Những chú gà sản sinh ra vaccine
Được nuôi với quy trình chăm sóc, kiểm tra sức khỏe nghiêm ngặt, những chú gà được nuôi tại Trại Chăn nuôi Suối Dầu (Viện Vaccine và sinh phẩm y tế-IVAC) có phần đặc biệt hơn những loại gà khác. Đây là những chú gà mang “sứ mệnh” phục vụ sản xuất vắc xin trị cúm.
Những chú gà mà sứ mệnh cứu người.
Những chú gà đến từ Pháp
Để phục vụ việc sản xuất vaccine cúm A/H5N1 và cúm A/H1N1 dùng cho người, IVAC đã nhập hơn 3.000 con gà giống Novogen S.A.S từ Pháp về (tổng chi phí mỗi con về đến VN là 300 ngàn đồng) để lấy trứng sản xuất vắc xin.
Đây là giống gà sạch (an toàn về mặt sinh học), siêu trứng, được kiểm soát chặt chẽ về nguồn gốc (gà bố mẹ). “Thông thường gà sẽ được vận chuyển về Việt Nam khi mới 1 ngày tuổi. Vì lúc gà mới 1 ngày tuổi chính là lúc vận chuyển dễ dàng nhất, bởi lúc đó gà mới nở, trong bụng vẫn còn lòng đỏ, có rất nhiều chất dinh dưỡng nên gà có thể không ăn trong một chặng đường dài. Nếu để gà lớn hơn, việc vận chuyển sẽ rất phức tạp bởi ở trên máy bay, việc cho hơn 3.000 con gà ăn, uống không phải là việc đơn giản. Về đến trang trại, gà lập tức được cho uống thuốc bổ và đưa vào úm cho đến khi đạt 8 - 10 tuần tuổi. Sau đó, gà được chuyển sang nhà nuôi gà đẻ” – Thạc sĩ Nguyễn Văn Minh, Trưởng trại Chăn nuôi Suối Dầu (thuộc IVAC) cho biết.
Trong 7 năm qua, trại Chăn nuôi Suối Dầu đã nuôi được 7 đàn gà, mỗi đàn gà thông thường từ 4.000 – 5.000 con, riêng năm nay số lượng đạt cao nhất là 7.000 con.
Nói về quy trình nuôi gà, thạc sĩ Nguyễn Văn Minh cho hay, toàn bộ đều trong môi trường khép kín, có hệ thống thức ăn, nước uống tự động, hệ thống giám sát nhiệt độ, độ ẩm, ánh sáng, lấy và đếm trứng tự động. Tuy nhiên, các nhân viên vẫn phải thường xuyên có mặt để kiểm tra thức ăn, nước uống, nhiệt độ, ánh sáng, độ ẩm, mỗi tuần phải thay trấu, cân gà xem có đủ trọng lượng hay không, lấy mẫu máu, phân… gửi đến Phân viện Thú y miền Trung để kiểm tra, giám sát sức khỏe đàn gà.
Khi gà được 10 ngày tuổi, các nhân viên phải cắt bớt mỏ gà để chúng mổ nhau không gây chảy máu. Theo các nhân viên, để vào được nhà gà mọi người phải thực hiện đúng “thủ tục”.
Trước khi vào, mỗi người đều phải xịt thuốc khử trùng, sau đó phải khai lý lịch xem vào làm gì, ngày giờ vào, trước đó 1, 2 ngày có vào trang trại nào không, nếu có thì không được vào.
Tiếp đó, mỗi người phải thay quần áo, tắm gội thật sạch rồi lại thay một bộ quần áo đã được hấp sấy để vào nhà… gà. “Quy trình này buộc mọi người phải tuân thủ hết sức chặt chẽ, vì đàn gà mấy nghìn con, lỡ có 1 con nhiễm bệnh là cả đàn lây bệnh rất nhanh. Lúc đó hậu quả sẽ rất nặng nề”, Thạc sĩ Minh giải thích.
Theo tính toán của IVAC, khi đến tuổi trưởng thành, dự kiến mỗi năm, đàn gà sinh sản hơn 380.000 quả. Đây sẽ là nguồn cung dồi dào cho việc sản xuất vaccine cúm ở Việt Nam.
Quy trình tuyển chọn cũng như kỹ thuật được tuân thủ hết sức chặt chẽ.
Gà “cứu người”
Nói về việc sản xuất vaccine từ những chú gà Novo White, Thạc sĩ Dương Hữu Thái – Phó Viện trưởng IVAC vẫn nhớ như in những ngày đầu bắt đầu nghiên cứu với quy mô phòng thí nghiệm từ năm 2005.
Sau những thành công bước đầu, năm 2007, Tổ chức Y tế thế giới (WHO) phê duyệt tài trợ cho IVAC 4,2 triệu USD để xây dựng cơ sở thực nghiệm sản xuất vaccine cúm đạt chuẩn WHO-GMP (thực hành sản xuất tốt), cung cấp máy móc thiết bị và huấn luyện chuyển giao công nghệ sản xuất, kiểm định trên qui mô lớn.
Tiếp đó, cuối năm 2010, Tổ chức PATH (Hoa Kỳ) tài trợ cho IVAC 1,5 triệu USD để đưa nhà máy sản xuất vaccine cúm vào hoạt động. Dự án “Hỗ trợ IVAC sản xuất vaccine cúm đạt chuẩn WHO-GMP” được Bộ Y tế phê duyệt và chính thức triển khai từ tháng 1/2011. Kết quả trọng tâm của dự án là giúp IVAC sản xuất được vắc-xin cúm đạt tiêu chuẩn WHO-GMP.
Theo Thạc sĩ Dương Hữu Thái, từ việc nghiên cứu trên trứng của giống gà này, đến nay, IVAC đã phát triển được 2 nhóm vaccine, gồm vaccine phòng đại dịch và vắc xin cúm mùa.
Trong đó, nhóm vaccine cúm đại dịch, IVAC đã sản xuất thành công vaccine cúm A/H1N1 (đã hoàn thành thử nghiệm lâm sàng giai đoạn 1 trên người); vaccine cúm A/H7N9 (đã hoàn thành đề tài nghiên cứu cấp bộ, nghiệm thu loại xuất sắc); vaccine cúm A/H5N1 (hoàn thành thử nghiệm lâm sàng giai đoạn 2 trên người, chuẩn bị tiến hành giai đoạn 3, hướng tới đăng ký lưu hành vào năm 2018).
Nhóm vaccine cúm mùa gồm 3 chủng: cúm A/H1N1; cúm A/H3N2; cúm B. Đơn vị đã hoàn thành thử nghiệm giai đoạn 1 trên người tại tỉnh Thái Bình, trong năm 2017 sẽ triển khai giai đoạn 2 và 3, tiến tới đăng ký lưu hành trên thị trường vào năm 2018.
Với những chú gà đặc biệt đến từ Pháp, những nỗ lực của IVAC trong việc phát triển vaccine cúm đã đạt được những kết quả khả quan, không những có lợi cho người dân Việt Nam (những người chưa có nguồn cung cấp ổn định vaccine cúm sản xuất trong nước) mà còn tiến đến cung cấp vaccine cho các nước trong khu vực và trên thế giới trong tình huống đại dịch xuất hiện.