Phim tiền tỉ và truyền thông

Phim đoạt giải năm nay thuộc thể loại “công tư hợp doanh”. Có nguồn tài trợ chính từ nhà nước, do Cục Điện ảnh đại diện. Công ty Galaxy M&E, Phương Nam Phim, Saigon Concert, PS Việt Nam và Truyền hình K+ là những đơn vị phối hợp sản xuất. Nhiều người kỳ vọng thành công của bộ phim đã mở đường cho xu hướng phát triển mới của điện ảnh Việt Nam, hướng tới những bộ phim không cần phải “lên gân”, chỉ cần giàu ý nghĩa mà vẫn ăn khách.

Để sản xuất thành công một bộ phim tốn rất nhiều tiền của và công sức. Hàng năm nền điện ảnh Việt Nam vẫn được nhà nước hỗ trợ kinh phí để cho ra đời những tác phẩm nghệ thuật phục vụ quần chúng. Nhiều bộ phim sau khi sản xuất ra kinh phí ngân sách nhà nước hạch toán lên đến con số tiền tỉ, nguồn kinh phí này được trích từ tiền thuế đóng góp của dân. Vậy mà nhiều phim tiền tỉ do nhà nước hỗ trợ sản xuất ra, sau khi chiếu rạp chỉ có thể thu về được vài triệu đồng hoặc chiếu miễn phí cho vài trăm người xem được mấy ngày rồi lại phải “cất vào kho”. Hiện tượng này gây lãng phí quá nhiều về tiền của, vật chất, công sức và nghệ thuật. Trong khi đó các bộ phim được công chiếu ngoài rạp hiện nay chủ yếu là phim do các hãng làm phim tư nhân sản xuất.

Một bộ phim được đông đảo công chúng biết chưa hẳn đã là bộ phim có chất lượng nghệ thuật cao, trong khi nhiều bộ phim được mọi người “rỉ tai” nhau là “xem được” đã không đến được với khán giả mà lại nhanh chóng được “cất vào kho” dẫn đến hiện tượng phim vừa mới ra đời đã bị “chết yểu”. Lý do là do các nhà làm phim chưa nắm bắt được tâm lý, thị hiếu của khán giả nên có những bộ phim khá hay nhưng phạm vi thích ứng hẹp và chỉ dừng lại ở các đối tượng khán giả trẻ, trong khi nhóm đối tượng khán giả trung tuổi và lớn tuổi vẫn còn bị bỏ ngỏ. Ngoài ra, một yếu tố không kém phần quan trọng để đưa một bộ phim đến với công chúng là vấn đề truyền thông. Với nhiều bộ phim thì công tác truyền thông là vấn đề cốt yếu, có thể nói là quan trọng bậc nhất để làm nên sức sống và sự lan tỏa của bộ phim.

Tất nhiên, “Tôi thấy hoa vàng trên cỏ xanh” chưa hẳn đã xuất sắc về góc độ nghệ thuật hay một lĩnh vực nào đó, nhưng nhìn chung đó là một bộ phim thành công khá đồng đều ở mọi yếu tố từ đạo diễn, diễn viên, biên kịch, quay phim, khả năng diễn xuất của diễn viên, kỹ xảo đến công tác truyền thông. Sức hút của bộ phim không phải là một đề tài gì đó cao siêu mà chỉ là những cảnh quay mộc mạc, chân thật, đẹp một cách giản dị thường ngày đem lại cảm xúc lãng đãng, bay bổng nhẹ nhàng cho người xem.

Không thể phủ nhận rằng sự thành công của “Tôi thấy hoa vàng trên cỏ xanh” có sự đóng góp khá lớn của truyền thông vì thế mà nó đã đem lại một mức doanh thu “khủng” đến không ngờ. Từ sự việc này cho thấy nhiều bộ phim do nhà nước tài trợ sản xuất đã phải “cất kho” sớm là do yếu kém ở khâu quảng cáo và quảng bá. Nút thắt này vừa do tư duy lại vừa do cơ chế của những người sáng tạo nghệ thuật và quản lý tác phẩm nghệ thuật. Cho đến nay nút thắt này vẫn chưa tìm được cách tháo gỡ bởi vì trong lĩnh vực nghệ thuật điện ảnh của Việt Nam vẫn còn bị ảnh hưởng nhiều bởi những tư tưởng “xong phim là hết trách nhiệm”.

Hi vọng sự thành công của phim “Tôi thấy hoa vàng trên cỏ xanh” không chỉ mở đường cho xu thế làm phim mới, mà còn góp phần làm thay đổi tư duy về công nghệ truyền thông cho một sản phẩm điện ảnh mới.

Bởi vì sản xuất một bộ phim mà không phải lo đầu ra cho bộ phim như lâu nay - thì khó có thể có được những bộ phim hay.