Phát huy vai trò của cộng đồng doanh nghiệp, doanh nhân

Phát biểu tại tọa đàm "Doanh nghiệp trong kỷ nguyên số: Dấu ấn kiến tạo và hội nhập toàn cầu" do Báo Tiền Phong tổ chức chiều 8/10, TS Nguyễn Minh Thảo, Phó Trưởng ban Phát triển doanh nghiệp và Môi trường kinh doanh, thuộc Viện Chiến lược và Chính sách tài chính (Bộ Tài chính) đã chỉ ra rằng, trong bối cảnh cạnh tranh toàn cầu ngày càng khốc liệt, áp lực mà doanh nghiệp gặp phải không chỉ đến từ giá cả hay nhân công, mà còn từ các tiêu chuẩn khắt khe về sản xuất bền vững, giảm phát thải và truy xuất nguồn gốc.

Bà Nguyễn Minh Thảo phân tích, hiện nay, Việt Nam đã tham gia đàm phán 20 hiệp định thương mại tự do (FTA) và ký kết 16 hiệp định. Điều này cho thấy doanh nghiệp Việt đang thực sự “vươn ra toàn cầu”. Tuy nhiên, đi cùng cơ hội là không ít thách thức. Các thị trường lớn như châu Âu và Mỹ đang đưa ra yêu cầu mới về “xanh hóa” và lao động, đòi hỏi doanh nghiệp phải đáp ứng tiêu chuẩn phát triển bền vững, kiểm soát phát thải, truy xuất nguồn gốc nguyên liệu.

Đây là cơ hội lớn nếu chúng ta chủ động chuẩn bị. Khi đáp ứng được tiêu chuẩn của các thị trường phát triển, doanh nghiệp Việt có thể đa dạng hóa thị trường, tăng sức chống chịu trước cú sốc kinh tế. Một số doanh nghiệp lớn đã bắt đầu chuyển đổi theo hướng này, nhưng phần lớn doanh nghiệp nhỏ và vừa vẫn gặp nhiều khó khăn - đặc biệt là về vốn, công nghệ và khả năng đo lường phát thải.

Vì vậy, chính sách hỗ trợ trong nước đóng vai trò rất quan trọng. Chúng ta đã có nhiều nghị quyết lớn của Bộ Chính trị như Nghị quyết 57, 59, 66, 68 và sắp tới là nghị quyết về kinh tế nhà nước. Vấn đề là các nghị quyết đó cần được “hiện thực hóa” thành hành động cụ thể, để doanh nghiệp cảm nhận được sự thay đổi thật sự.

Bên cạnh đó, các hiệp hội doanh nghiệp cũng cần có tiếng nói mạnh mẽ hơn, tham gia sâu vào quá trình xây dựng chính sách. Khi chính sách được hình thành từ thực tiễn và phản hồi của doanh nghiệp, nó sẽ hiệu quả và đi vào cuộc sống.

Bà Thảo chia sẻ, một hướng đi mới là cơ chế thí điểm, cơ chế đột phá cho doanh nghiệp ứng dụng khoa học - công nghệ. Đây là cơ hội mà doanh nghiệp nên tận dụng để phát triển, đổi mới mô hình kinh doanh.

Muốn vươn ra toàn cầu, doanh nghiệp phải chủ động nâng cấp năng lực, không chỉ nắm chính sách trong nước mà còn phải hiểu quy định và tiêu chuẩn của những thị trường mục tiêu. Đó là chìa khóa để doanh nghiệp Việt Nam hội nhập thực chất và cạnh tranh bền vững.

Về phía doanh nghiệp nhỏ và vừa (lực lượng chiếm hơn 97% tổng số doanh nghiệp Việt Nam), ông Tô Hoài Nam, Phó Chủ tịch Thường trực kiêm Tổng Thư ký Hiệp hội Doanh nghiệp nhỏ và vừa Việt Nam cho rằng, khu vực này là “mắt xích bền bỉ, sáng tạo và linh hoạt” của nền kinh tế, tuy nhiên, các doanh nghiệp này còn đang đối mặt với hạn chế về quản trị, đầu tư công nghệ và khả năng liên kết.

"Để phát triển bền vững, chúng ta cần thúc đẩy liên kết giữa các doanh nghiệp nhỏ, hình thành chuỗi giá trị và học hỏi công nghệ từ đối tác lớn. Chính phủ cũng cần hoàn thiện chính sách hỗ trợ tài chính và khuyến khích đổi mới sáng tạo”, ông Nam đề xuất. Chính sự thay đổi tư duy, từ hợp tác sản xuất đến chia sẻ tri thức, sẽ giúp doanh nghiệp nhỏ và vừa tạo dựng thương hiệu Việt Nam vững mạnh.

Tổng Biên tập Báo Tiền Phong Phùng Công Sưởng nhấn mạnh: “Doanh nhân Việt Nam không chỉ là người chèo lái con thuyền kinh doanh, mà còn là những "kiến trúc sư" của nền kinh tế số; họ phải dám nghĩ, dám làm, dám đột phá để đưa thương hiệu Việt ra thế giới.

Chính tinh thần khởi nghiệp, đổi mới sáng tạo và bản lĩnh vượt khó của doanh nhân đã góp phần quan trọng vào tăng trưởng GDP, tạo việc làm và nâng cao vị thế Việt Nam trên trường quốc tế. Tuy nhiên, để đi xa hơn, doanh nghiệp cần sự đồng hành của Nhà nước trong hoàn thiện thể chế, cùng với tinh thần tiên phong và ý chí đổi mới từ chính đội ngũ doanh nhân.