Pháp luật và tính thiện
2 vụ án mang tính tàn bạo, dã man tại Nghệ An và Bình Phước vừa qua đã làm dư luận xã hội rùng mình. Từ kết quả điều tra của cơ quan chức năng, người ta càng thêm bất ngờ khi nguyên nhân gây ra các vụ thảm án vẫn từ những chuyện nhỏ nhặt, từ những con người tưởng như rất đỗi hiền lành, bình thường. Từ đó dư luận đặt câu hỏi vì sao những con người ấy lại có những hành động khủng khiếp đến vậy.
Với vụ án xảy ra tại Bình Phước, một vụ án vẫn mang tính bi kịch truyền thống. Những mối tình trai gái, sự khó khăn khi vướng mắc quan hệ họ hàng, cha mẹ, tục lệ… Chuyện những cái chết vì tình xưa nay đã không còn là chuyện lạ. Tuy nhiên, oái oăm thay, thay vì những hành vi cao thượng như bản tình ca Romeo và Juliet huyền thoại xưa, giờ đây, những kẻ si tình như Nguyễn Hải Dương lại biến thành kẻ thủ ác, giết người, cướp của.
Người ta đã không thể tưởng tượng được hành vi tàn nhẫn của kẻ thủ ác, khi hạ sát 6 mạng người, dã tâm cướp của với những kế hoạch chuẩn bị kỹ càng. Và rồi từ gia đình, đến người quen biết đều cũng không thể ngờ khi y hàng ngày vốn được coi là hiền lành, chịu thương, chịu khó.
Còn với vụ án xảy ra tại huyện Tương Dương, tỉnh Nghệ An, ít ai ngờ kẻ gây ra cái chết của 4 người trong một gia đình, ngay cả cháu bé 11 tháng tuổi cũng không tha lại là Vi Văn Hai, một kẻ có thể coi là “hàng xóm”, đi ăn trộm mấy quả chanh, mới 20 tuổi. Người ta cũng không thể tưởng tượng được hành vi dã man của y, khi đuổi theo, quyết giết hại cho được những người là phụ nữ, người già, em nhỏ. Cũng ít ai ngờ khi hàng ngày y là kẻ ít nói, khá hiền lành.
Cũng như 2 vụ thảm án trên, không ít những vụ án xảy ra gần đây mang tính dã man mà kẻ thủ ác đều dưới các vỏ bọc là người hiền lành, tử tế. Lại vẫn những nguyên nhân hết sức nhỏ nhặt, không đáng làm nên tội. Điều mà người ta càng trăn trở, trước sự lì lợm, mất hết tính người của những kẻ thủ ác.
Nếu như cũng một vụ thảm án vì tình cách đây 15 năm ở Quế Sơn (Quảng Nam), kẻ thủ ác sau khi đâm người, chạy về nhà, còn thú tội với cha, đề nghị cha chạy đến xem ai còn sống không để đưa đi cấp cứu. Y thú tội với người thân, uống thuốc sâu tự vẫn vì ân hận. Vậy nhưng với vụ án tại Bình Phước vừa qua, hung thủ vẫn coi như không có chuyện gì xảy ra, thậm chí còn đi đưa tang nạn nhân. Cũng như kẻ thủ ác ở Nghệ An, y vẫn trở về bản sinh hoạt bình thường, coi như không có chuyện gì xảy ra.
Sau những vụ án vừa qua, với việc khám phá nhanh chóng thủ phạm, người ta càng trân trọng, nể phục sự nhanh nhạy, tài tình, quyết tâm của cơ quan công an, cùng sự chỉ đạo quyết liệt của Chính phủ để bảo vệ trị an xã hội, quyền sống, hạnh phúc của dân. Với các vụ trọng án xảy ra, từ lãnh đạo Bộ Công an, Công an các tỉnh đều đích thân vào cuộc.
Như vụ trọng án tại Nghệ An, đích thân Thiếu tướng Hồ Sỹ Tiến - Cục trưởng Cục CSHS Bộ Công an và Đại tá Nguyễn Hữu Cầu - Giám đốc Công an tỉnh đã lội suối, băng rừng cùng các chiến sĩ vào hiện trường chỉ đạo phá án. Các chiến sĩ công an đã khoác ba lô, mì tôm, nước suối, ống nứa làm bát, ngủ rừng, để quyết tìm cho ra thủ phạm. Sự hy sinh, dũng cảm của các anh đã làm những vụ án sớm sáng tỏ, đưa kẻ thủ ác ra trừng trị trước pháp luật, mang lại niềm tin cho dân. Cũng từ đó, có thể nói, khó có vụ án, vụ án mạng nào kẻ thủ ác, vi phạm pháp luật có thể trốn tránh được. Lưới Trời lồng lộng, lưới pháp luật cùng tai mắt nhân dân và tòa án lương tâm đã không để kẻ thủ ác thoát tội.
Nhiều vụ án đã qua hàng chục năm, ngay như vụ án Lý Nguyễn Chung, TAND tỉnh Bắc Giang đang tiến hành đưa ra xét xử, kẻ giết người gây ra hệ lụy liên quan đến án oan Nguyễn Thanh Chấn, hơn 10 năm sau, với sự tố giác của người dân, truy tìm của cơ quan công an đã phải ra đầu thú chịu sự trừng phạt của pháp luật. Cùng với luật pháp xã hội, quy luật tự nhiên cũng rất khắt khe, công bằng. Tiếc rằng, chưa nói đến việc hiểu ý nghĩa, luật tự nhiên về cuộc sống, hành vi của con người, ngay cả việc hiểu biết luật pháp để sống trong cộng đồng xã hội của nhiều người cũng còn mơ hồ.
Chẳng nói đến vùng xa xôi, ngay tại Thủ đô, một vụ án xảy ra như tại Trung tâm thẩm mỹ Cát Tường, kẻ vi phạm có trình độ, có hiểu biết chuyên môn, nhưng lại coi thường pháp luật, để dấn sâu vào tội ác. Cũng không ít người thấy sự việc diễn ra rành rành, không ngăn chặn, khai báo, thậm chí còn tiếp tay... Nếu như mỗi con người hiểu biết về pháp luật, biết ý thức về hậu quả của việc mình làm, biết điểm dừng, cái thiện lấn át cái ác trong mỗi bản thân thì sẽ tránh được hậu quả đau lòng xảy ra.
Mặc dù lâu nay, công tác tuyên truyền phổ biến pháp luật đã được Đảng, Chính phủ đặc biệt quan tâm. Đã có không ít văn bản về việc tuyên truyền pháp luật. Cả nước đã dành một Ngày Pháp luật, mỗi xã đều có một tủ sách pháp luật nhưng xem ra hiệu quả đến với mỗi người dân vẫn chưa đủ, việc tuyên truyền chưa thực sự hiệu quả. Như với tủ sách pháp luật, đa số người dân vẫn chưa quan tâm, tiếp cận, một phần do trình độ, một phần do công việc bận bịu, chưa có ý thức tìm hiểu pháp luật. Ngay việc đưa pháp luật vào nhà trường, nhưng làm sao để mỗi học sinh hiểu, nắm rõ vấn đề? Nếu mỗi con người ngay từ nhỏ đã có ý thức pháp luật, biết sống và làm việc theo pháp luật, sẽ tránh được những vấp váp trên trường đời.
Cùng với việc nâng cao nhận thức pháp luật, tuân theo pháp luật, để mỗi người dân thực sự “sống và làm việc theo Hiến pháp và pháp luật”, cần xem xét việc giáo dục, đào tạo con người một cách toàn diện. Xây dựng tình yêu thương giữa người với người, vun đắp, nâng cao tính thiện; xây dựng nếp sống văn minh, văn hóa, biết yêu thương, giúp đỡ lẫn nhau. Một khi con người biết yêu thương nhau, khi đạo đức con người được đề cao, tôn trọng, cùng với luật pháp xã hội nghiêm minh chắc chắn tội phạm giảm bớt, xã hội yên bình.