử như trường hợp những người độc thân khi đi làm hợp đồng công chứng luôn bị văn phòng công chứng hạch giấy xác nhận tình trạng hôn nhân của phường, xã, thị trấn (gọi chung là cấp phường), dù đã xuất trình quyết định ly hôn của tòa án. Lý do mà các văn phòng công chứng đưa ra là rất có thể sau khi ly hôn, người có giao dịch nhà đất đó đã tái hôn nên tài sản đó phải là tài sản chung.
Trong khi đó, giấy xác nhận tình trạng hôn nhân của phường có hiệu lực trong 6 tháng, ai dám đảm bảo là trong thời gian ấy người có giao dịch nhà đất không kết hôn lại? Có một số công chứng viên của một số văn phòng công chứng cẩn thận hơn là không chấp nhận giấy xác nhận tình trạng hôn nhân đã lâu (dù vẫn trong thời hạn 6 tháng như trên giấy xác nhận), mà đòi người có giao dịch phải xin giấy xác nhận tình trạng hôn nhân mới toe mới chấp nhận. Song, yêu cầu này vô hình chung đã làm khó người dân, bởi UBND phường sẽ không cấp xác nhận tình trạng hôn nhân khi giấy xác nhận trước đó vẫn còn hiệu lực.
Ở đây có một vấn đề là các cơ quan quản lý, các đơn vị dịch vụ công đã đẩy vất vả cho người dân. Lẽ ra, với quyết định ly hôn của Tòa án là tối cao, người dân có quyền thực hiện giao dịch công chứng nhà đất mà không phải đến phường xin giấy xác nhận tình trạng hôn nhân. Bởi lẽ, theo quy định của pháp luật, một người khi ra tòa ly hôn sẽ phải xuất trình đăng ký kết hôn và khi tòa tuyên thuận tình ly hôn thì giấy đăng ký kết hôn sẽ bị hủy bỏ. Tương tự, khi người độc thân muốn đăng ký kết hôn lại sẽ phải xuất trình quyết định ly hôn của tòa án thì UBND phường mới chấp nhận cho tái hôn và đương nhiên quyết định ly hôn của tòa án cũng sẽ bị hủy.
Nếu các cơ quan quản lý nhà nước thực hiện đúng trình tự, thủ tục được quy định trong các văn bản quy phạm pháp luật, thì làm sao có thể xảy ra trường hợp người độc thân đã tái hôn rồi mà không biết? Và nếu đã làm chặt theo đúng pháp luật rồi thì sao lại bắt người dân phải thêm một cái “giấy phép con” là giấy xác nhận tình trạng hôn nhân? Như vậy chẳng hóa ra thủ tục hành chính đúng như dân gian vẫn nói “hành là chính” ư?
Đó là mới bàn về những việc làm có thể coi là “giữa thanh thiên bạch nhật”, chưa kể đến những việc nhấm nháy, “đi đêm” giữa người giao dịch công chứng nhà đất với UBND phường, hoặc sự tắc trách, vô trách nhiệm của cán bộ tư pháp trong việc cấp giấy xác nhận tình trạng hôn nhân, hay giấy chứng tử cho người có giao dịch công chứng nhà đất. Chẳng phải bao nhiêu vụ bị lực lượng Công an khui ra vì cán bộ tư pháp cấp giấy chứng tử cho người còn sống, cấp giấy xác nhận tình trạng độc thân khi hai vợ chồng vẫn đang sống với nhau hợp pháp hay sao? Trong những trường hợp này, dù đã thêm “giấy phép con” song hậu quả còn nguy hại hơn cả việc không có thủ tục nhiêu khê đó.
