Ổn định lãi suất, hỗ trợ tăng trưởng

Phó Thống đốc NHNN Việt Nam Nguyễn Thị Hồng.

Trước thực tế của nền kinh tế, câu hỏi chọn tăng trưởng hay chấp nhận lạm phát được đặt ra. Khi mà dòng tiền bơm ra nhiều để kích thích tăng trưởng thì cũng có nghĩa là nguy cơ lạm phát sẽ xuất hiện. Chính vì thể, để ổn định kinh tế vĩ mô đồng thời kiềm chế lạm phát, Ngân hàng Nhà nước (NHNN) phải thận trọng trong cách điều hành. Chính sách điều hành tỷ giá và mặt bằng lãi suất là vấn đề lớn. Phó Thống đốc NHNN Việt Nam Nguyễn Thị Hồng đã có cuộc trao đổi với ĐĐK.

PV: Thưa Phó Thống đốc, tăng trưởng kinh tế 6 tháng đầu năm dự báo thấp hơn đáng kể so mức tăng trưởng cùng kỳ của năm 2015, chỉ đạt khoảng 5,52%. Việc duy trì đà tăng trưởng của năm 2016 có ý nghĩa lớn, do là năm đầu của kế hoạch 5 năm 2016-2020, đặt ra thách thức lớn trong việc đạt mục tiêu tăng trưởng cả năm 2016 là 6,7%. Vậy NHNN có phải nới lỏng chính sách tiền tệ để hỗ trợ tăng trưởng?

Phó Thống đốc Nguyễn Thị Hồng: Đầu năm 2016, Nghị quyết của QH đặt ra mục tiêu tăng trưởng kinh tế 6,7%, lạm phát dưới 5%. Ngay từ đầu năm, NHNN trên cơ sở chỉ tiêu này cũng xây dựng định hướng điều hành chính sách tiền tệ. Và mục tiêu của NHNN xác định điều hành xuyên suốt, thực hiện các giải pháp hỗ trợ sản xuất kinh doanh, hỗ trợ tăng trưởng kinh tế, đảm bảo an toàn hệ thống. NHNN đã đưa ra một số chỉ tiêu cụ thể trong năm 2016, đó là tăng trưởng tín dụng từ 18% -20%, tổng phương tiện thanh toán tăng 16-18%. Đến thời điểm này : Tín dụng tăng 8,54%, tổng phương tiện thanh toán tăng 9,45%. Điều này cho thấy chỉ tiêu khá phù hợp với định hướng. Cho nên, từ nay đến cuối năm, NHNN tiếp tục điều hành theo chỉ tiêu chính sách tiền tệ định hướng đặt ra từ đầu năm.

Để phục vụ mục tiêu tăng trưởng kinh tế 6,7%, thì nguồn vốn đầu tư cho tăng trưởng kinh tế sẽ bao gồm nhiều nguồn, không chỉ vốn ngân hàng mà vốn ngân sách nhà nước, vốn nước ngoài, rồi nguồn vốn FDI, vốn tự có của doanh nghiệp (DN), người dân… Chính phủ cũng đã quyết liệt chỉ đạo đẩy mạnh giải ngân ngân sách nhà nước những tháng cuối năm, các bộ ngành đang hoạt động hết sức tích cực. Khi đẩy mạnh giải ngân thì sẽ hỗ trợ vốn nhiều cho các DN trong hoạt động đầu tư, sản xuất kinh doanh.

Thống kê cho thấy, vốn đầu tư nước ngoài FDI thực hiện 7 tháng đầu năm đã đạt 8,56 tỷ USD, tăng trên 15% và gần gấp đôi so với mức cùng kỳ năm ngoái. Cùng với quyết tâm thực hiện những giải pháp hỗ trợ kinh doanh, tạo môi trường kinh doanh, đầu tư, chắc chắn nguồn vốn đầu tư của nước ngoài, nhất là FDI sẽ tiếp tục gia tăng thời gian tới. Tất cả nguồn vốn này sẽ cùng nhau hỗ trợ chính phủ điều hành đạt được GDP 6,7%.

Thưa bà, trong kế hoạch của NHNN đề ra, cố gắng giữ mặt bằng lãi suất để hỗ trợ DN. Nhưng một số ngân hàng đã điều chỉnh lãi suất huy động theo hướng tăng, tác động đến lãi suất đầu ra. Bản thân DN kêu vẫn rất khó tiếp cận vốn ngân hàng...

- Ngay từ đầu năm 2016, rất nhiều chuyên gia kinh tế và ngay cả bản thân NHNN cũng xác định năm 2016, khi cầu trong nước tăng trở lại, GDP tăng trở lại thì việc điều hành để ổn định mặt bằng lãi suất là nhiệm vụ khó khăn và thách thức. Trong 6 tháng đầu năm, một số ngân hàng tăng lãi suất huy động. Với diễn biến kinh tế như vậy, NHNN cũng thấy rằng, việc điều hành lãi suất ổn định là khó khăn, song tăng trưởng kinh tế quý I đã chậm lại so với dự kiến và mục tiêu QH đề ra. Và Chính phủ tiếp tục chủ trương tháo gỡ khó khăn cho DN, trong đó có ổn định mặt bằng lãi suất, phấn đấu giảm lãi suất cho vay. Với điều kiện đó, NHNN đã tổ chức thực hiện nhiều giải pháp, xác định đầu tiên là ổn định mặt bằng lãi suất huy động. Để đạt được mục tiêu này, NHNN đã thực hiện một số giải pháp:

Thứ nhất, trong điều hành hàng ngày, với vai trò điều tiết thanh khoản trong hệ thống, NHNN đã theo sát diễn biến thị trường , điều tiết lượng tiền bơm ra hút vào, đảm bảo thanh khoản dư thừa ở mức hợp lý, lãi suất hợp lý. Điều khiển thanh khoản dư thừa hợp lý giúp ngăn chặn việc ngân hàng quay ra huy động lãi suất trên thị trường. Vì ngân hàng thiếu vốn có thể vay trên liên ngân hàng, khi liên ngân hàng dồi dào, lãi suất phù hợp sẽ không nâng lãi suất huy động.

Thứ hai, một số tổ chức tín dụng tăng lãi suất những tháng đầu năm một phần do tác động tâm lý. Xuất phát từ thực tiễn cũng như trên cơ sở kiến nghị của các hiệp hội DN, NHNN đã ban hành sửa đổi Thông tư 36 với lộ trình phù hợp hơn, giúp giải tỏa tâm lý, áp lực về lãi suất trong thời gian qua. Theo số liệu của các tổ chức tín dụng, từ đầu tháng 4, một số tổ chức tín dụng lại có động thái điều chỉnh giảm lãi suất huy động. Cho nên, tính chung có thời điểm các tổ chức tín dụng tăng lãi suất huy động nhưng cũng có thời điểm giảm lãi suất, nhìn chung mặt bằng lãi suất cơ bản ổn định.Từ nay đến cuối năm, NHNN vẫn điều hành chính sách tiền tệ theo các chỉ tiêu định hướng, sử dụng các giải pháp để ổn định thị trường.

Thống đốc NHNN đã ban hành văn bản chỉ đạo tổ chức tín dụng tiết kiệm, tiết giảm chi phí, phấn đấu giảm lãi cho vay. Trên thực tế một số ngân hàng giảm lãi suất cho vay đối với một số lĩnh vực.

Tính đến ngày 29/7, tổng phương tiện thanh toán tăng 9,45%, huy động vốn tăng 9,94% (huy động bằng VND tăng 12,28%, bằng ngoại tệ giảm 6,25%) so với cuối năm 2015. Thanh khoản của hệ thống tiếp tục được đảm bảo và có dư thừa. Thưa bà, thanh khoản dư thừa có đáng ngại?

- Những năm trước, khi thanh khoản dư thừa, lãi suất liên ngân hàng thấp lập tức có hiện tượng thị truờng ngoại tệ biến động, tỷ giá tăng, vì các tổ chức tín dụng mua ngoại tệ. Một khi diễn biến như vậy, NHNN lại hút tiền về để vừa đạt mục tiêu ổn định lãi suất, vừa ổn định tỷ giá. Nhưng năm 2016, NHNN chuyển sang cơ chế điều hành tỷ giá mới: công bố tỷ giá trung tâm hàng ngày, có tăng có giảm, giúp giảm tâm lý đầu cơ găm giữ ngoại tệ rất nhiều. Kết quả đạt được là trong 6 tháng đầu năm, nhiều thời điểm thanh khoản dồi dào, lãi suất liên ngân hàng thấp nhưng tỷ giá ổn định. Ngay cả khi sự kiện Brexit xảy ra, tỷ giá cũng chỉ biến động nhẹ. Có ngày thanh khoản thừa, nhưng NHNN còn mua vào được ngoại tệ. Tất cả những điều này cho thấy, thanh khoản dư thừa tác động tới thị trường ngoại hối đã giảm đáng kể, và đóng góp quan trọng tới giảm lãi suất huy động và cho vay.

Nhiều ngân hàng vẫn đang vật lộn với nợ xấu. Thời gian tới, hướng giải quyết nợ xấu như thế nào, thưa bà?

- Xử lý nợ xấu vẫn là một trong những trọng tâm mà NHNN đặt ra trong điều hành 7 tháng đầu năm. Đầu năm có Chỉ thị 01 về điều hành và 02 về xử lý nợ xấu. tháng 5, Thống đốc lại có Chỉ thị 04, nhất quán với mục tiêu của 01, yêu cầu các tổ chức tín dụng tích cực xử lý nợ xấu.
Đối với các tổ chức tín dụng có mức nợ xấu trên 3% cuối năm 2015 phải có báo cáo NHNN về phương án xử lý nợ xấu.

Trân trọng cảm ơn bà!