Những vòng hoa gửi vào biển khơi

Lễ tưởng niệm giữa trùng khơi

Giữa đại dương mênh mông cách đất liền hơn 500 cây số, đối mặt với những cơn bão giật trên cấp 12 cùng sóng biển có sức mạnh kinh khủng, một số nhà giàn DK1 (Cụm kinh tế-khoa học-kỹ thuật-dịch vụ) từng bị đổ khiến một số chiến sĩ anh dũng hy sinh. Dù các anh đã mãi mãi nằm lại với biển xanh nhưng tên tuổi các anh đã trở thành biểu tượng cao đẹp về người chiến sĩ Hải quân trong thời kỳ mới, tiếp nối những phẩm chất cao đẹp của người bộ đội Cụ Hồ trong công cuộc bảo vệ chủ quyền biển đảo ngày nay.

Là một trong các hoạt động thường xuyên, không thể thiếu của các đoàn công tác từ đất liền ra thăm, làm việc tại các nhà giàn DK1 ngoài khơi vùng biển TP Hồ Chí Minh, lễ tưởng niệm các anh hùng liệt sĩ hy sinh thường diễn ra ở khu vực bãi cạn Phúc Tần hoặc Phúc Nguyên. Đây cũng chính là nơi mà khoảng 30 năm trước, những cơn bão lớn có sức gió giật trên cấp 12 cùng sóng biển mạnh đã làm đổ nhà giàn DK1, khiến một số cán bộ chiến sĩ hy sinh khi đang làm nhiệm vụ. Lễ tưởng niệm là hành động tri ân, tưởng nhớ của thế hệ đi sau dành cho những người con anh dũng đã hi sinh vì sự nghiệp bảo vệ Tổ quốc, bảo vệ chủ quyền biển đảo, thềm lục địa phía Nam. Và tôi đã may mắn được nhiều lần chứng kiến những lễ tưởng niệm ấy, với niềm xúc động và biết ơn vô hạn.

Lần gần nhất, cách đây ít tháng khi tham gia đoàn công tác của Vùng 2 Hải quân tới thăm, tặng quà cho toàn bộ các cụm nhà giàn DK1 ở ngoài khơi thềm lục địa phía Nam, chúng tôi lại rưng rưng xúc động khi thả những vòng hoa tươi thắm, những hạc giấy, mâm lễ vật đơn sơ… xuống biển khơi, để kính dâng lên hương hồn các anh hùng liệt sĩ đã mãi mãi nằm lại nơi vùng biển xa xôi này của Tổ quốc. Những năm gần đây, lễ tưởng niệm này còn được nhiều ngư dân khai thác hải sản ở khu vực này thực hiện như một tập tục của những người dân đi biển cầu mong được các anh hùng liệt sỹ chở che, phù hộ giữa mênh mông sóng gió đại dương.

Những ai từng chứng kiến, trải qua lễ tưởng niệm trên biển như vậy đều không cầm được nước mắt, và lòng biết ơn thành kính. Với tôi, mỗi lần chứng kiến là một lần xúc động và bồi đắp thêm lòng biết ơn với những con người đã không tiếc cả mạng sống để hy sinh cho sự nghiệp bảo vệ biển đảo, chủ quyền đất nước. Trên biển, mọi thứ dường như đều đặc biệt hơn, ngay cả những lễ vật được gửi tới các anh cũng rất đặc biệt. Từ vòng hoa, bông cúc, hạc giấy, mâm xôi nếp, con gà luộc… đều được mọi người buộc cẩn thận, bằng những sợi dây hay băng keo để có thể giữ được chúng trên sóng nước. Và ngay cả khi thả từ trên boong tàu xuống mặt biển trong lễ tưởng niệm, những lễ vật ấy cũng được làm một cách rất cẩn thận. Rồi khi lễ vật được thả xuống biển, mọi người đều nán lại trên boong tàu, nhìn ra mặt biển mênh mông dường như vô tận, nhìn ra ngọn đèn hải đăng chớp tắt đều đặn của nhà giàn với những cảm xúc khó tả. Thậm chí một số cán bộ chiến sĩ trong đoàn công tác chúng tôi từng có thời gian sống, làm việc cùng các anh hùng liệt sĩ đã hy sinh. Khi dâng hương hoa, lễ vật thả xuống biển. Mọi người cùng tụm lại với nhau, kể cho nhau nghe về các anh. Về tên tuổi, quê hương, về gia đình rồi những năm công tác ở Hải quân, ở nhà giàn DK1… Những câu chuyện truyền tai nhau ấm áp giữa gió biển mênh mông. Rồi cả những thời khắc các anh chiến đấu với thiên nhiên hung dữ, rồi thanh thản mãi mãi về với mẹ biển bao la… Bao đời nay, bảo vệ và gìn giữ chủ quyền biển đảo thiêng liêng của Tổ quốc chưa bao giờ là nhiệm vụ dễ dàng. Đặc biệt với những vùng lãnh thổ biển đảo xa xôi ngoài khơi thềm lục địa phía Nam và những người con ưu tú, từng đứng ở nơi hiểm nguy nhất của đầu sóng ngọn gió, đương đầu với thiên nhiên.

Khúc tráng ca Phúc Nguyên

Tôi nhớ buổi tối hôm đó, trên bãi cạn Phúc Nguyên (nơi có nhà giàn DK1 cụm Phúc Nguyên), gió biển giật ào ào kèm theo sóng, ở thềm lục địa phía Nam của Tổ quốc, chúng tôi đã được nghe lời điếu văn xúc động dành cho những anh linh các anh hùng liệt sĩ đã hy sinh. Trong lịch sử ngàn năm của dân tộc ta, biển đảo luôn là một phần lãnh thổ thiêng liêng, một dải nối liền của Tổ quốc. Bao công sức mồ hôi và nước mắt của các thế hệ người Việt đã xác lập liên tục chủ quyền, quyền chủ quyền trên biển. Với những cán bộ chiến sĩ làm nhiệm vụ ở nhà giàn DK1, các anh đã gác lại tình cảm cá nhân, khát khao của tuổi trẻ để thực hiện nhiệm vụ trên nhà giàn với muôn vàn khó khăn, gian khổ và khác biệt này.

Mặc dù Đảng, Nhà nước và quân đội đã quan tâm, làm hết sức mình tạo điều kiện để các cán bộ chiến sĩ thực hiện nhiệm vụ nhưng vào năm 1998 thiên tai hung dữ và sự tàn phá khủng khiếp của bão tố đại dương đã làm đổ nhà giàn nơi mà các cán bộ chiến sĩ đang có mặt làm nhiệm vụ. Tại nhà giàn DK1 ở cụm Phúc Nguyên, trước sự hung dữ và tàn khốc của cơn bão số 8 (năm 1998), nhà giàn bị nghiêng lắc, rung chấn dữ dội nhưng cán bộ chiến sĩ vẫn kiên cường bám trụ, giữ vững thông tin liên lạc với sở chỉ huy. Bình tĩnh, dũng cảm, kiên cường chống chọi với cơn cuồng phong bão tố với tinh thần “còn người còn chiến đấu”. Nhưng sức người có hạn, nhà giàn bị đổ khiến cả 9 cán bộ chiến sỹ bị hất tung xuống biển. Lực lượng cứu hộ đã làm hết sức mình nhưng 3 cán bộ chiến sĩ, quân nhân chuyên nghiệp đã anh dũng hy sinh, mãi mãi hoá thân thành sóng nước đại dương. Các anh đã thanh thản nằm lại với biển khơi, hoá thành biểu tượng bất tử cho các thế hệ cán bộ chiến sĩ ngày nay noi theo.

Điểm tựa giữa biển khơi

So với những năm đầu xây dựng nhà giàn, khi công nghệ khoa học kỹ thuật còn chưa tiến bộ và bị khuất phục bởi thiên nhiên hung dữ thì hiện nay, các nhà giàn đã vô cùng vững vàng. Ngoài là nơi sinh sống làm việc của cán bộ chiến sĩ Hải quân, nhà giàn DK1 còn có cả các cụm hải đăng phục vụ mục đích dân sự. Thậm chí nhiều ngư dân ở vùng biển này khi khai thác hải sản chẳng may gặp thiên tai, tai nạn đều có thể vào nhà giàn DK1 lánh nạn, được cứu giúp kịp thời. Nhà giàn DK1 hiện nay không chỉ là nhiệm vụ bảo vệ chủ quyền biển đảo, thềm lục địa phía Nam mà còn là chỗ dựa vững chắc của quân dân trên biển. Đặc biệt là thông tin liên lạc, dự báo thời tiết cũng như các tiến bộ khoa học kỹ thuật khác đều vô cùng phát triển để những tai nạn như các năm trước gần như không thể xảy ra được nữa. Vẫn biết thiên nhiên, đặc biệt là biển cả xa xôi luôn tiềm ẩn những bất thường về thời tiết khí hậu nhưng các nhà giàn DK1 hiện nay có thể nói mang tới sự an tâm cho bất cứ ai có may mắn được tới. Kể cả các nhà giàn như DK1 Phúc Nguyên từng gặp sóng gió.

Chúng tôi từng tới nhiều nghĩa trang liệt sĩ trên khắp dọc dài đất nước. Từ nghĩa trang Trường Sơn bạt ngàn những nấm mộ anh hùng liệt sĩ có cả máu thịt người thân trong gia đình tôi cho tới những nghĩa trang nhỏ hơn nằm rải rác ven làng quê ở vùng đất lửa Vĩnh Linh, Gio Linh, Quảng Trị hay những nghĩa trang ở các vùng căn cứ cách mạng, vùng đất từng một thời là chiến trường, nghĩa trang nơi đảo xa. Tại đó, nơi những nấm mộ được xây dựng cẩn thận, trang nghiêm có thông tin trang trọng về người anh hùng liệt sĩ đã hy sinh. Những nén nhang, những vòng hoa, lễ vật đơn sơ được quản trang hay gia đình chăm sóc. Nhưng với những chiến sĩ Hải quân hy sinh khi làm nhiệm vụ bảo vệ biển đảo, nhà giàn DK1 thì khác. Tất cả chỉ có sóng biển mênh mông và những ký ức mãi mãi không bao giờ quên trong lòng đồng chí, đồng đội và những thế hệ đi sau. Vì thế, với những cán bộ chiến sĩ Hải quân, khi tới những vùng biển ấy, ngoài niềm xúc động thì niềm thành kính, sự biết ơn vô hạn là điều mà mọi người đều cảm thấy.

Trong hành trình gần 40 năm xây dựng và bảo vệ những nhà giàn DK1 ngoài thềm lục địa phía Nam, nhiều cán bộ chiến sĩ đã mãi mãi nằm lại nơi biển khơi trước sự tàn phá khắc nghiệt của thiên nhiên, bão gió. Tới nay, tên tuổi các anh không chỉ làm rạng danh cho Hải quân mà còn là tấm gương để cán bộ chiến sỹ tiếp tục công cuộc canh giữ biển trời xa xôi của Tổ quốc.