Nông sản rộng đường xuất ngoại
“Hiệp định đối tác kinh tế toàn diện khu vực (Rcep) trở thành cú hích đối với nông nghiệp”, ông Võ Trí Thành - Phó Viện trưởng Viện Nghiên cứu Quản lý Kinh tế Trung ương nhận định. Bởi hội nhập tuy gặp khó khăn đối với một số ngành nhưng có lợi cho cả nền kinh tế. Và, việc biến cơ hội thành lợi thế và giảm dần những rủi ro không đáng có cũng đang đặt ra với hàng nông sản Việt.

Nguồn: 24h.com.vn
Theo đánh giá của nước ngoài, Việt Nam có lợi thế lớn về thủy sản và trồng trọt, trong đó lợi thế hàm lượng đất cao (cà phê, cao su, gạo…). Về phía Việt Nam, Bộ NN&PTNT thông tin thêm, tỷ trọng xuất khẩu nông sản trong xuất khẩu hàng hóa của nước ta luôn ổn định ở mức cao, đạt từ 26 - 27%. Nông nghiệp là ngành duy nhất xuất siêu ra thị trường thế giới với mức 8,5 tỉ USD năm 2013 và 9,5 tỉ USD năm 2014.
Như vậy, nếu thực hiện các hiệp định thương mại song phương và khu vực sẽ giúp ngành nông nghiệp phát triển sản xuất trong nước, đa dạng hóa thị trường, tăng trưởng xuất khẩu... Điển hình, đối với cộng đồng kinh tế ASEAN (AEC), dự kiến thành lập vào cuối năm 2015 được kỳ vọng sẽ giúp Việt Nam tăng thêm khối lượng trao đổi thương mại với các nước trong khu vực, trong đó thương mại nông sản giữ một vị trí quan trọng với gạo, thủy sản, rau quả... Tương tự, Rcep với thị trường chiếm 30% GDP toàn cầu và 30% thương mại, đây được cho là thị trường rộng lớn đầy tiềm năng, cho nên hiệp định này hứa hẹn mở đường cho nông nghiệp Việt Nam tìm đến thị trường các nước.
Đề cập đến cơ hội cho hàng nông sản trong hội nhập kinh tế, không ít ý kiến cho rằng, lợi thế sản xuất kinh doanh sẽ mở ra đối với lĩnh vực thủy sản và trồng trọt. Thay vì, chỉ tập trung xuất khẩu cá tra, tôm vào châu Âu, Hoa Kỳ… trong thời gian tới các mặt hàng này sẽ có điều kiện thuận lợi thâm nhập thị trường mới của tất cả các nước thành viên liên quan. Riêng sản phẩm trồng trọt, sẽ chấm dứt tình trạng “nhăm nhăm” chỉ xuất khẩu vào thị trường Trung Quốc. Mặt hàng nông sản có thể rộng đường sang Hàn Quốc, Nhật Bản, châu Âu…
Ví dụ như thị trường Hàn Quốc, các mặt hàng như hàng thủy hải sản đông lạnh, thủy hải sản khô, hàng đông lạnh, trái cây tươi đang được các siêu thị Hàn Quốc nhập khẩu và phân phối. Đặc biệt vào mùa kim chi, DN Hàn Quốc nhập khẩu khá nhiều ớt, hành tây, cải thảo từ Việt Nam, trong đó nhiều nhất là ớt vì ớt Việt Nam có giá cạnh tranh dù phải chịu tới 600% thuế nhập khẩu. Theo lộ trình cắt giảm thuế từ Hiệp định thương mại tự do Việt Nam – Hàn Quốc, trong thời gian 15 năm tới khi các dòng thuế nhập vào Hàn Quốc về 0% chắc chắn hàng hóa Việt Nam xuất khẩu vào thị trường Hàn Quốc tăng mạnh hơn nữa.
Dựa trên thực tế hội nhập, trong hội thảo “Đánh giá tác động của Rcep đối với kinh tế Việt Nam” do Viện Nghiên cứu Quản lý Kinh tế Trung ương và Dự án hỗ trợ chính sách thương mại đa biên (Mutrap) tổ chức ngày 10/7, tại TP HCM, ông Võ Trí Thành khẳng định, nhìn trên bình diện chung hội nhập có lợi cho cả nền kinh tế mặc dù một số ngành sẽ gặp không ít khó khăn, đặc biệt là nông nghiệp. Nhưng điều quan trọng là phải biết biến cơ hội thành lợi thế và giảm dần những rủi ro không đáng có. Đồng thời, tăng tính cạnh tranh bằng chất lượng để đáp ứng đúng các quy định hàng nhập khẩu mà một số nước đưa ra. Bởi vì, từ trước đến nay sản phẩm nông nghiệp Việt Nam áp dụng nhiều tiêu chuẩn kỹ thuật như: VietGAP, GLobalGAP, EuroGAP, ISO, HACCP trong lĩnh vực sản xuất giống cây trồng, vật nuôi, chế biến thủy sản song nông sản Việt Nam thường xuyên bị các nước nhập khẩu “soi” xét kỹ lưỡng.
Rõ ràng, hội nhập kinh tế rồi thì việc cắt giảm thuế quan là chuyện nhỏ, hàng rào kỹ thuật mới là chuyện lớn. Nông sản Việt phải đảm bảo các quy chuẩn khi vào các nước, mặt khác phải nỗ lực giữ thị trường trong nước. Vấn đề khó khăn trong việc bảo hộ sản phẩm nông sản nội địa hiện nay chính là, Việt Nam chưa có hàng rào kỹ thuật như các nước. Trường hợp, Việt Nam muốn đưa ra hàng rào thì trước mắt sản phẩm nông sản Việt Nam phải đáp ứng đúng nguyên tắc quốc gia đối với hàng rào đó.