Niềm tin từ ngoại giao nhân dân - Những kết nối lặng thầm

Phóng viên: Thưa ông, trong bối cảnh Đại hội XIV của Đảng Cộng sản Việt Nam đang diễn ra và nhận được sự quan tâm rộng rãi của bạn bè quốc tế, ông quan sát điều này như thế nào từ góc độ cá nhân của mình?

Ông Hồ Huy: Trong các cuộc tiếp xúc với bạn bè quốc tế và đối tác Slovakia gần đây, tôi nhận thấy Đại hội XIV của Đảng Cộng sản Việt Nam được theo dõi với một sự quan tâm rất thực tế. Họ quan tâm nhiều đến việc Việt Nam có tiếp tục giữ được sự ổn định và nhất quán như suốt nhiều năm qua hay không.

Tôi có một nhóm bạn Slovakia từng học tập và làm việc với nhau từ thập niên 1980. Qua trò chuyện với họ, tôi cảm nhận được rằng điều khiến họ tin tưởng Việt Nam không chỉ ở những con số tăng trưởng đáng ngưỡng mộ trong một bối cảnh quốc tế đầy thách thức, mà còn ở thiện cảm về một đất nước đầy bản lĩnh, có năng lực tiềm tàng luôn biết vượt qua khó khăn và giữ chữ tín trong quan hệ quốc tế. Tôi nghĩ đó chính là nền tảng của niềm tin mà bạn bè quốc tế dành cho Việt Nam hôm nay.

Phóng viên: Theo ông, niềm tin đó đã được hình thành như thế nào trong mối quan hệ hữu nghị hơn 70 năm giữa Việt Nam và Slovakia?

Ông Hồ Huy: Niềm tin trong quan hệ giữa Việt Nam và Slovakia không xuất hiện một sớm một chiều, mà được vun đắp, xây dựng qua nhiều thế hệ. Slovakia, trước đây thuộc Liên bang Tiệp Khắc đã là một trong những nước đầu tiên trên thế giới thiết lập quan hệ ngoại giao với Việt Nam.

Trong thời kỳ chiến tranh, Tiệp Khắc là người bạn ủng hộ nhiệt thành và hỗ trợ về tinh thần và vật chất cho cuộc chiến đấu bảo vệ chủ quyền độc lập và toàn vẹn lãnh thổ của Việt Nam. Tiệp Khắc cũng đã đón nhận rất nhiều sinh viên, nghiên cứu sinh, người học nghề, người lao động Việt Nam và đào tạo, huấn luyện họ thành một đội ngũ trí thức, nhân lực có tay nghề cao phục vụ công cuộc tái thiết và xây dựng đất nước.

Niềm tin giữa hai dân tộc Việt Nam và Slovakia đã được củng cố và phát triển suốt chiều dài 70 năm quan hệ ngoại giao như một dòng chảy liên tục từ quá khứ đến hiện tại. Tại Slovakia hiện nay có cộng đồng hàng chục ngàn người Việt đang sinh sống và được nhà nước Slovakia công nhận là một dân tộc thiểu số. Những thế hệ người Việt trẻ sinh ra và lớn lên mang hai quốc tịch Việt Nam và Slovakia chính là biểu tượng cho sức sống mãnh liệt của mối quan hệ giữa hai đất nước và hai dân tộc.

Ở một chiều kích khác, ngày càng nhiều doanh nghiệp Slovakia sang hợp tác làm ăn, phát triển kinh doanh tại Việt Nam. Một số doanh nghiệp Slovakia ban đầu còn khá thận trọng, nhưng sau một thời gian tiếp cận thực tế, họ dần thay đổi cách nhìn bởi sự ổn định về chính trị và sự năng động, đầy cơ hội của thị trường hơn 100 triệu dân này.

Có người đã nói với tôi rằng điều khiến họ quyết định gắn bó lâu dài không chỉ là cơ hội hợp tác, mà là cách người Việt Nam đối xử với đối tác, thẳng thắn, chân thành và tôn trọng lẫn nhau. Chính những trải nghiệm rất đời thường ấy đã bồi đắp nên sự tin cậy, giúp mối quan hệ hữu nghị giữa hai nước vượt qua nhiều biến động của lịch sử.

Phóng viên: Ngoài vai trò là doanh nhân, ông đã gắn bó với công tác ngoại giao nhân dân trong 18 năm, điều gì khiến ông lựa chọn và kiên trì với con đường này?

Ông Hồ Huy: Khi Văn phòng Tổng Lãnh sự Cộng hòa Slovakia tại TP. Hồ Chí Minh chính thức hoạt động vào năm 2006, tôi xác định rằng đây không phải là một vai trò mang tính nghi thức. Trong suốt 18 năm đảm nhiệm cương vị Tổng Lãnh sự Danh dự, công việc của tôi không chỉ là các cuộc tiếp xúc ngoại giao, mà còn là hỗ trợ công dân hai nước trong những tình huống rất đời thường.

Có khi là hỗ trợ khách du lịch Slovakia không may đau ốm phải nhập viện, hay do sơ suất bị mất giấy tờ tùy thân, có khi là giúp đỡ sinh viên Việt Nam muốn qua Slovakia du học, hay giúp kết nối doanh nghiệp hai bên tìm kiếm cơ hội hợp tác kinh doanh, hoặc đơn giản là lắng nghe, tư vấn để tháo gỡ những vướng mắc phát sinh. Chính những công việc tưởng chừng rất nhỏ ấy giúp tôi hiểu rằng ngoại giao nhân dân là quá trình bền bỉ của sự kết nối, tương trợ và trách nhiệm nhưng cũng đầy ý nghĩa.

Phóng viên: Ông nhiều lần nhấn mạnh vai trò của “ngoại giao nhân dân”. Theo ông, giá trị cốt lõi của hoạt động này nằm ở đâu?

Ông Hồ Huy: Theo tôi, giá trị lớn nhất của ngoại giao nhân dân nằm ở sự tin cậy và chính điều này khơi thông cho mọi dòng chảy quan hệ ở các cấp độ khác nhau. Trong bối cảnh thế giới có nhiều biến động, các kênh đối thoại chính thức đôi khi gặp khó khăn, thì chính những mối quan hệ giữa con người với con người lại trở thành điểm tựa giúp duy trì sự kết nối.

Tôi từng chứng kiến những giai đoạn mà hợp tác ở cấp cao bị chững lại, nhưng các mối quan hệ giữa địa phương, doanh nghiệp và cộng đồng vẫn tiếp tục đi tới. Ngoại giao nhân dân không tạo ra các quyết định lớn, nhưng tạo ra môi trường thuận lợi để những quyết định ấy có thể được thực hiện khi điều kiện cho phép.

Phóng viên: Từ trải nghiệm thực tế, ông nghĩ gì về vai trò của Việt Nam trong quan hệ quốc tế hiện nay?

Ông Hồ Huy: Việt Nam ngày nay không chỉ là một điểm đến tiềm năng, mà còn là một đối tác có trách nhiệm trong cộng đồng quốc tế. Điều này thể hiện rõ qua cách Việt Nam tham gia và đóng góp vào các vấn đề chung, cũng như cách Việt Nam xây dựng quan hệ với các quốc gia bạn bè trên tinh thần tôn trọng và hợp tác bình đẳng.

Từ góc nhìn cá nhân, tôi thấy Việt Nam đang có đủ điều kiện để phát huy sức mạnh nội lực, đồng thời tranh thủ hiệu quả các nguồn lực từ bên ngoài. Sự ổn định chính trị và định hướng phát triển rõ ràng chính là yếu tố khiến bạn bè quốc tế yên tâm khi hợp tác với Việt Nam.

Phóng viên: Ông kỳ vọng gì về quan hệ giữa Việt Nam và Slovakia trong giai đoạn phát triển mới, đặc biệt sau Đại hội XIV?

Ông Hồ Huy: Tôi tin rằng quan hệ giữa Việt Nam và Slovakia sẽ tiếp tục được nâng lên tầm cao mới, theo hướng đi vào chiều sâu và hiệu quả hơn. Hai nước có nhiều dư địa hợp tác trong các lĩnh vực như giáo dục đào tạo, đổi mới sáng tạo, khoa học công nghệ và phát triển bền vững.

Tôi mong rằng trong thời gian tới sẽ có thêm nhiều dự án hợp tác không chỉ mang lại lợi ích kinh tế, mà còn giúp hai bên hiểu nhau hơn, từ đó củng cố nền tảng hữu nghị lâu dài.

Phóng viên: Nhân dịp Đại hội XIV của Đảng Cộng sản Việt Nam, từ góc nhìn của một người gắn bó lâu năm với ngoại giao nhân dân, ông có chia sẻ hay kỳ vọng gì đối với chặng đường phát triển sắp tới của Việt Nam?

Ông Hồ Huy: Nhân dịp này, tôi xin gửi lời chúc mừng chân thành tới Đại hội XIV của Đảng Cộng sản Việt Nam. Tôi tin tưởng rằng Đại hội sẽ đề ra những quyết sách đúng đắn, tiếp tục định hướng cho sự phát triển ổn định và bền vững của Việt Nam trong giai đoạn mới.

Về phần mình, tôi sẽ tiếp tục đồng hành bằng con đường ngoại giao nhân dân – con đường lặng thầm nhưng bền bỉ – để góp phần vun đắp và làm sâu sắc hơn nữa quan hệ hữu nghị giữa Việt Nam và Slovakia, cũng như giữa Việt Nam với bạn bè quốc tế.

Phóng viên: Xin trân trọng cảm ơn ông! Trước thềm năm mới, xin chúc ông nhiều sức khỏe, tiếp tục giữ được sự bền bỉ và cảm hứng trong công việc. Mong những kết nối mà ông đã và đang vun đắp sẽ tiếp tục được lan tỏa trong nhiều năm tới.