Phiến quân IS thất trận, co cụm phòng thủ

Các binh sỹ chính phủ Iraq hạ cờ của IS tại phía Tây thành phố Ramadi (Nguồn: Reuters).

“IS đang quay trở lại với chiến thuật tổ chức hàng loạt các vụ đánh bom tự sát… điều này cho thấy chúng đang dựa dẫm vào các vụ tấn công kiểu này và rất dễ dàng để sai khiến một chiến binh khoác áo gắn bom để rồi đi đến một khu chợ và kích hoạt nó” - đặc phái viên Mỹ về liên minh chống IS toàn cầu, ông Brett McGurk, nói.

Theo ông McGurk, giờ là thời điểm mà tổ chức phiến quân này đang gánh chịu sức ép nặng nề do liên tiếp thua trận và chúng đang dần co cụm lại về thế phòng thủ thay vì điên cuồng đánh chiếm như trước kia. Lãnh thổ của IS cũng đang thu hẹp dần, và bởi vậy mà chúng không biết làm gì khác ngoài liên tiếp thực hiện các vụ tấn công khủng bố đẫm máu nhằm vào thường dân.

Thực tế cho thấy chỉ trong khoảng thời gian tuần trước, IS ngày càng tổ chức các vụ tấn công khủng bố nhiều hơn trên lãnh thổ Iraq. Hôm thứ Tư tuần trước, một vài trái bom đã phát nổ ở nhiều khu vực đông dân ở thủ đô Baghdad, khiến hơn 90 người thiệt mạng. Đến hôm tiếp theo, 2 kẻ đánh bom tự sát đã tấn công một đồn cảnh sát ở Baghdad, khiến 3 sỹ quan thiệt mạng.

Ngày 13/5, 3 chiến binh IS xả súng vào một cửa hàng cà phê ở Balad, khiến 13 người thiệt mạng. Còn vào hôm Chủ nhật tuần trước, một chiếc xe chứa bom đã phát nổ gần các cửa hiệu ở khu phố mua sắm Latifiya, khiến 2 người thiệt mạng. Hai chiếc xe chở bom khác cũng lao vào một trạm xăng ở Taji, khiến 10 người khác thiệt mạng.

Giới chuyên gia cho rằng tình trạng bạo lực đẫm máu kéo dài hơn một tuần qua ở Iraq là do lỗ hổng an ninh, gây nên bởi tình trạng bất ổn chính trị đang diễn ra ở nước này. Thủ tướng Iraq Haider al-Abadi hiện đang vất vả nỗ lực để củng cố khả năng chống phiến quân IS của chính phủ của ông, cùng lúc hàn gắn những vết thương về kinh tế và chính trị của đất nước sau nhiều năm chiến sự liên miên.

Những kẻ khủng bố đã lợi dụng tình trạng bất ổn này để thực hiện hàng loạt các vụ tấn công đẫm máu, giới chuyên gia cho hay.

Nhưng dù vậy, IS hiện nay đã để mất một phần lãnh thổ lớn mà chúng từng chiếm được trên lãnh thổ Syria và Iraq từ tháng 6/2014, với tham vọng sẽ thành lập cái mà chúng gọi là nhà nước kiểu “Caliphate”.

Có được thắng lợi này phải kể đến các cuộc không kích không ngừng nghỉ mà liên minh chống IS do Mỹ dẫn đầu thực hiện trên lãnh thổ Iraq. Kết quả là 2 thành phố lớn của nước này từng bị IS chiếm đóng - Tikrit và Ramadi - đã được giải phóng và giờ thuộc quyền kiểm soát của lực lượng chính phủ.

Tikrit thậm chí còn là câu chuyện thành công kỳ diệu nhất kể từ sau khi IS trỗi dậy và chiếm đóng nó, ông McGurk nhận định. Theo ước tính của LHQ, 95% dân số này đến nay đã trở về quê hương, và dù còn phải chờ thêm nhiều tháng nữa Tikrit mới có thể trở về nguyên trạng, nhưng cuộc sống người dân tại đây đã bắt đầu ổn định trở lại.

Chính phủ Iraq cũng đã lên sẵn kế hoạch tổ chức một đợt tấn công lớn nhằm chiếm lại Mosul - thành phố lớn nhất mà IS chiếm được từ tay chính phủ Iraq và là thành phố lớn thứ hai của của nước này.

Trong suốt thời gian qua, để dọn đường cho chiến dịch tấn công lớn này, liên minh chống IS do Mỹ dẫn đầu gần như ngày nào cũng tổ chức không kích ở Mosul. Điều này đã đẩy IS trong khu vực này vào tình trạng hết sức ngặt nghèo, chúng đã phải cắt giảm lương dành cho chiến binh xuống còn một nửa; theo ông McGurk.

Giới phân tích cho rằng, việc để mất đi các vùng lãnh thổ từng chiếm được đã khiến cho tổ chức phiến quân này phải thay đổi chiến lược: Kích hoạt các chi nhánh ngầm đang nằm vùng và tấn công nhằm vào các mục tiêu mềm (như thường dân).

“IS dường như đã phải co cụm lại, chúng không có đủ quân số để nắm giữ các vùng lãnh thổ chiếm được nữa” - nhà phân tích chính trị Kirk Sowell nhận định - “Nhưng cái mà chúng vẫn còn duy trì được, không may lại là các vụ tấn công nhằm vào mục tiêu mềm”.

Có nhiều dấu hiệu cho thấy rằng, IS đang lục đục về vấn đề tương lai của tổ chức. Hồi tuần trước, giới chức quốc phòng Mỹ từng nói rằng tổ chức khủng bố này đã phải tuyên bố về tình trạng khẩn cấp tại cái mà chúng gọi là “thủ phủ” Raqqa - điều cho thấy IS đang lo ngại khả năng thành phố này sẽ được quân chính phủ tái chiếm.

Bộ Quốc phòng Mỹ ước tính, tổ chức phiến quân IS đến nay đã để mất kiểm soát khoảng 40% lãnh thổ mà chúng từng chiếm trên lãnh thổ Iraq và khoảng 10% lãnh thổ tại Syria.