Ninh Bình: Phát sinh nhiều vụ vi phạm về đê điều
Từ lâu, trên nhiều tuyến đê sông ở tỉnh Ninh Bình, nhất là đê sông Đáy, sông Ninh Cơ đã tồn tại một số hoạt động vi phạm Luật Đê điều; phổ biến là tình trạng bến bãi tập kết vật liệu, trạm trộn bê tông, xưởng đóng tàu mọc lên không phép. Nhiều vụ vi phạm không được xử lý triệt để, nhiều vi phạm mới phát sinh.
Chưa xử lý triệt để vi phạm cũ
Tìm hiểu thực tế tại bãi Tây Ngòi Voi, dưới chân đê tả Đáy, thuộc địa bàn xã Nghĩa Sơn vào thời điểm cuối tháng 6/2026, phóng viên ghi nhận tại đây có một số cơ sở đóng tàu đang tổ chức hoạt động đóng mới, sửa chữa tàu thủy, với hàng chục công nhân đang làm việc. Theo đại diện UBND xã Nghĩa Sơn, khu đất bãi trên là đất nông nghiệp, thuộc diện đất công ích, do UBND xã Nghĩa Sơn quản lý. Từ ngày 1/1/2021, hơn 4.000m2 đất bãi này được UBND xã Nghĩa Sơn ký hợp đồng cho một cá nhân ở địa phương thuê trong thời hạn 5 năm để sử dụng vào mục đích sản xuất nông nghiệp; giá tính tiền thuê đất là 60kg thóc/sào/năm. Song thực tế, khu đất này đang phục vụ cho hoạt động đóng mới, sửa chữa tàu, trái quy định.
Đây không phải là trường hợp cá biệt đang tồn tại trên địa bàn xã Nghĩa Sơn và nhiều địa phương khác tại tỉnh Ninh Bình. Đi dọc đê hữu sông Ninh Cơ chạy qua địa bàn các xã Nghĩa Sơn, Hồng Phong… về phía cửa biển, ghi nhận có nhiều xưởng đóng tàu, bãi tập kết vật liệu, trạm trộn bê tông… đang hoạt động, với nhiều biển hiệu doanh nghiệp sở hữu được dựng lên dọc bờ đê. Trong khi đó, trao đổi với phóng viên, ông Nguyễn Văn Dũng - Phó Chủ tịch UBND xã Nghĩa Sơn cho biết: “Đối chiếu với pháp luật quản lý đê điều, bảo vệ hành lang thoát lũ hiện hành, các hoạt động trên không được phép tồn tại trên bãi sông”.
Liên quan đến các vi phạm hành lang bảo vệ đê điều, hành lang thoát lũ tràn lan, kéo dài trên địa bàn, vào cuối tháng 5/2023, Ban Thường vụ Huyện ủy Nghĩa Hưng, tỉnh Nam Định cũ đã ra văn bản chỉ đạo UBND huyện, Đảng ủy, UBND các xã, thị trấn thực hiện nghiêm các biện pháp để xử lý tình trạng vi phạm hành lang đê điều, hành lang thoát lũ trên địa bàn; kiên quyết yêu cầu các cá nhân, doanh nghiệp tự tháo dỡ công trình vi phạm hành lang đê điều, thoát lũ; nếu không tự tháo dỡ, chính quyền sẽ tổ chức cưỡng chế theo quy định. Tuy nhiên, ở thời điểm tháng 6/2026, các bến bãi tập kết vật liệu, trạm trộn bê tông, xưởng đóng tàu tại đây vẫn hoạt động.
Phát sinh 50 vụ vi phạm mới
Theo thống kê của Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Ninh Bình, từ khi có Luật Đê điều, trên địa bàn toàn tỉnh có 1.841 vụ việc vi phạm pháp luật về đê điều, hiện còn tồn tại 505 vụ, trong đó hơn 1 năm qua (từ ngày 1/7/2025 đến nay), trên địa bàn tỉnh phát sinh thêm 50 vụ việc vi phạm. Trong văn bản gửi các sở, ngành, địa phương liên quan, ngày 10/2/2026, chỉ đạo về việc tăng cường công tác quản lý nhà nước về đê điều, thủy lợi trên địa bàn, UBND tỉnh Ninh Bình đánh giá: Tình trạng vi phạm vẫn xảy ra ở các địa phương, nhiều vụ việc phát sinh chưa được xử lý dứt điểm, đe dọa trực tiếp đến an toàn công trình thủy lợi, đê điều và tính mạng, tài sản của nhân dân.
Nguyên nhân của tình trạng vi phạm trên được các cơ quan chức năng của tỉnh nhiều lần chỉ rõ, bên cạnh việc thiếu ý thức chấp hành pháp luật của một số người dân, doanh nghiệp, tình trạng vi phạm còn xảy ra ngay chính trong công tác quản lý của chính quyền địa phương, cụ thể là tình trạng cho thuê đất trong hành lang bảo vệ đê điều, hành lang thoát lũ; cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất vào hành lang bảo vệ đê điều, mái đê, hành lang thoát lũ, phạm vi bảo vệ công trình thủy lợi. Thiếu kiểm tra, giám sát dẫn đến việc người dân tự ý chuyển đổi sử dụng đất sai mục đích. Việc cấp phép của một số ngành, địa phương không đúng quy định, thẩm quyền. Sự phối hợp giữa các cấp, các ngành ở địa phương trong quản lý, thanh tra, kiểm tra, xử lý vi phạm chưa chặt chẽ, kịp thời; một số địa phương né tránh, đùn đẩy trách nhiệm; không kiên quyết xử lý, ngăn chặn kịp thời tình trạng xây dựng công trình, tập kết vật liệu xây dựng trong hành lang bảo vệ đê, thoát lũ, chất thải vật liệu xây dựng cao quá mức cho phép.
Đáng nói, tình trạng vi phạm diễn ra trong bối cảnh các cấp, ngành, chính quyền địa phương liên tục ban hành các văn bản chỉ đạo các đơn vị, chính quyền cấp xã tăng cường chấn chỉnh, xử lý, gắn chặt với trách nhiệm của người đứng đầu. Tuy nhiên, thực tế cho thấy ở tỉnh Ninh Bình số vụ việc vi phạm mới vẫn phát sinh, nhiều vụ việc vi phạm cũ vẫn tồn đọng, chưa được xử lý dứt điểm.
Ngày 12/5, UBND tỉnh Ninh Bình ban hành văn bản đôn đốc các xã, phường đã xây dựng Kế hoạch xử lý vi phạm pháp luật về đê điều, thủy lợi; phê bình Chủ tịch UBND 50 xã, phường trong tỉnh chưa hoàn thành xây dựng kế hoạch. Ngày 1/7, UBND tỉnh Ninh Bình thành lập Tổ công tác liên ngành rà soát, kiểm tra xử lý bến, bãi trái phép ven sông trên địa bàn tỉnh.