Báo Đại Đoàn Kết Giáo dục

Ninh Bình: Tạo đột phá từ nguồn nhân lực chất lượng cao

Báo Đại Đoàn Kết Tăng kích thước chữ

Ninh Bình: Tạo đột phá từ nguồn nhân lực chất lượng cao

Báo Đại Đoàn Kết trên Google News

Không gian phát triển được mở rộng sau hợp nhất đặt Ninh Bình trước yêu cầu mới về chất lượng nguồn nhân lực. Tỉnh đặt mục tiêu xây dựng nguồn nhân lực có trình độ chuyên môn cao, kỹ năng số và khả năng hội nhập, tạo nền tảng cho phát triển nhanh, bền vững.

Những lĩnh vực cần đột phá

Sau hợp nhất, tỉnh Ninh Bình có diện tích 3.942,62 km², dân số hơn 4,4 triệu người với 129 đơn vị hành chính cấp xã. Không gian phát triển được mở rộng, vị trí kết nối vùng đồng bằng sông Hồng với Bắc Trung bộ tiếp tục được phát huy, trong khi tiềm năng về công nghiệp, du lịch, kinh tế biển, nông nghiệp và dịch vụ tạo ra nhiều dư địa tăng trưởng mới.

Để biến lợi thế về quy mô dân số, vị trí địa lý và tài nguyên thành năng lực cạnh tranh thực chất, tỉnh cần nguồn nhân lực đủ về số lượng, mạnh về chất lượng, phù hợp với cơ cấu kinh tế đang chuyển dịch.

Đây cũng là vấn đề được đặt ra trong đề án triển khai Nghị quyết số 15-NQ/TU ngày 30/1/2026 của Ban Thường vụ Tỉnh ủy về phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao tỉnh Ninh Bình đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045, do UBND tỉnh ban hành trong tháng 7/2026.

Lãnh đạo UBND tỉnh Ninh Bình làm việc với lãnh đạo Trường Đại học Hoa Lư. Ảnh: Trường Đại học Hoa Lư
Lãnh đạo UBND tỉnh Ninh Bình làm việc với lãnh đạo Trường Đại học Hoa Lư. Ảnh: Trường Đại học Hoa Lư

Đề án xác định phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao và trọng dụng nhân tài là yêu cầu cấp thiết, có ý nghĩa chiến lược lâu dài. Mục tiêu không chỉ là nâng trình độ chuyên môn của đội ngũ cán bộ, công chức, viên chức hay tăng tỷ lệ lao động qua đào tạo, mà còn hình thành lực lượng lao động có khả năng làm chủ công nghệ, đổi mới sáng tạo, thích ứng với thị trường và tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị.

Những năm qua, công tác phát triển nhân lực của tỉnh đã đạt được một số kết quả tích cực. Tỷ lệ công chức có trình độ sau đại học đạt 26,08%, tỷ lệ viên chức có trình độ sau đại học đạt 21,39%. Toàn tỉnh có khoảng 2,053 triệu lao động từ 15 tuổi trở lên. Tỷ lệ lao động qua đào tạo đạt 77%, trong đó tỷ lệ có bằng cấp, chứng chỉ đạt 29,3%.

Tuy nhiên, theo đánh giá của UBND tỉnh Ninh Bình, tỷ lệ lao động có trình độ và chứng chỉ chuyên môn còn hạn chế so với nhu cầu công nghiệp hóa, hiện đại hóa. Nguồn nhân lực chất lượng cao còn thiếu, phân bố chưa đồng đều giữa các ngành, lĩnh vực và địa bàn. Một số lĩnh vực then chốt như công nghệ thông tin, chuyển đổi số, y tế, giáo dục, công nghiệp công nghệ cao, du lịch quốc tế, tài chính - ngân hàng và logistics chưa có đủ chuyên gia, cán bộ quản lý, lao động kỹ thuật cao đáp ứng yêu cầu.

Trong khu vực công, tỷ lệ công chức có trình độ sau đại học, đặc biệt là trình độ tiến sĩ, còn thấp. Một bộ phận cán bộ cấp xã chưa đạt chuẩn về chuyên môn, lý luận chính trị và quản lý nhà nước theo quy định. Trong khi đó, mô hình chính quyền địa phương hai cấp đòi hỏi đội ngũ cán bộ có năng lực xử lý công việc, tham mưu chính sách, phân tích dữ liệu và tổ chức thực hiện nhiệm vụ trong môi trường số.

Một hạn chế khác là chính sách thu hút và trọng dụng nhân tài chưa đủ sức cạnh tranh. Các cơ chế về đào tạo, đãi ngộ, sử dụng nhân lực còn phân tán; môi trường làm việc, nghiên cứu và cơ hội phát triển nghề nghiệp chưa tạo được sức hút tương xứng. Việc đào tạo cũng chưa gắn chặt với nhu cầu thực tế của doanh nghiệp và định hướng phát triển từng vùng, từng ngành.

Từ đó, đề án của tỉnh đặt ra yêu cầu phát triển nguồn nhân lực không thể chỉ dựa vào các chương trình đào tạo riêng lẻ, mà cần gắn kết giữa quy hoạch kinh tế - xã hội, dự báo nhu cầu lao động, đào tạo, tuyển dụng, sử dụng và đãi ngộ. Nguồn lực con người phải được chuẩn bị song hành với quá trình phát triển các ngành kinh tế mũi nhọn.

Lê khai giảng năm học 2026-2027 tại Trường Đại học Hoa Lư (Ninh Bình). Ảnh: Trường Đại học Hoa Lư
Lê khai giảng năm học 2026-2027 tại Trường Đại học Hoa Lư (Ninh Bình). Ảnh: Trường Đại học Hoa Lư

Trên cơ sở đó, Ninh Bình xác định tập trung phát triển nhân lực chất lượng cao trong các lĩnh vực khoa học - công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số; y tế; giáo dục và đào tạo; văn hóa gắn với bảo tồn, phát huy giá trị di sản; du lịch; phát triển đô thị, kiến trúc, quy hoạch chiến lược và những ngành nghề đòi hỏi tay nghề cao. 

Đây là những lĩnh vực gắn trực tiếp với định hướng phát triển của tỉnh, từ công nghiệp cơ khí, chế biến thực phẩm, công nghiệp công nghệ cao, chế biến chế tạo đến năng lượng, kinh tế biển, nông nghiệp sinh thái và dịch vụ du lịch chất lượng cao.

Với công nghiệp, nhu cầu không chỉ nằm ở số lượng lao động mà còn ở đội ngũ kỹ sư, chuyên gia, kỹ thuật viên có khả năng vận hành, cải tiến và làm chủ công nghệ.

Với du lịch, tỉnh cần đội ngũ quản lý, hướng dẫn viên, thuyết minh viên và nhân viên phục vụ có trình độ chuyên môn, ngoại ngữ, kỹ năng nghề nghiệp theo tiêu chuẩn ngày càng cao.

Với lĩnh vực quy hoạch và phát triển đô thị, yêu cầu đặt ra là thu hút được chuyên gia có năng lực thiết kế không gian phát triển, tổ chức hạ tầng và quản trị đô thị hiện đại.

Trong lĩnh vực nông nghiệp, nguồn nhân lực chất lượng cao phải đủ khả năng tiếp nhận công nghệ mới, thúc đẩy sản xuất xanh, tuần hoàn, thích ứng với biến đổi khí hậu và nâng cao giá trị gia tăng.

Trong các lĩnh vực giáo dục, y tế và quản lý nhà nước, chất lượng đội ngũ trực tiếp quyết định khả năng cung cấp dịch vụ công, chăm sóc sức khỏe, đào tạo nhân lực và tổ chức thực hiện các mục tiêu phát triển.

Tỉnh Ninh Bình đặt mục tiêu đến năm 2030, hình thành lực lượng nhân lực chất lượng cao có quy mô hợp lý, chất lượng tốt, cơ cấu phù hợp, đáp ứng yêu cầu phát triển nhanh, bền vững và xây dựng Ninh Bình trở thành thành phố trực thuộc Trung ương trước năm 2030. Đến năm 2045, nguồn nhân lực chất lượng cao trở thành lợi thế cạnh tranh cốt lõi của tỉnh, đủ năng lực tham gia sâu vào chuỗi giá trị quốc gia và khu vực.

Hình thành hệ sinh thái phát triển nhân tài

Để hiện thực hóa mục tiêu, Ninh Bình đặt ra hệ thống chỉ tiêu đến năm 2030 trên nhiều phương diện, từ chất lượng đội ngũ cán bộ, trình độ giáo dục, kỹ năng nghề nghiệp đến ngoại ngữ, công nghệ số và sức khỏe người dân.

Trong khu vực công, tỉnh phấn đấu 100% cán bộ, công chức, viên chức đạt trình độ chuẩn theo vị trí việc làm; tỷ lệ đạt trên chuẩn là 30%, riêng tỷ lệ giáo viên đạt trên chuẩn là 33%. Toàn bộ cán bộ, công chức, viên chức phải được bồi dưỡng, làm chủ kỹ năng số và ứng dụng công nghệ trong quản lý, điều hành.

Tỉnh Ninh Bình phấn đấu 100% cán bộ, công chức, viên chức đạt trình độ chuẩn theo vị trí việc làm. Ảnh: Trung tâm phục vụ hành chính công xã Khánh Thiện, tỉnh Ninh Bình.
Tỉnh Ninh Bình phấn đấu 100% cán bộ, công chức, viên chức đạt trình độ chuẩn theo vị trí việc làm. Ảnh: Trung tâm phục vụ hành chính công xã Khánh Thiện, tỉnh Ninh Bình.

Trong giáo dục phổ thông và đại học, tỉnh đặt mục tiêu từ 85% trở lên người trong độ tuổi hoàn thành chương trình trung học phổ thông hoặc tương đương. Tỷ lệ người học các ngành khoa học cơ bản, kỹ thuật và công nghệ phấn đấu đạt khoảng 38%; 50% sinh viên tốt nghiệp đại học, cao đẳng đạt chuẩn ngoại ngữ quốc tế. Đến năm 2030, các cơ sở giáo dục đại học hoàn thành hạ tầng số, nền tảng số đồng bộ, kết nối liên thông với cơ sở dữ liệu quốc gia. Đặc biệt, đề án đặt mục tiêu từng bước đưa tiếng Anh trở thành ngôn ngữ thứ hai trong trường học.

Đối với giáo dục nghề nghiệp, tỉnh đặt mục tiêu đào tạo nghề cho trên 63.000 người mỗi năm, gồm 5.000 người trình độ cao đẳng, 16.000 người trình độ trung cấp và 42.000 người trình độ sơ cấp, dưới 3 tháng. Đến năm 2030, tỷ lệ lao động qua đào tạo phấn đấu đạt trên 82%, trong đó lao động có bằng cấp, chứng chỉ đạt trên 37,5%; khoảng 80% lực lượng lao động được trang bị kỹ năng số cơ bản.

Tỉnh cũng ưu tiên đào tạo chuyên gia, kỹ sư, kỹ thuật viên về trí tuệ nhân tạo; giải quyết việc làm khoảng 382.000 lượt người trong giai đoạn 2025-2030 và đào tạo nghề nông nghiệp cho 7.500 lao động nông thôn. Với Đại học Hoa Lư, mục tiêu là tuyển mới từ 1.500 đến 2.500 sinh viên, học viên mỗi năm, duy trì quy mô đào tạo từ 3.500 đến 5.000 người ở các loại hình đào tạo, bồi dưỡng.

Trong lĩnh vực y tế, Ninh Bình đặt mục tiêu đạt 14 bác sĩ trên một vạn dân, mỗi trạm y tế xã có ít nhất 5 bác sĩ.

Với du lịch và văn hóa, tỉnh tập trung chuẩn hóa đội ngũ lao động theo tiêu chuẩn nghề du lịch Việt Nam, từng bước tiếp cận tiêu chuẩn khu vực và quốc tế. Cùng với đó là phát triển nhân lực cho các ngành công nghiệp văn hóa dựa trên giá trị di sản, cảnh quan thiên nhiên, nghệ thuật truyền thống và sức sáng tạo của cộng đồng.

Để phục vụ nhu cầu phát triển, tỉnh Ninh Bình cần lượng lớn lao động trong lĩnh vực công nghiệp. Ảnh: Nam Dương
Để phục vụ nhu cầu phát triển, tỉnh Ninh Bình cần lượng lớn lao động trong lĩnh vực công nghiệp. Ảnh: Nam Dương

Song song với đào tạo theo từng lĩnh vực, Ninh Bình xác định hoàn thiện cơ chế thu hút và trọng dụng nhân tài là giải pháp có tính quyết định. Các chương trình hợp tác đào tạo với cơ sở giáo dục uy tín trong nước và quốc tế được chú trọng.

Tỉnh định hướng hỗ trợ cán bộ trẻ, cán bộ có năng lực tham gia đào tạo ở các nước phát triển; ưu tiên các chương trình đào tạo tài năng trong khoa học, công nghệ và kỹ thuật, gắn với xây dựng nhóm nghiên cứu phục vụ các lĩnh vực then chốt, công nghệ chiến lược.

Tỉnh chủ trương khuyến khích cơ quan nhà nước thuê chuyên gia, nhà khoa học, doanh nhân thực hiện những nhiệm vụ công cần chuyên môn sâu như xây dựng chính sách, chuyển đổi số, đầu tư và quy hoạch.

Đối với Đại học Hoa Lư, tỉnh định hướng tập trung đầu tư để trở thành cơ sở giáo dục đại học trọng điểm, đào tạo nhân lực chất lượng cao phục vụ phát triển kinh tế - xã hội, trong đó nòng cốt là đào tạo giáo viên các cấp. Cùng với đó là hoàn thiện hạ tầng Khu Đại học Nam Cao, tăng cường liên kết đào tạo, mở rộng ngành nghề phù hợp với nhu cầu xã hội và khuyến khích doanh nghiệp tham gia đầu tư vào giáo dục.

Tỉnh Ninh Bình đặt mục tiêu đến năm 2030 đạt 14 bác sĩ trên một vạn dân, mỗi trạm y tế xã có ít nhất 5 bác sĩ. Ảnh: Bệnh viện Đa khoa Nam Định
Tỉnh Ninh Bình đặt mục tiêu đến năm 2030 đạt 14 bác sĩ trên một vạn dân, mỗi trạm y tế xã có ít nhất 5 bác sĩ. Ảnh: Bệnh viện Đa khoa Nam Định

Đề án đề xuất xây dựng bộ phận điều phối triển khai phát triển nguồn nhân lực cấp tỉnh, thực hiện điều phối tổng thể và giám sát tiến độ, kết quả. Cùng với đó, hình thành hệ sinh thái nhân lực kết nối dữ liệu dân cư, lao động, việc làm, đào tạo và nhu cầu tuyển dụng của doanh nghiệp.

Tỉnh cũng hướng tới xây dựng các không gian sáng tạo, trung tâm đổi mới sáng tạo, trung tâm hỗ trợ khởi nghiệp và vườn ươm doanh nghiệp tại đô thị, khu công nghiệp, khu du lịch. Các trường đại học, cao đẳng được khuyến khích phát triển câu lạc bộ khởi nghiệp, phòng thí nghiệm và xưởng thực hành hiện đại.

Tỉnh ưu tiên nguồn lực cho đào tạo, bồi dưỡng nhân lực chất lượng cao, thu hút và đãi ngộ nhân tài, đầu tư cơ sở vật chất giáo dục - đào tạo, giáo dục nghề nghiệp và phát triển các trung tâm đổi mới sáng tạo; khuyến khích huy động vốn từ doanh nghiệp, tổ chức, cá nhân và các chương trình hợp tác quốc tế.

Để bảo đảm hiệu quả, các cơ quan, đơn vị, địa phương trong tỉnh phải cụ thể hóa nhiệm vụ theo nguyên tắc “6 rõ”: rõ người, rõ việc, rõ thời gian, rõ trách nhiệm, rõ sản phẩm và rõ thẩm quyền.

Nam Dương