Nhiều sai phạm tại Dự án đầu tư xây dựng Cảng hàng không quốc tế Long Thành

Nhiều sai sót trong quản lý, đấu thầu và thực hiện dự án

Theo Thông báo kết luận thanh tra số 2608/TB-TTCP của Thanh tra Chính phủ, Dự án Cảng hàng không quốc tế Long Thành giai đoạn 1 có tổng mức đầu tư sau điều chỉnh hơn 109.717 tỷ đồng, gồm 4 dự án thành phần, trong đó Thanh tra Chính phủ tập trung kiểm tra Dự án thành phần 2 do Tổng công ty Quản lý bay Việt Nam (VATM) làm chủ đầu tư và Dự án thành phần 3 do Tổng công ty Cảng hàng không Việt Nam (ACV) làm chủ đầu tư.

Qua thanh tra, Thanh tra Chính phủ xác định quá trình triển khai hai dự án thành phần còn nhiều thiếu sót, vi phạm trong việc phê duyệt dự án, quản lý dự án, lựa chọn nhà thầu, quản lý chất lượng, thực hiện hợp đồng, nghiệm thu, thanh toán và quản lý thuế.

Đối với VATM, cơ quan thanh tra chỉ rõ việc phê duyệt Dự án thành phần 2 khi chưa hoàn thiện thiết kế cơ sở đối với một số hạng mục; Trưởng ban quản lý dự án đảm nhận nhiệm vụ nhưng chưa đáp ứng đầy đủ điều kiện về chứng chỉ hành nghề theo quy định.

Ở hai gói thầu XD01 và XD02, nhiều sai phạm được phát hiện như lập dự toán áp dụng sai định mức, tính sai khối lượng, sai đơn giá làm tăng giá trị dự toán; hồ sơ mời thầu quy định chưa phù hợp; thương thảo hợp đồng làm tăng tỷ lệ tạm ứng trái quy định; thay đổi vật liệu, thiết bị nhưng chưa đủ căn cứ; mua bảo hiểm công trình chưa đúng quy định; nghiệm thu, thanh toán khi chưa đủ điều kiện; chậm kê khai thuế giá trị gia tăng vãng lai.

Đáng chú ý, Thanh tra Chính phủ xác định nhà thầu TCT36 - CTCP và một số thành viên liên danh đã ký hợp đồng giao nhiều phần việc cho các đơn vị khác khi chưa được chủ đầu tư chấp thuận, thuộc hành vi chuyển nhượng thầu theo quy định của Luật Đấu thầu năm 2013.

Đối với ACV, kết luận thanh tra cũng chỉ ra nhiều sai phạm trong việc phê duyệt dự án, tổ chức quản lý dự án, lựa chọn nhà thầu và triển khai các gói thầu lớn của Nhà ga hành khách.

Ở Gói thầu 5.6, chủ đầu tư đã thương thảo nâng tỷ lệ tạm ứng từ 10% lên 20% trái với hồ sơ mời thầu; nhiều thiết bị thi công chưa đáp ứng quy định về an toàn; một số nhà thầu liên danh ký hợp đồng giao việc cho nhà thầu phụ chưa được chấp thuận, có dấu hiệu chuyển nhượng thầu.

Với Gói thầu 5.10 - gói thầu xây dựng và lắp đặt thiết bị Nhà ga hành khách, Thanh tra Chính phủ phát hiện hàng loạt tồn tại như hồ sơ mời thầu còn nhiều sai sót; tổ chuyên gia đánh giá hồ sơ dự thầu chưa đúng quy định; hợp đồng ký kết có nội dung chưa phù hợp hồ sơ mời thầu; thay đổi vật liệu, thiết bị nhưng chưa thực hiện đầy đủ thủ tục; tiến độ nhiều hạng mục chậm; việc điều chỉnh giá hợp đồng chưa được thực hiện theo quy định.

Thanh tra Chính phủ cũng xác định nhiều nhà thầu chính và nhà thầu phụ tại Gói thầu 5.10 đã giao lại khối lượng công việc có tổng giá trị lên tới hàng nghìn tỷ đồng cho các đơn vị khác, thuộc hành vi chuyển nhượng thầu trái quy định. Ngoài ra, có trường hợp nhà thầu sử dụng tiền tạm ứng gửi tiết kiệm có kỳ hạn với số tiền hơn 936 tỷ đồng, phát sinh lãi hơn 10,6 tỷ đồng, không đúng mục đích theo hợp đồng và quy định pháp luật.

Kiến nghị xử lý nghiêm, chuyển hồ sơ sang Bộ Công an

Theo Thanh tra Chính phủ, nguyên nhân của các tồn tại ngoài yếu tố khách quan còn xuất phát từ việc một số chủ đầu tư, đơn vị tư vấn và nhà thầu chưa tuân thủ đầy đủ quy định của pháp luật về đầu tư, xây dựng và đấu thầu; năng lực quản lý còn hạn chế; xuất hiện tình trạng chuyển nhượng thầu trái quy định, tiềm ẩn nguy cơ ảnh hưởng đến chất lượng và tiến độ công trình.

Thanh tra Chính phủ xác định trách nhiệm chính thuộc về lãnh đạo VATM, ACV, ban quản lý dự án, các tổ chuyên gia, đơn vị tư vấn, nhà thầu thi công cùng các tổ chức, cá nhân liên quan theo chức năng, nhiệm vụ được giao.

Trên cơ sở kết quả thanh tra, Thanh tra Chính phủ kiến nghị Thủ tướng Chính phủ chỉ đạo các bộ, ngành và đơn vị liên quan tổ chức kiểm điểm, xử lý trách nhiệm tập thể, cá nhân có vi phạm; rà soát, chấn chỉnh công tác quản lý nhà thầu, đặc biệt là tình trạng chuyển nhượng thầu trái quy định.

Đồng thời, đối với các vụ việc có dấu hiệu vi phạm pháp luật hình sự được phát hiện trong quá trình thanh tra, Thanh tra Chính phủ kiến nghị chuyển hồ sơ, tài liệu liên quan sang Bộ Công an để xem xét, điều tra và xử lý theo quy định của pháp luật.