Phí chung cư còn đó băn khoăn

Mâu thuẫn ở chung cư thường liên quan đến các vấn đề phí.

Nhiều phí, nhiều tranh chấp

Với hàng ngàn các công trình đang được xây dựng, chung cư là một phần không thể thiếu của đời sống người dân, nhất là ở thành phố. Quanh đó đã hình thành lên những nét văn hóa, lối sống riêng biệt phù hợp với nhiều người, nhất là người trẻ. Tuy nhiên, mặt trái của nó, xuất phát từ vấn đề sở hữu chung-riêng cũng mang đến rất nhiều mâu thuẫn.

Qua khảo sát, thanh tra khoảng 30 dự án chung cư tại TP HCM, cho thấy tranh chấp lớn nhất ở hầu hết các chung cư vẫn là phát sinh từ vấn đề phí. Đầu tiên là chi phí bảo trì với giá trị 2% theo luật quy định như hiện hành.

Chị Đặng Thúy Mai, ở chung cư Era Town (phường Phú Mỹ, quận 7) cho biết. Phí 2% là số tiền ai cũng phải đóng khi mua chung cư. Tuy nhiên, nhiều người mua trước, giá căn hộ chỉ khoảng 20 triệu đồng/m2, còn người mua sau, giá bị đẩy lên 22-23 hay thậm chí trên 25 triệu đồng/m2 thì mức phí lại khác, dù diện tích như nhau. Chính vì thế, số tiền phí của mỗi người mỗi khác. Quan trọng hơn, tổng số tiền phí này lên đến cả chục tỷ đồng nhưng việc chi tiêu lại chỉ do ban quản lý chung cư nắm giữ khiến các cư dân cảm thấy không hài lòng.

Đây là số tiền lớn, hàng năm đều phát sinh ra một khoản tiền lãi không nhỏ càng khiến người dân băn khoăn đặt câu hỏi: Ai là người được hưởng lợi từ số lợi nhuận này? Theo chị Mai, số tiền này phải được đầu tư lại vào các công trình của chung cư, hoặc trả lại cho người dân bởi đấy là tiền họ đóng. Ban quản lý không thể hưởng lợi trên số tiền này. Hầu hết các chung cư ở khu vực TP HCM, dù ít hay nhiều đều có những tranh chấp liên quan đến số tiền bảo trì này.

Một số loại phí khác cũng là mâu thuẫn của nhiều cư dân ở các chung cư, đó là phí dịch vụ, an ninh và giữ xe. Nhiều chung cư, số tiền này phát sinh hàng tháng với cả trăm triệu đồng khiến cho việc tranh chấp trở nên căng thẳng. Theo tìm hiểu của chúng tôi, hầu hết các phát sinh này đều xuất phát từ việc quản lý thiếu minh bạch. Số tiền phí này là của tập thể nhưng lại do một nhóm nhỏ là ban quản lý giữ khiến cư dân chung cư bức xúc.

Theo anh Huy, một cư dân ở chung cư trên đường Tân Thới Nhất (quận 12) thì từng người dân, từng căn hộ là tài sản riêng nhưng cũng là tài sản chung. Khi xảy ra mâu thuẫn, tất nhiên chung cư đó bị ảnh hưởng, giá trị của chung cư cũng bị ảnh hưởng theo chiều hướng tiêu cực. Vì thế, việc người dân lên tiếng trước những mâu thuẫn chỉ là lựa chọn cuối cùng. “Về cơ bản, dù lớn hay bé thì người dân luôn muốn thỏa thuận giữa hai bên, nếu có xảy ra những bất đồng trừ phi nó vượt quá khả năng chịu đựng của họ”, anh Huy chia sẻ.

Thêm chế tài

Theo một lãnh đạo của Sở Xây dựng TP HCM thì hầu hết các khu chung cư hiện nay đều phát sinh mâu thuẫn. Tuy nhiên, nhiều khu chung cư mâu thuẫn không phức tạp, có thể thỏa thuận và giải quyết ổn thỏa nếu các thành viên trong chung cư xây dựng được một nếp sống đúng pháp luật, phù hợp với các cá nhân.

Cụ thể, đó là các điều lệ, quy chế mà chung cư đó đề ra và được ban quản lý cũng như cư dân tuân thủ nghiêm ngặt. Điều này vừa vì lợi ích tập thể lại chính là lợi ích của từng cá nhân. Bên cạnh đó, việc xây dựng thêm các nội quy của từng chung cư cũng khiến cho môi trường số của cư dân được cải thiện hơn. Đặc biệt, tất cả các khoản phí dễ phát sinh mâu thuẫn như trên cần có chế tài sử dụng một cách công khai và minh bạch để tất cả cư dân đều có quyền được biết.

Theo ông Nguyễn Thanh Hải, Trưởng phòng Quản lý nhà (Sở Xây dựng TP) thì nếu chiểu theo quy định, hội nghị nhà chung cư sẽ quyết định toàn bộ vấn đề này, ra quy chế số người đứng làm chủ tài khoản, thống nhất việc sử dụng; thông tin đó được gửi đến ngân hàng rồi mới sử dụng…Thế nhưng, thực tế các tranh chấp xảy ra ở các chung cư là do Ban quản lý và người dân chưa làm được đúng quy trình này.

Thực tế thì không có người dân nào muốn phát động mâu thuẫn ở trong chính những căn nhà mình đang sinh sống. Vì vậy, các chủ đầu tư, ban quản lý nên có những chế tài, quy định cụ thể để bảo vệ quyền lợi chính đáng của người dân.