Phát huy vai trò người uy tín trong thực hiện Chương trình Mục tiêu quốc gia

Cầu nối đưa chủ trương, chính sách đến với nhân dân

Toàn tỉnh Lạng Sơn có 65/65 xã, phường thuộc vùng đồng bào DTTS và miền núi, với dân số khoảng 881.384 người; đồng bào DTTS chiếm 83,91% dân số, gồm 7 dân tộc chủ yếu: Nùng, Tày, Kinh, Dao, Hoa, Sán Chay và Mông. Đặc điểm địa bàn rộng, dân cư phân bố không đồng đều, đời sống của người dân gắn bó mật thiết với cộng đồng thôn, bản đặt ra yêu cầu phải có những phương thức tuyên truyền, vận động phù hợp với từng địa bàn, từng dân tộc.

Trong bối cảnh đó, Người có uy tín giữ vị trí quan trọng trong hệ thống chính trị ở cơ sở và đời sống cộng đồng. Họ là những người được Nhân dân tin tưởng, lựa chọn, chủ yếu là già làng, trưởng dòng họ, trưởng tộc, cán bộ nghỉ hưu, bí thư chi bộ, trưởng thôn, trưởng ban công tác Mặt trận thôn...

Hiện nay, toàn tỉnh có 1.614 Người có uy tín, trong đó 968 người là đảng viên, chiếm gần 60%. Đây là lực lượng có kinh nghiệm thực tiễn, hiểu rõ phong tục, tập quán, nắm bắt tâm tư, nguyện vọng và có tiếng nói trọng lượng trong cộng đồng dân cư.

Điểm nổi bật trong hoạt động của Người có uy tín là khả năng chuyển tải những vấn đề vốn được thể hiện trong văn bản, chính sách thành nội dung gần gũi, dễ hiểu đối với người dân. Không chỉ tuyên truyền thông qua các cuộc họp thôn, sinh hoạt cộng đồng, họ còn trực tiếp đến từng hộ gia đình để trao đổi, giải thích, tháo gỡ những băn khoăn. Bằng sự chân thành, trách nhiệm và uy tín được tạo dựng qua thời gian, họ góp phần giúp người dân hiểu đúng chủ trương của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước, từ đó tự giác tham gia các phong trào, hoạt động tại địa phương.

Thực tiễn tại Lạng Sơn cho thấy, Người có uy tín đã tham gia tích cực vào nhiều lĩnh vực của đời sống xã hội, từ xây dựng nông thôn mới, giảm nghèo, phát triển sản xuất đến bảo đảm an ninh trật tự, hòa giải mâu thuẫn trong cộng đồng và giữ gìn bản sắc văn hóa dân tộc. Điển hình như ông Dương Trùng Lỷ, người có uy tín tại thôn Co Loi, xã Ba Sơn. Với phương châm tuyên truyền phải đi đôi với nêu gương, từ năm 2021 đến nay, ông đã vận động người dân hiến hơn 15.000 m² đất, hơn 500 cây hồi và đóng góp trên 200 ngày công làm đường giao thông nông thôn. Bản thân ông cũng tự nguyện hiến hơn 1.800 m² đất để phục vụ công trình chung. Những việc làm cụ thể ấy cho thấy sức lan tỏa của tinh thần trách nhiệm, sự gương mẫu và niềm tin trong cộng đồng.

Không chỉ vận động Nhân dân tham gia các phong trào phát triển kinh tế - xã hội, Người có uy tín còn là lực lượng quan trọng trong xây dựng khối đại đoàn kết toàn dân tộc. Thông qua việc nắm bắt tình hình địa bàn, phát hiện và tham gia giải quyết những mâu thuẫn phát sinh, họ góp phần củng cố tình làng, nghĩa xóm, hạn chế những vấn đề phức tạp ngay từ cơ sở. Đối với địa bàn biên giới, vai trò này càng có ý nghĩa trong vận động Nhân dân chấp hành quy định về biên giới, tích cực tham gia bảo vệ đường biên, mốc giới, giữ gìn an ninh chính trị và trật tự, an toàn xã hội.

Khơi dậy nội lực, tạo động lực phát triển bền vững

Theo ông Lâm Văn Viên - Phó Giám đốc Sở Dân tộc và Tôn giáo tỉnh Lạng Sơn, Người có uy tín có đóng góp quan trọng trong kết nối chính quyền với Nhân dân. Thông qua hoạt động tuyên truyền, giải thích và vận động, họ giúp người dân tiếp cận thông tin chính sách đầy đủ hơn, hiểu rõ quyền lợi, trách nhiệm, đồng thời phản ánh những khó khăn, vướng mắc từ thực tiễn đến cấp ủy, chính quyền. Đây là yếu tố quan trọng để các chương trình, chính sách được triển khai sát với điều kiện và nhu cầu của từng cộng đồng.

Giai đoạn 2026-2030 đặt ra yêu cầu mới đối với việc triển khai các chương trình mục tiêu quốc gia, nhất là nâng cao chất lượng đời sống, giảm nghèo bền vững và thu hẹp khoảng cách phát triển giữa các vùng, miền. Trong quá trình đó, hiệu quả chương trình không chỉ được đo bằng số lượng công trình hoàn thành hay nguồn vốn được giải ngân mà còn phải thể hiện ở sự chuyển biến về nhận thức, năng lực sản xuất và khả năng tự chủ của người dân. Vì vậy, phát huy vai trò Người có uy tín cần được xác định là một trong những giải pháp quan trọng để tăng cường sự tham gia thực chất của cộng đồng.

Trước hết, Người có uy tín có thể tham gia vận động Nhân dân chủ động tìm hiểu, lựa chọn và thực hiện những mô hình phát triển kinh tế phù hợp với điều kiện địa phương. Từ chuyển đổi cơ cấu cây trồng, vật nuôi, ứng dụng tiến bộ kỹ thuật vào sản xuất đến phát triển kinh tế hộ gia đình, kinh tế hợp tác, xây dựng sản phẩm OCOP, mỗi nội dung đều cần sự đồng thuận và chủ động của người dân.

Với kinh nghiệm sản xuất, hiểu biết địa bàn và sự tin tưởng của cộng đồng, Người có uy tín có thể trở thành nhân tố thúc đẩy những cách làm mới, góp phần thay đổi tập quán sản xuất còn lạc hậu, khuyến khích tinh thần vươn lên thoát nghèo.

Cùng với đó, đội ngũ này có thể tham gia tuyên truyền, vận động người dân thực hiện tốt các nội dung về xây dựng kết cấu hạ tầng, bảo vệ môi trường, giữ gìn và phát huy giá trị văn hóa truyền thống.

Đặc biệt, trong quá trình triển khai các công trình, dự án tại địa phương, Người có uy tín có thể giúp người dân hiểu rõ mục đích, ý nghĩa, quy trình thực hiện; tham gia đóng góp ý kiến, giám sát cộng đồng, kịp thời phản ánh những bất cập phát sinh. Qua đó, không chỉ nâng cao tính công khai, minh bạch mà còn góp phần bảo đảm các nguồn lực đầu tư được sử dụng đúng mục đích, đáp ứng nhu cầu thiết thực của Nhân dân.

Người có uy tín đang hoạt động tại các thôn, bản, khối phố, Lạng Sơn có nguồn lực xã hội quan trọng để thúc đẩy các chương trình mục tiêu quốc gia giai đoạn 2026-2030. Khi được quan tâm, tạo điều kiện và phát huy đúng vai trò, mỗi Người có uy tín sẽ tiếp tục là hạt nhân đoàn kết, là cầu nối giữa ý Đảng với lòng dân, góp phần đưa chính sách đến đúng đối tượng, khơi dậy tinh thần tự lực trong đồng bào DTTS. Qua đó, tạo nền tảng để các chương trình mục tiêu quốc gia thực sự đi vào chiều sâu, mang lại chuyển biến rõ nét trong đời sống Nhân dân, hướng tới phát triển vùng đồng bào DTTS và miền núi của tỉnh ngày càng bền vững.