Nội sinh khó trị

Thủ phạm là những phần tử khủng bố, là những kẻ có vấn đề về tâm lý và tâm thần. Thủ phạm hành động đơn lẻ nhưng cũng có cả hợp tác trong nhóm, bình thường như mọi người khác cho tới khi bộc lộ sự khác biệt với những người bình thường khác bằng hành động của họ.

Họ đều sinh ra và lớn lên ở những nước ấy, không hề gây chú ý gì về mình cho tới khi hành động. Họ không tham gia các tổ chức khủng bố ở bên ngoài nhưng rõ ràng được kích thích và dẫn dắt bởi các tổ chức khủng bố ấy. Quá trình cực đoan hoá nhận thức và hành động của họ diễn ra rất nhanh.

Phần đông trong số này là người gốc nước ngoài và có liên quan đến đạo Hồi. Hay nói theo cách khác, những nguy cơ khủng bố hay bị tấn công bạo lực đối với Pháp, Đức hay những nước châu Âu khác và kể cả Mỹ không phải đến từ bên ngoài mà nội sinh trong lòng chính những nước này.

Tác động từ thời thế và từ những đối tác bên ngoài không phải không có nhưng nguyên nhân chính vẫn là những vấn đề chính trị và xã hội, văn hoá và tôn giáo ở các nước này.

Những vấn đề này không được giải quyết, không được kịp thời giải quyết hoặc không được giải quyết thỏa đáng nên tạo ra môi trường và cơ hội cho hoạt động khủng bố và hành động bạo lực.

Những mối nguy cơ nội sinh như thế rất khó trị bởi động chạm đến toàn bộ nhà nước và xã hội, chính trị và luật pháp ở các nước này, bởi liên quan đến tôn giáo và di cư, bởi chịu tác động của hội nhập khu vực và toàn cầu hoá.

Cũng chính vì thế mà mọi biện pháp ứng phó của chính phủ các nước đều chỉ bị động và chắp vá, dựa vào đối sách tình thế chứ không phải theo định hướng của giải pháp lâu bền.

Tác động nguy hiểm nhất đối với các nước này là nội bộ xã hội bị phân hoá và sự khoan dung trong quan hệ giữa con người với nhau bị bào mòn, nghi vấn và định kiến gia tăng, phân biệt đối xử và thậm chí cả thù địch lẫn nhau ngày càng thêm nhiều.

Hiện tại, các chính phủ ở đó vẫn luẩn quẩn trong bế tắc ý tưởng giải pháp ứng phó và phòng ngừa.