Phấn đấu vì quyền con người

Trải qua 67 năm tồn tại trong lịch sử phát triển của nhân loại, Tuyên ngôn nhân quyền có thể xem như một sự tiến bộ vượt bậc trong việc khẳng định các quyền cơ bản của mỗi cá nhân trong một nhóm hay nhìn rộng ra là quyền bình đẳng của mỗi người trong cộng đồng; trong xã hội và trong một quốc gia hay trên thế giới. Trong tuyên bố của mình, Ðại hội đồng LHQ, ngay ở thời điểm đó đã nhấn mạnh: “Tuyên ngôn quốc tế nhân quyền này như là một khuôn mẫu chung cần đạt tới của mọi dân tộc và quốc gia, nhằm giúp cho mọi cá nhân và thành phần của xã hội luôn luôn theo sát tinh thần của Bản Tuyên Ngôn, dùng sự truyền đạt và giáo dục, để nỗ lực phát huy sự tôn trọng các quyền tự do này.” Sự nỗ lực của cộng đồng quốc tế suốt 67 năm qua đã đem lại những thành tựu không nhỏ, đóng góp vào sự phát triển của con người và quyền con người tại nhiều quốc gia trên thế giới. Nhưng, cũng vẫn còn đó những ảnh đau thương về chiến tranh, đói nghèo, xung đột sắc tộc diễn ra hàng ngày tại một số quốc gia; trong thời điểm này đó là những câu chuyện ở các quốc gia Trung Đông, châu Phi đang nổi lên như những nét trầm buồn trong câu chuyện nhân quyền ở những nơi này. Và những câu chuyện này đồng thời sẽ là những bài học về sự bảo vệ các giá trị của quyền được sống- cái quyền cơ bản nhất và quyền được phát triển được lớn lên trong hòa bình của các quốc gia khác nhau trên thế giới.

Ở Việt Nam- một đất nước đã từng trải qua cả ngàn năm chìm đắm trong đau thương chiến tranh và chia cắt; những cái giá của tự do, của quyền con người bao giờ cũng được mỗi người Việt Nam trân trọng và gìn giữ. Đặc biệt, sau khi Cách mạng tháng Tám thành công, ngay trong bản Tuyên ngôn Độc lập đọc tại Quảng trường Ba Đình lịch sử, Chủ tịch Hồ Chí Minh ngay trong lời mở đầu, dẫn lại Tuyên ngôn Độc lập năm 1776 của Hợp chúng quốc Hoa Kỳ và Tuyên ngôn Nhân quyền và dân quyền của Pháp năm 1791, đã khẳng định: “Tất cả mọi người đều sinh ra có quyền bình đẳng. Tạo hóa cho họ những quyền không ai có thể xâm phạm được; trong những quyền ấy, có quyền được sống, quyền tự do và quyền mưu cầu hạnh phúc”.

Thực tế không phải chỉ sau Cách mạng thành công mà suốt 85 năm qua, kể từ khi Đảng Cộng sản ra đời, Đảng và Nhà nước ta luôn cố gắng phấn đấu cho mục tiêu bảo đảm để mỗi công dân của nước Việt Nam mới được sống trong hòa bình, trong ấm no, trong hạnh phúc và nói cách khác đó là được sống trong một môi trường có sự phát triển tốt nhất cả về thể chất lẫn tinh thần: Được sống, được cống hiến.

Thật tình cờ, năm 2015 cũng là năm chúng ta tổng kết việc thực hiện các Mục tiêu thiên niên kỷ (MDGs) – một chặng đường 15 năm tức là 1 thập kỷ rưỡi. Không phải là một chặng đường quá dài nhưng nhìn vào những gì đã làm để thấy, 15 năm với 2 vấn đề lớn: Định hướng chính sách và cam kết phát triển công bằng cho mọi người, quả thật Việt Nam đã làm được khá nhiều việc. Có thể kể ra đây những con số ấn tượng, đó là, giảm sâu tỉ lệ đói nghèo; tỉ lệ học sinh được nhập học ở bậc tiểu học đạt 99%; tỉ lệ tử vong ở bà mẹ giảm ¾. Cũng vẫn theo báo cáo, nhờ tăng trưởng kinh tế đạt mức trung bình trên 7%/năm trong giai đoạn 2000-2008 nên chúng ta đã dành ngân sách nhiều hơn cho giảm nghèo và phát triển xã hội; đặc biệt là phát triển xã hội ở những vùng đặc biệt khó khăn, vùng miền núi, vùng sâu, vùng xa. Trong 10 năm, tỷ lệ nghèo tính trên chi tiêu đã giảm từ 58% năm 1993 xuống còn 19,5% năm 2004, giúp đưa 20 triệu người thoát nghèo.

Giai đoạn 2011-2015, tỷ lệ nghèo cũng giảm từ 14,2% năm 2010 còn 9,8% năm 2013. Hệ thống các văn bản pháp luật đã được chúng ta hoàn thiện và đáng chú ý, kể từ sau khi Hiến pháp 2013 chính thức đi vào cuộc sống, Quốc hội đang tiến hành sửa đổi, bổ sung và thậm chí là soạn thêm hàng loạt luật mới như: Luật tín ngưỡng tôn giáo, Luật Báo chí (sửa đổi), Luật trưng cầu ý dân, Luật Hoạt động giám sát của Quốc hội và Hội đồng nhân dân, Luật Mặt trận Tổ quốc Việt Nam (2015)… theo hướng mở rộng hơn nữa quyền làm chủ của dân; quyền được tham gia ý kiến vào hoạt động của các cơ quan lập pháp, hành pháp thậm chí là được quyền cho ý kiến vào những vấn đề quốc gia đại sự.

Thứ trưởng Bộ Kế hoạch và Đầu tư Nguyễn Chí Dũng trong buổi lễ công bố báo cáo quốc gia về việc thực hiện MDGs hồi tháng 9 đã nhấn mạnh: “Vì sự phát triển con người gắn với quá trình hội nhập quốc tế ngày càng sâu rộng, chúng ta cần huy động những nguồn lực nhằm đem lại những thành công hơn nữa về tăng trưởng kinh tế và xóa đói giảm nghèo; tập trung nhiều hơn vào khía cạnh tăng năng suất và đổi mới cùng với các công cụ chính sách nhằm đảm bảo sự phát triển toàn diện và công bằng”.

Phát biểu tại họp báo của Cơ quan Phát triển LHQ ngay trước lễ công bố của Bộ Kế hoạch và Đầu tư, Điều phối viên thường trú LHQ tại Việt Nam Pratibha Mehta đánh giá cao việc Việt Nam hoàn thành xuất sắc MDGs. Trong số MDGs thì mục tiêu giảm nghèo được Việt Nam đặc biệt chú ý phân bổ lồng ghép các nguồn lực. Bà Pretibha Mehta nhận định: “Có rất ít quốc gia đạt được kết quả như Việt Nam và đây là kết quả của một quá trình phấn đấu liên tục, có hiệu quả với quyết tâm chính trị cao của Đảng, Nhà nước”.

Cùng với chuyện cơm ăn, áo mặc, hoạt động báo chí và hoạt động tín ngưỡng tôn giáo ở Việt Nam cũng ngày càng phát triển. Mới đây, ĐBQH Thích Thanh Quyết- một chức sắc tôn giáo khi phát biểu tại QH khóa XIII kỳ họp thứ 10 cho biết, nước ta có 95% dân số có tín ngưỡng, 27% dân số có tôn giáo, đây là con số rất lớn với hình thức và quy mô hoạt động đa dạng, phức tạp, rộng khắp cả trong nước lẫn quốc tế. Nếu không có sự rộng mở, không có sự tạo điều kiện của Nhà nước liệu có thể có những có những con số ấn tượng như thế!? Hiện, việc QH đang bàn về Luật tín ngưỡng, tôn giáo để thay thế cho Pháp lệnh về vấn đề này cho thấy, Nhà nước đang tìm cách mở một hành lang pháp lý cho hoạt động này.

Là một đất nước đa tôn giáo, tín ngưỡng, việc các tôn giáo cùng sống chan hòa, bình đẳng trong xã hội cũng phần nào cho thấy nỗ lực của chúng ta trong bảo đảm quyền của các tôn giáo và quyền của những người hoạt động tôn giáo; trong đó không thể không nhắc tới vai trò của Mặt trận Tổ quốc Việt Nam như một mái nhà chung an hòa nơi mọi người đều cùng nhau phát triển, cùng nhau hướng về một khối đại đoàn kết toàn dân. Một sự phát huy quyền con người độc đáo, sáng tạo.