Phát triển du lịch Cao Bằng thành ngành kinh tế mũi nhọn

Lượng khách tăng, dư địa phát triển còn lớn

Sở hữu cảnh quan thiên nhiên đặc sắc cùng hệ thống di tích lịch sử, văn hóa phong phú, Cao Bằng đang có nhiều lợi thế để phát triển du lịch. Những năm gần đây, cùng với việc đẩy mạnh quảng bá, xúc tiến, địa phương từng bước khai thác các sản phẩm du lịch gắn với trải nghiệm thiên nhiên, văn hóa bản địa và lịch sử cách mạng.

Theo báo cáo của UBND tỉnh Cao Bằng, 9 tháng đầu năm 2026, toàn tỉnh ước đón 2.610.317 lượt khách, tăng 10,8% so với cùng kỳ và đạt khoảng 84% kế hoạch năm. Trong đó, khách quốc tế đạt 109.931 lượt, tăng 22,1%; khách nội địa đạt khoảng 2,497 triệu lượt, tăng 10,2%.

Đáng chú ý, tốc độ tăng trưởng khách quốc tế cao hơn khách nội địa cho thấy tín hiệu tích cực trong việc mở rộng thị trường du lịch. Đây cũng là cơ sở để địa phương tiếp tục phát triển những sản phẩm có khả năng thu hút du khách quốc tế, nhất là các loại hình du lịch sinh thái, khám phá thiên nhiên và trải nghiệm văn hóa.

Cao Bằng hiện có hơn 200 di tích, trong đó 98 di tích được xếp hạng, gồm 3 di tích quốc gia đặc biệt là Pác Bó, rừng Trần Hưng Đạo và Địa điểm Chiến thắng Biên giới năm 1950. Địa phương còn sở hữu 2 bảo vật quốc gia, 4 di sản văn hóa phi vật thể quốc gia. Đặc biệt, thực hành Then của người Tày, Nùng, Thái đã được UNESCO ghi danh vào Danh sách di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại.

Cùng với đó, những điểm đến như thác Bản Giốc, sông Quây Sơn, hệ thống hang động và các bản làng mang đậm bản sắc văn hóa dân tộc tạo nên lợi thế riêng của du lịch Cao Bằng.

Tuy nhiên, lượng khách tăng mới chỉ phản ánh một phần kết quả phát triển du lịch. Vấn đề đặt ra là làm thế nào để du khách không chỉ đến tham quan mà còn lưu trú lâu hơn, sử dụng nhiều dịch vụ hơn, qua đó gia tăng giá trị kinh tế từ hoạt động du lịch.

Vừa kết thúc chuyến du lịch trải nghiệm 2 ngày tại Cao Bằng, anh Phan Việt Anh, sinh viên năm thứ ba Trường Đại học Kinh tế quốc dân, cho biết anh cùng hai người bạn lựa chọn Pác Bó là điểm tham quan đầu tiên và dành thời gian thưởng thức những món ăn địa phương như bánh cuốn, cốm non.

Theo anh Việt Anh, cảnh quan đẹp, người dân thân thiện, thật thà là những yếu tố tạo thiện cảm đối với du khách. Tuy nhiên, các hoạt động vui chơi, giải trí, mua sắm về đêm còn hạn chế, khiến khách khó tìm được thêm trải nghiệm để kéo dài thời gian lưu trú.

Nhận xét của du khách cũng gợi mở một vấn đề đối với phát triển du lịch Cao Bằng. Trong khi các điểm tham quan thiên nhiên, lịch sử có sức hấp dẫn lớn, những dịch vụ bổ trợ như mua sắm, ẩm thực, giải trí và trải nghiệm văn hóa vào buổi tối vẫn cần được phát triển tương xứng.

Tại xã Đàm Thủy, nơi có thác Bản Giốc, hoạt động du lịch tiếp tục ghi nhận sự gia tăng lượng khách. Chia sẻ với báo chí, ông Đặng Lê Nam, Chủ tịch UBND xã Đàm Thủy cho biết, vào các dịp cuối tuần, lượng khách đến địa phương rất đông, đặc biệt khi sông Quây Sơn bước vào mùa đẹp nhất.

Theo thông tin từ địa phương, lượng khách đến tham quan thác Bản Giốc trong kỳ thống kê được báo cáo đạt hơn 300.000 lượt, tăng khoảng 30% so với năm trước.

Sức hút của những điểm đến nổi tiếng đang tạo cơ hội phát triển các dịch vụ du lịch tại chỗ. Tuy nhiên, để nguồn khách thực sự mang lại giá trị kinh tế lớn hơn, cần tăng khả năng kết nối giữa các điểm tham quan, cơ sở lưu trú, dịch vụ ăn uống và các sản phẩm đặc trưng của địa phương.

Nâng cao chất lượng du lịch, trải nghiệm mua sắm

Xác định du lịch là mũi nhọn đột phá kinh tế, là một trong ba chương trình trọng tâm của nhiệm kỳ 2025 - 2030, ngày 28/11/2025, Tỉnh ủy Cao Bằng đã ban hành Chương trình số 05-CTr/TU với mục tiêu đưa du lịch trở thành ngành kinh tế quan trọng, đóng góp tích cực vào phát triển kinh tế - xã hội.

Định hướng này cho thấy phát triển du lịch không chỉ dừng ở việc khai thác những lợi thế sẵn có mà cần hình thành các sản phẩm có sức cạnh tranh, tạo thêm việc làm, thu nhập cho người dân và thúc đẩy các ngành dịch vụ liên quan.

Một trong những nhiệm vụ được địa phương chú trọng là ứng dụng công nghệ số vào hoạt động du lịch. Tỉnh đang triển khai Cao Bằng Tour, từng bước xây dựng cơ sở dữ liệu phục vụ quản lý, khai thác và cung cấp thông tin cho du khách.

Việc số hóa thông tin điểm đến, tăng khả năng tiếp cận các dịch vụ trên môi trường số được kỳ vọng sẽ giúp du khách thuận tiện hơn trong tìm kiếm thông tin, xây dựng lịch trình và lựa chọn sản phẩm du lịch. Đồng thời, cơ quan quản lý có thêm công cụ theo dõi, đánh giá hiệu quả hoạt động du lịch.

Bên cạnh chuyển đổi số, Cao Bằng cũng định hướng phát triển các sản phẩm du lịch có chiều sâu, gắn bảo tồn di sản với khai thác giá trị kinh tế.

Đáng chú ý là Đề án "Không gian văn hóa Hồ Chí Minh tại Cao Bằng giai đoạn 2026 - 2030, tầm nhìn đến năm 2040", lấy Khu di tích quốc gia đặc biệt Pác Bó làm trung tâm.

Đề án hướng tới hình thành không gian văn hóa, lịch sử và giáo dục đặc sắc, kết hợp bảo tồn di sản với giáo dục truyền thống và phát triển du lịch. Đây được kỳ vọng là một trong những sản phẩm tạo dấu ấn riêng, góp phần nâng cao sức hấp dẫn của Cao Bằng đối với du khách trong và ngoài nước.

Theo Chủ tịch UBND tỉnh Cao Bằng Lê Hải Hòa, phát triển du lịch địa phương cần chuyển mạnh từ tư duy quản lý, quảng bá chung sang tiếp cận thị trường, lấy sản phẩm, trải nghiệm và hiệu quả thực tế làm thước đo.

Theo đó, tỉnh ưu tiên phát triển các sản phẩm du lịch có chiều sâu, chất lượng cao, khai thác lợi thế về lịch sử, văn hóa, cảnh quan thiên nhiên và hệ thống hang động, đồng thời chú trọng thu hút khách quốc tế.

Đặc biệt, thay vì phát triển du lịch đại trà, Cao Bằng cần lựa chọn những sản phẩm đặc trưng, hướng tới các nhóm khách có yêu cầu cao về chất lượng dịch vụ. Những chương trình du lịch được chuẩn bị kỹ lưỡng, có bản sắc và trải nghiệm khác biệt sẽ góp phần định vị điểm đến rõ nét hơn trên thị trường.

Chủ tịch UBND tỉnh cũng đề nghị các sở, ngành chủ động phối hợp với doanh nghiệp, tiếp thu kinh nghiệm thực tiễn, xây dựng kế hoạch hợp tác cụ thể, xác định rõ sản phẩm, lộ trình và kết quả đầu ra để tạo chuyển biến thực chất trong phát triển du lịch.

Đây là hướng tiếp cận cần thiết khi cạnh tranh giữa các điểm đến ngày càng lớn. Một địa phương có tài nguyên du lịch phong phú nhưng thiếu sản phẩm đặc sắc, dịch vụ đồng bộ và khả năng kết nối thị trường sẽ khó khai thác hết tiềm năng.

Năm 2026, Cao Bằng đã điều chỉnh chỉ tiêu đón khách du lịch từ 2,8 triệu lên 3,1 triệu lượt; trong đó, mục tiêu khách quốc tế do các cơ sở lưu trú phục vụ đạt 220.000 lượt. Tốc độ tăng trưởng dịch vụ lưu trú, ăn uống phấn đấu đạt 7,62%.

Với hơn 2,6 triệu lượt khách trong 9 tháng, Cao Bằng cần thu hút thêm gần 490.000 lượt khách trong quý cuối năm để hoàn thành mục tiêu mới. Tuy nhiên, cùng với việc tăng lượng khách, yêu cầu quan trọng hơn là nâng cao chất lượng sản phẩm, cải thiện dịch vụ và gia tăng mức chi tiêu của du khách.

Thực tế cho thấy, phát triển du lịch bền vững không chỉ được đo bằng số lượt khách đến mà còn ở khả năng giữ chân du khách, tạo sinh kế cho người dân và đóng góp vào tăng trưởng kinh tế địa phương.

Với Cao Bằng, chuyển từ khai thác lợi thế cảnh quan, di sản sang phát triển sản phẩm du lịch có giá trị gia tăng cao chính là hướng đi cần được ưu tiên. Khi các điểm đến được kết nối với hệ thống dịch vụ, văn hóa bản địa và những trải nghiệm đặc sắc, du lịch mới có thể phát huy đầy đủ vai trò là ngành kinh tế quan trọng của tỉnh trong giai đoạn tới.

Năm 2026, Cao Bằng đã điều chỉnh chỉ tiêu đón khách du lịch từ 2,8 triệu lên 3,1 triệu lượt; trong đó, mục tiêu khách quốc tế do các cơ sở lưu trú phục vụ đạt 220.000 lượt. Tốc độ tăng trưởng dịch vụ lưu trú, ăn uống phấn đấu đạt 7,62%.

H.Hương