Nỗ lực phòng, chống ma túy
Mới đây, Ủy ban Dân tộc đã có báo cáo kết quả công tác phòng, chống AIDS và phòng, chống tệ nạn ma túy, mại dâm năm 2015 và phương hướng, nhiệm vụ năm 2016. Trên thực tế, so với các vùng khác, hoạt động phòng chống ma túy tại vùng đồng bào dân tộc thiểu số, miền núi khó khăn, phức tạp gấp nhiều lần.
Tuyên truyền phòng, chống ma túy cho bà con.
Diễn biến phức tạp
Theo đó, tình hình tội phạm và tệ nạn ma túy trong vùng đồng bào DTTS ngày càng diễn biến phức tạp, phương thức, thủ đoạn hoạt động ngày càng tinh vị, xảo quyệt, liều lĩnh. Mặc dù trong năm 2015 số người nghiện ma túy có hồ sơ quản lý giảm hơn so với năm 2014 nhưng lại gia tăng về quy mô, tình chất, mức độ nghiệm trọng, lan rộng đến vùng sâu, vùng xa .
Những năm gần đây, ma túy đã đến từng nhà, từng ngõ ngách, trường học, gây ra những cái chết dần chết mòn. Nghiện ma túy cũng là nguyên nhân gây ra những tệ nạn xã hội như trộm cắp, cướp giật, lừa đảo... Các đối tượng tội phạm ma túy thường lôi kéo đồng bào dân tộc thiểu số vào các hoạt động mua bán, vận chuyển và sử dụng các loại ma túy, nhất là ma túy tổng hợp dạng đá.
Tuy đã được phát hiện và triệt phá nhiều diện tích tái trồng cây có chứa chất ma túy nhưng nguy cơ trồng, tái trồng vẫn còn đang tiềm ẩn phức tạp, nhất là ở các xã, huyện miền núi, vùng sâu, vùng xa, các bản làng giáp ranh với biên giới.
So với các các vùng khác, hoạt động phòng chống ma túy tại vùng đồng bào dân tộc thiểu số, miền núi khó khăn, phức tạp gấp nhiều lần. Nguyên nhân là do trình độ dân trí, đời sống kinh tế còn nhiều khó khăn, dễ bị các đối tượng xấu lợi dụng; địa hình sinh sống chủ yếu là miền núi, vùng xa, giáp biên giới, khó khăn cho việc kiểm tra, kiểm soát, nhưng lại thuận lợi cho tội phạm buôn bán, vận chuyển trái phép chất ma túy.
Huy động già làng, trưởng thôn, bản, người có uy tín vào cuộc
Trong năm 2015, Ban Dân tộc các tỉnh, thành phố đã phối hợp với các đơn vị liên quan tổ chức tuyên truyền, vận động đồng bào dân tộc thiểu số đấu tranh với tội phạm và tệ nạn ma túy bằng nhiều hình thức như tập huấn, tọa đàm, nói chuyện chuyên đề, thi tìm hiểu pháp luật bằng hình thức sân khấu hóa hoặc tổ chức các buổi họp tại thôn, xóm, bản để truyên truyền pháp luật, từng bước hình thành nếp sống và làm việc theo pháp luật trong đồng bào dân tộc thiểu số.
Ban Dân tộc các tỉnh, thành phố cũng vận động người có uy tín, già làng, trưởng thôn, buôn, bản, chức sắc tôn giáo, trưởng họ… tích cực tham gia tuyên truyền về phòng, chống tội phạm và ma túy trong vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi. Đẩy mạnh phong trào toàn dân phát hiện, tố giác người sử dụng, tàng trữ, mua bán, vận chuyển trái phép chất ma túy. Đồng thời thường xuyên tổ chức các lớp tập huấn cho cán bộ làm công tác tuyên truyền, nhóm nòng cốt, già làng, trưởng thôn, bản, người có uy tín, chức sắc tôn giáo; một số tỉnh có chuyên đề bằng hai ngôn ngữ: Việt - S’tiêng, Việt - M’nông, Việt - Khmer (tỉnh Bình Phước), bản tin tuyên truyền bằng 3 ngôn ngữ: Kinh, Jrai và Bahnar (tỉnh Gia Lai)... góp phần làm cho công tác tuyên truyền đạt hiệu quả cao hơn.
Trong những năm qua, công tác tuyên truyền, vận động đồng bào triệt phá, không trồng, tái trồng cây có chứa chất ma túy được cơ quan công tác Dân tộc các tỉnh, thành phố phối hợp với cơ quan chức năng thực hiện quyết liệt, bằng nhiều hình thức và biện pháp đã làm giảm hầu hết diện tích trồng cây thuốc phiện. Đồng thời tổ chức phổ biến kiến thức để chuyển đổi cây trồng, vật nuôi.
Mô hình trồng cây mận chín sớm, chăm sóc phục hồi bảo tồn 300 cây chè San Tuyết cổ thụ tại địa bàn hai xã Hang Kia, Pà Cò huyện Mai Châu tỉnh Hòa Bình; trồng cây sơn tra ở huyện Mường La, Bắc Yên, mận ở huyện Mộc Châu, cây dược liệu ở huyện Yên Châu, Mai Sơn tỉnh Sơn La giúp đồng bào ổn định cuộc sống, từng bước vươn lên làm giàu và góp phần đẩy lùi các tệ nạn xã hội trên địa bàn.
Chương trình phối hợp với Bộ đội Biên phòng có nội dung tuyên truyền, vận động đồng bào DTTS và miền núi phòng, chống tội phạm và ma túy, chống trồng cây có chứa chất ma túy và các tệ nạn xã hội gắn với bảo vệ an ninh biên giới đã được tổ chức triển khai đạt nhiều kết quả.
Theo Trưởng phòng Vận động quần chúng Cục Chính trị Bộ đội Biên phòng Nguyễn Quốc Việt, số người sử dụng ma túy và các loại ma túy tổng hợp mới có xu hướng gia tăng, tập trung vào các đối tượng thanh, thiếu niên người DTTS không hiểu biết, không có việc làm, gia đình nghèo. Một số vùng còn tái trồng cây thuốc phiện và cây cần sa, nếu không có những biện pháp giải quyết đồng bộ thì tệ nạn ma túy có thể vượt khỏi tầm kiểm soát của các cơ quan chức năng, để lại hậu quả đáng tiếc cho gia đình và cho toàn xã hội...
Trong thời gian tới, Ủy ban Dân tộc kiến nghị cần tăng cường sự lãnh đạo, chỉ đạo và trách nhiệm của các cấp ủy Đảng, chính quyền địa phương và cơ quan công tác dân tộc trong phối hợp và triển khai hoạt động phòng, chống AIDS, tệ nạn ma túy, mại dâm; trồng và tái trồng cây có chứa chất ma túy ở vùng dân tộc thiểu số, miền núi…
Theo số liệu thống kê của Bộ Công an về phòng, chống ma túy giai đoạn 2011-2015, số người nghiện có hồ sơ quản lý là hơn 140 nghìn người. Trong đó, số người nghiện ma túy, nhiễm HIV/AIDS ở vùng sâu, vùng xa, vùng dân tộc thiểu số (DTTS) và miền núi chiếm 20%.
