Ô tô thương hiệu Việt: Nhìn sang Campuchia mà thèm
Vẫn biết mọi sự so sánh là khập khiễng, nhưng nhiều người không khỏi băn khoăn trước thông tin Công ty Heng Development Company vừa ra mắt chiếc xe điện chạy bằng smartphone mang tên ngôi đền cổ Angkor - Angkor EV 2013 với giá chỉ 5.000 USD. Sản phẩm ô tô này nhanh chóng trở thành niềm tự hào của người dân Campuchia - quốc gia thường được nhắc tới với sự nghèo nàn, trình độ khoa học - kỹ thuật còn lạc hậu.
Việt Nam đã gây dựng ngành công nghiệp ô tô gần 20 năm qua, và hiện có 18 doanh nghiệp FDI, 38 doanh nghiệp trong nước tham gia sản xuất, lắp ráp với công suất 460.000 xe/năm. Nhưng điều đáng buồn là ngành công nghiệp ô tô Việt Nam chỉ dừng lại ở các công đoạn đơn giản như hàn, tẩy rửa sơn và lắp ráp với tỷ lệ nội địa hóa chỉ đạt ở mức 7-10%.
Chỉ có một vài doanh nghiệp đạt tỷ lệ nội địa hóa 40% ở một số dòng xe. Trong khi đó, các nước thuộc khối ASEAN như Thái Lan hay Indonesia lại đang vươn lên mạnh mẽ để trở thành những trung tâm sản xuất ô tô lớn.
Nói về công nhiệp ô tô ở Việt Nam thì câu chuyện của Công ty sản xuất ô tô Vinaxuki cho thấy, làm ô tô không những khó về kỹ thuật, mà còn khó khăn về chính sách và vay vốn đầu tư.
Ông Bùi Ngọc Huyên Chủ tịch Hội đồng Quản trị Công ty Vinaxuki từng kiến nghị: Chính sách ưu đãi tức là xe nội địa hóa trong nước thì cần được hạ các loại thuế xuống, để ta có giá bán cạnh tranh. Chúng tôi có thể lắp động cơ, lắp bộ phụ tùng ngang dòng xe tầm trung. Loại xe này nước ngoài đang bán từ 550 - 600 triệu đồng, nhưng tôi là doanh nghiệp Việt Nam tôi chỉ bán ở mức 350 triệu VNĐ người tiêu dùng mới có thể chấp nhận.
“Nếu không có chính sách hỗ trợ thì hàng trong nước chết ngay. Nước nào người ta cũng hỗ trợ, không riêng gì Việt Nam. Cái gì mới ra đời, không được nuôi là chết, hỗ trợ không phải cho tôi mà chính là cho người tiêu dùng” - ông Huyên nhấn mạnh.
Bàn về chiếc xe ô tô 5.000 USD của Campuchia, nhiều chuyên gia cho rằng, Việt Nam hoàn toàn có khả năng để sản xuất ra những chiếc xe ô tô điện điều khiển bằng smartphone nhưng đã tự đánh mất cơ hội tốt đó.
Việt Nam đã sản xuất được ô tô điện, nhưng sản phẩm này mới chỉ được sử dụng trong các khu vui chơi, giải trí chứ chưa được chạy ra đường quốc lộ bởi “rào cản” từ Cục Đăng kiểm (Bộ GT - VT). Tuy nhiên, với các tính năng như bảo vệ môi trường, tiết kiệm hơn so với xăng, ông Nguyễn Văn Thanh - Chủ tịch Hiệp hội Vận tải ô tô Việt Nam đề xuất: Chúng ta nên nghiên cứu sản xuất xe hơi điện giống như Campuchia.
Chiến lược phát triển ngành ô tô Việt Nam được Thủ tướng phê duyệt vào tháng 7/2014, trong đó sản phẩm ưu tiên gồm: dòng xe tải nhỏ đa dụng phục vụ cho sản xuất nông nghiệp, nông thôn và các loại xe khách tầm trung và tầm ngắn chạy liên tỉnh, huyện, nội đô... với giá thành hợp lý, an toàn và tiện dụng.
Dòng xe cá nhân kích thước nhỏ, tiêu thụ ít năng lượng phù hợp với hạ tầng giao thông và thu nhập của người dân... Nhưng đến thời điểm này vẫn chưa thấy các văn bản hướng dẫn cụ thể. Như vậy, mong muốn phát triển ngành công nghiệp ô tô thương hiệu Việt xem ra vẫn còn xa.
