Nói và làm

Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc.

Trình bày Báo cáo tại phiên họp đầu tiên của Quốc hội khóa 14, người đứng đầu Chính phủ đã nhấn mạnh 8 nhóm giải pháp quan trọng nhằm thực hiện thắng lợi các mục tiêu kinh tế – xã hội của đất nước. Trong đó, có nhóm giải pháp về việc xây dựng một nền hành chính kỷ luật, kỷ cương và liêm chính. Đó phải là một nền hành chính hiện đại, chuyên nghiệp, lấy lợi ích quốc gia và phục vụ nhân dân làm mục tiêu cao nhất.

Trước đó, tại phiên họp thường kỳ tháng 6-2016, Chính phủ đã dành nhiều thời gian để bàn về chủ đề tăng cường, siết chặt kỷ luật kỷ cương. Tại phiên họp tháng 7, Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc đã có một phát biểu rất ấn tượng về việc chấn chỉnh kỷ cương kỷ luật hành chính: “Chúng ta không thể bắn chỉ thiên, mà phải bắn có địa chỉ” đồng thời chỉ đạo thành lập Tổ công tác, tiến hành kiểm tra, giám sát việc thực hiện các chỉ đạo, chỉ thị của Thủ tướng Chính phủ, cũng như trách nhiệm thực thi công vụ của các bộ ngành.

Còn nhớ, trong buổi làm việc đầu tiên với Bộ Công Thương khi vừa nhận nhiệm vụ, Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc đã tỏ ra hết sức lo ngại khi chỉ số cải cách hành chính của một Bộ có ảnh hưởng sâu rộng tới nền kinh tế quốc gia này trong năm 2015 lại chiếm thứ hạng gần áp chót.

Người đứng đầu Chính phủ cam kết xây dựng một Chính phủ liêm chính, kiến tạo và hành động vì dân đã yêu cầu Bộ Công Thương từ nay phải cố gắng cải thiện tình hình, vươn lên đi đầu trong cải cách thủ tục hành chính, tạo nên sức sống mới trong sản xuất kinh doanh, tạo động lực mạnh mẽ cho nền kinh tế. Thủ tướng nhấn mạnh: “Bộ Công Thương cần phải chấm dứt cơ chế xin-cho, lợi ích cục bộ, lợi ích nhóm, cần phải có tư duy mới trong ứng xử với thị trường”.

Trước sự quan tâm rất cụ thể, rất thực tiễn và nhất quán với quan điểm hành động vì dân của người đứng đầu Chính phủ, Bộ trưởng Bộ Công Thương Trần Tuấn Anh đã phải cân nhắc đưa nhiệm vụ “xây dựng thể chế” của Bộ này lên hàng đầu tiên trong chương trình hành động của mình và cho biết đây cũng là điều làm ông lo lắng nhất.

Điều đó cho thấy, một khi người đứng đầu thực sự có những quan điểm hợp lòng dân, đáp ứng nhu cầu phát triển vì lợi ích quốc gia và thực sự quan tâm tới việc biến những ý tưởng đó thành hành động thì nhất định sẽ có chuyển biến trong sự vận hành của cả hệ thống, lời nói sẽ có cơ hội trở thành hành động cụ thể.

Tuy nhiên, để guồng máy vận hành thông suốt và đảm bảo tính hiệu quả, bền vững, không chỉ trông chờ vào ý thức chấp hành của cấp dưới một cách chung chung mà bỏ qua các chế tài cụ thể.

Những điều mà Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc đã trình bày tại phiên họp đầu tiên của Quốc hội khóa 14 liên quan tới nhóm giải pháp xây dựng nền hành chính kỷ luật, kỷ cương và liêm chính càng cho thấy tư duy thực tiễn và quyết tâm biến lời nói thành hành động của ông. Đó là, Chính phủ sẽ tiếp tục hoàn thiện thể chế, pháp luật, bảo đảm công khai, minh bạch, khả thi, hội nhập quốc tế; phát huy mạnh mẽ dân chủ gắn với thượng tôn pháp luật.

Tập trung rà soát quy trình, quy chế làm việc, phân công, phân cấp, khắc phục tình trạng né tránh, đùn đẩy trách nhiệm. Thể chế hóa tư tưởng kiến tạo làm nền tảng và động lực cho sự phát triển phải bằng những quy chuẩn pháp luật cụ thể.

Mới đây, tại phiên họp thường kỳ cuối tháng 8/2016, Thủ tướng đã yêu cầu dành thời gian cho công tác xây dựng thể chế, trong đó có Dự thảo Nghị định về Quy chế làm việc của Chính phủ khóa mới. Đây là nghị định quan trọng, quy định tổng thể các công việc của Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ.

Đây cũng sẽ là nghị định khung để các bộ, ngành có bộ máy, chức năng, nhiệm vụ cụ thể, rõ ràng để điều hành phát triển đất nước, khắc phục sự giao thoa, khiếm khuyết, những khoảng trống, không làm rõ trách nhiệm.

Cũng ngay đầu tháng 9/2016, trong khi chờ đợi ban hành chính thức Quy chế làm việc của Chính phủ mới, Thủ tướng đã có Chỉ thị về tăng cường kỷ luật, kỷ cương trong các cơ quan hành chính nhà nước các cấp. Chỉ thị nêu rõ, thời gian qua, việc chấp hành sự chỉ đạo, điều hành của Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ của một số cơ quan chưa nghiêm.

Những tồn tại, hạn chế đó đã gây ảnh hưởng đến kỷ luật, kỷ cương nền hành chính, ảnh hưởng đến lòng tin của nhân dân và doanh nghiệp, tác động xấu đến kỷ cương xã hội, cần được kiểm điểm nghiêm khắc, rút kinh nghiệm và khẩn trương khắc phục ở tất cả các cấp, các ngành, đặc biệt là trách nhiệm của người đứng đầu.

Bộ trưởng Chủ nhiệm Văn phòng Chính phủ Mai Tiến Dũng từng chia sẻ sau khi đánh giá sơ bộ công tác kiểm tra, giám sát các bộ ngành thực hiện chỉ đạo của Thủ tướng rằng mỗi bộ ngành, người đứng đầu, mỗi công chức cần phải thẳng thắn nhận ra sai sót, khuyết điểm của mình để sửa chữa thì mới mong có sự thay đổi.

Trong thực tế, có những vụ việc, những nhiệm vụ khi thực thi nghiêm túc thì sẽ gặp phải nhiều phản ứng, va chạm. Nhưng, nếu xem đó là việc chung của đất nước, có lợi cho sự phát triển thì không thể vì ngại va chạm mà không làm. Tinh thần “dĩ hòa vi quý” trong những trường hợp này lại không có tác dụng tích cực. Thậm chí, còn dung túng cho cái sai, cái xấu phát triển có hại cho sự nghiệp chung.

Không phải ngẫu nhiên mà mới đây Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc đã phát biểu: “Bây giờ, đã đến lúc nhân dân muốn nhìn thấy những kết quả cụ thể, để thấy sự nhất quán “nói đi đôi với làm” và làm có kết quả”.

Nhấn mạnh mong muốn hết sức cụ thể của nhân dân, Thủ tướng Chính phủ có lẽ muốn gửi thông điệp tới toàn thể guồng máy hành chính quốc gia rằng đã tới lúc phải thay đổi. “Tôi nói thông tin trên để các Bộ trưởng cần chỉ đạo tập trung hơn, có đột phá hơn, kể cả giải pháp nhân sự, tức là nếu anh làm không tốt, gây cản trở, không chịu đổi mới, không hướng vào người dân và doanh nghiệp thì phải thay thôi” - người đứng đầu Chính phủ cam kết liêm chính, kiến tạo và hành động vì dân, nhấn mạnh.