Nhức nhối thực phẩm chức năng

Thực phẩm chức năng giả bị thu giữ

Theo nhận định của cơ quan quản lý thị trường, trong 5 năm trở lại đây, trên thị trường các loại thực phẩm chức năng xuất hiện ngày càng nhiều, đa dạng và phong phú về chủng loại, mẫu mã. Nhu cầu ngày càng lớn thì tất yếu dẫn đến gia tăng nguồn cung. Tuy nhiên, đi kèm với những sản phẩm tốt là sự xuất hiện ngày tràn lan các sản phẩm thực phẩm chức năng giả, kém chất lượng. Vì lợi nhuận lớn nên nhiều doanh nghiệp, tổ chức, cá nhân đã sản xuất hàng giả, hàng nhái để tuồn vào thị trường trong nước, bất chấp những nguy cơ có thể gây ra đối với sức khỏe người tiêu dùng.

Tại buổi Tọa đàm về công tác chống hàng giả, hàng không đảm bảo chất lượng, hàng xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ thuộc lĩnh vực quản lý của Bộ Y tế - thực phẩm chức năng (TPCN), mỹ phẩm, do Văn phòng thường trực Ban Chỉ đạo quốc gia Chống buôn lậu, gian lận thương mại và hàng giả (Ban Chỉ đạo 389) phối hợp với Bộ Y tế tổ chức mới đây, các ý kiến đều bày tỏ lo ngại về vấn nạn TPCN giả đang hoành hành thị trường trong nước. Không thể không lo lắng bởi chỉ trong năm 2014 và 5 tháng đầu năm 2015, cơ quan chức năng các tỉnh, thành phố đã bắt và xử lý 2.113 vụ việc vi phạm, xử phạt hơn 236,5 tỉ đồng và khởi tố 75 vụ án hình sự với 109 đối tượng.

Người tiêu dùng rất khó phân biệt thực phẩm chức năng đâu là thật, đâu là giả

Vụ việc được phát hiện gây xôn xao dư luận nhất là hồi tháng 1-2015, Chi cục Hải quan cửa khẩu Cảng Sài Gòn khu vực 4 (Cục Hải quan TP.Hồ Chí Minh) đã bắt và xử lý, lập biên bản vi phạm đối với Cty CP Dược phẩm Hebes Việt Nam (phường 8, quận 3, TP.HCM) về hành vi nhập hơn 80.000 hộp TPCN không đủ điều kiện, tiêu chuẩn chất lượng nhập khẩu. Trước đó, Cục Hải quan TP.HCM cũng phát hiện Cty CP Bioscope Việt Nam (trụ sở phường An Phú, quận 2) nhập khẩu 125 kg nguyên liệu thực phẩm, dược phẩm không đủ điều kiện chất lượng nhập khẩu theo quy định.

Đặc biệt, theo đại diện cơ quan thường trực Ban Chỉ đạo Chống buôn lậu, gian lận thương mại và hàng giả Hà Nội, qua kiểm tra 10 đơn vị kinh doanh thực phẩm chức năng (có 3 đơn vị nhập khẩu) trên địa bàn thì có đến 50% đơn vị vi phạm về chất lượng. Trong đó chủ yếu là không có hoạt chất chính (không còn ý nghĩa về mặt thực phẩm).

Nhận định về vấn nạn TPCN giả, kém chất lượng đang hoành hành, ông Trần Hùng- Chánh văn phòng Ban Chỉ đạo 389 quốc gia cho rằng, TPCN có tác dụng bổ sung dinh dưỡng, nâng cao khả năng phòng bệnh cho con người, bởi vậy nên ngày càng được người tiêu dùng ưa chuộng. Song, khi nhu cầu ngày càng lớn thì nguy cơ bị làm giả lại tăng lên cao. Điều này đang gây khó khăn cho các DN làm ăn chân chính, kèm với đó là những hệ lụy có thể xảy ra đối với sức khỏe của người dân. Theo ông Hùng, mặc dù các lực lượng chức năng đã tăng cường kiểm tra kiểm soát, nhưng các đối tượng làm giả và gian lận thương mại ngày càng hoạt động tinh vi hơn…

Còn theo ông Nguyễn Hùng Long, Cục phó Cục An toàn thực phẩm (Bộ Y tế), cơ quan chức năng ngành y tế cũng đã thường xuyên tổ chức các đoàn thanh tra. Qua kiểm tra cho thấy sai phạm chủ yếu là quảng cáo không đúng sự thật về tác dụng, công dụng chữa bệnh. “Đáng chú ý là chất lượng TPCN qua giám định cho thấy cứ 10 mặt hàng kiểm tra thì có tới 5 mặt hàng vi phạm về chất lượng như chỉ tiêu chất lượng thấp hơn so với công bố, có sản phẩm không có chất chính, sử dụng hoạt chất không được phép, mua sản phẩm rồi mang về Việt Nam đóng gói, dán nhãn mác, kinh doanh hàng tẩy xóa hạn sử dụng…”- ông Long cho biết.

Để xử lý vấn nạn này, nhiều ý kiến cho rằng, các cơ quan chức năng cần phối hợp mạnh mẽ, quyết liệt hơn nữa. Không chỉ là quyết liệt ở các tỉnh, thành phố lớn mà càng mở rộng ra nhiều tỉnh thành khác trong cả nước. Các doanh nghiệp cần công khai khi phát hiện đối tượng sai phạm và chủ động phối hợp với cơ quan chức năng xử lý. Thứ trưởng Bộ Y tế Phạm Lê Tuấn cũng cho rằng, thực tiễn công tác đấu tranh phòng chống buôn lậu, gian lận thương mại, hàng giả, hàng không đảm bảo chất lượng thời gian vừa qua cho thấy không thể một bộ hay một ngành, hay cá nhân, doanh nghiệp có thể triển khai hiệu quả nếu không có sự tham gia và phối hợp của toàn xã hội, đặc biệt người dân và chính bản thân doanh nghiệp.