Nỗi lo nhà cổ

Phố cổ Hà Nội (ảnh minh họa).

Vào buổi sáng 22/9, những người dân cũng như cán bộ, người lao động của Ban quản lý Dự án đường sắt KV1 sống, làm việc trong căn biệt thự cổ 105-107 Trần Hưng Đạo ít ai có thể ngờ rằng, căn nhà mà họ đang sinh sống, làm việc lại bất ngờ đổ sụp, khiến người chết, người bị thương, tài sản của họ bỗng chốc bị tiêu tan.

Cũng còn may khi căn nhà đổ sập vào lúc trưa, khi đa số mọi người dân sống ở đây đi làm, người lao động ở đây đi ăn cơm. Cán bộ làm việc ở đây cũng kịp phát hiện tường nhà bị nứt, báo cáo lãnh đạo để sơ tán toàn bộ nhân viên... nên đã hạn chế thấp nhất hậu quả xảy ra. Nếu như vụ sập nhà lại xảy ra vào chiều tối, ban đêm, khi các gia đình đã về tề tựu đông đủ, hay cơ quan đang họp, tụ tập đông người thì hậu quả thật khôn lường.

Vụ sập căn biệt thự cổ 105-107 Trần Hưng Đạo-Hà Nội đang được các cơ quan chức năng, chuyên môn điều tra làm rõ nguyên nhân. Tuy nhiên, đây cũng là tiếng chuông báo hiệu, cảnh tỉnh cho các cơ quan chức năng có trách nhiệm quản lý, cùng những người dân sinh sống trong các căn nhà cũ, khu nhà cũ nêu cao cảnh giác, sớm có những biện pháp đề phòng, có biện pháp giải quyết để đảm bảo an toàn, không thể mãi vô cảm, thờ ơ.

Có thể nói, hầu hết những người dân sống trong các căn nhà cổ, nhà cũ, các khu tập thể cũ đều là những người lao động nghèo. Với những người dân ở căn biệt thự vừa bị sập, họ đã được chia cho ở từ những năm 50 thế kỷ trước. Vất vả trong cuộc sống mưu sinh, bươn trải hàng ngày, quen với cảnh sống trong những căn nhà cũ, ít ai băn khoăn, lo lắng trước nguy cơ đe dọa đối với họ có thể đến từ bất cứ lúc nào. Nhìn những bức tường dày, những vôi ve, lớp sơn bên ngoài, ai biết được những gì đã ruỗng mọt bên trong?

Nhiều người vẫn cho rằng các nhà biệt thự cổ được xây rất kiên cố, khó có thể có chuyện sập đổ. Hay không ít các nhà chung cư đã quá cũ nát, bị nghiêng, nhưng tâm lý người ta chịu được thì mình cũng chịu được. Trong khi đó, những cơ quan chức năng, đã mấy khi đi kiểm tra, tính toán xem căn nhà A, khu nhà B hiện trạng đang như thế nào. Không ít các báo cáo vẫn chỉ chung chung đã xuống cấp, xuống cấp nghiêm trọng...và việc giải quyết với các dự án treo hết năm này đến năm khác, chưa biết đến bao giờ xong.

Cả nước nói chung, Hà Nội nói riêng còn rất nhiều các căn nhà cũ, khu chung cư cũ. Với Hà Nội, đây là vấn đề cần phải sớm được quan tâm, giải quyết rốt ráo. Ngoài khu phố cổ, hàng ngàn căn biệt thự từ thời Pháp để lại, Hà Nội còn rất nhiều khu chung cư cũ nát. Có khu chung cư được xây từ những năm 50, 60 thế kỷ trước như khu tập thể Nguyễn Công Trứ. Không biết thực trạng các căn nhà ra sao, nhưng chỉ nhìn những bức tường bị bong tróc, rêu phong và người dân vẫn đông đúc, vẫn hồn nhiên đục, khoét để móc, để treo, để tồn tại thấy mà kinh người. Trong khi những dự án, như dự án xây khu nhà này đã triển khai hàng chục năm nay vẫn dẫm chân ì ạch. Nếu như những sự cố xảy ra thì ai sẽ là người chịu trách nhiệm đây?

Việc giải quyết các khu chung cư cũ nát là vấn đề phải làm sớm, làm ngay. Vấn đề không còn phải tranh luận, bàn thảo. Có chăng chỉ là các giải pháp thực hiện quyết liệt của chính quyền. Còn với khu phố cổ, hay với các căn biệt thự cũ đã có những dự án quy hoạch, bảo tồn cũng cần phải sớm có sự rà soát, đánh giá, xem xét một cách khách quan, thận trọng. Cái gì cần bảo tồn phải bảo tồn, cái gì cần sửa chữa, tu bổ cần phải làm ngay.

Tại nhiều kỳ họp của HĐND TP Hà Nội, vấn đề biệt thự, bảo tồn biệt thự đã được đưa ra bàn thảo. Như giữa năm 2014, Hà Nội đã từng đưa ra xem xét trường hợp khoảng 970 căn biệt thự, yêu cầu đưa vào bảo tồn hơn 750 biệt thự, xem xét lại việc loại ra 312 biệt thự. Nhiều đại biểu đã chỉ rõ việc buông lỏng quản lý dẫn đến sự xuống cấp của các biệt thự. Không ít biệt thự đáng được bảo tồn nhưng lại đưa ra ngoài danh sách. Có biệt thự thực sự xuống cấp thì lại chưa xem xét đến.

UBND thành phố cũng đã yêu cầu thanh tra toàn diện lại việc quản lý biệt thự theo Quy chế quản lý, sử dụng nhà biệt thự. Tuy nhiên, có thể nói việc kiểm tra, quản lý, vẫn chưa đến nơi đến chốn. Với việc sập đổ căn biệt thự 105-107 Trần Hưng Đạo đã cho thấy còn nhiều lỗ hổng, bất cập trong công tác này. Thành phố cần sớm rà soát, kiểm tra cụ thể từng trường hợp, căn nhà cụ thể để có sự phân định, xử lý rõ ràng, tránh những hậu quả đáng tiếc xảy ra.

Điều mong mỏi của mỗi người dân là sự quan tâm của những người có trách nhiệm một cách cụ thể, sát sao nhất. Không thể để họ bị treo, mãi bị treo với nỗi lo thấp thỏm hàng ngày.