Phó Thủ tướng: Tiếp tục sắp xếp đơn vị hành chính cấp xã không đáp ứng tiêu chuẩn trong năm 2026

Chuyển mạnh từ “giao nhiệm vụ” sang “giao kết quả”

Ngày 1/7, tại Hội nghị toàn quốc sơ kết 1 năm vận hành mô hình tổ chức tổng thể của hệ thống chính trị, mô hình chính quyền 3 cấp, Bí thư Trung ương Đảng, Phó Thủ tướng Chính phủ Phạm Thị Thanh Trà đã thay mặt Đảng uỷ Chính phủ đánh giá kết quả 1 năm vận hành mô hình chính quyền theo mô hình mới, và tiếp tục đổi mới phương thức quản trị, nâng cao năng lực, hiệu quả hoạt động của nền hành chính nhà nước.

Theo Phó Thủ tướng, tròn 1 năm vận hành tổng thể mô hình hệ thống chính trị 3 cấp đã khẳng định tính đúng đắn, sâu sắc, toàn diện, khoa học và biện chứng về chủ trương có tính bước ngoặt mang tầm lịch sử của Đảng. Qua đó, mở ra một không gian phát triển mới, tầm nhìn chiến lược, tư duy kiến tạo phát triển đất nước trong kỷ nguyên mới. Nhiều địa phương đã nổi lên sau sắp xếp, đạt những thành tựu rất rõ như: Hà Nội, TPHCM, Hải Phòng, Đồng Nai, Bắc Ninh, Quảng Ninh, Ninh Bình, Tây Ninh. Đây là những điển hình rất rõ về những kết quả nổi bật mà các địa phương đã đạt được sau sắp xếp đơn vị hành chính các cấp.

Về những khó khăn, hạn chế, vướng mắc sau 1 năm vận hành hệ thống chính trị và chính quyền 3 cấp, Phó Thủ tướng cho biết, Chính phủ sẽ tập trung ưu tiên vào 3 trọng tâm cốt lõi. Cụ thể, tích cực xây dựng, hoàn thiện thể chế để nâng cao năng lực tổ chức thực hiện. Tập trung xây dựng, hoàn thiện đồng bộ thể chế gắn với cải cách mạnh mẽ hơn về thủ tục hành chính, để thể chế thực sự là động lực, là nguồn lực, là lợi thế cạnh tranh quốc gia. Kiến tạo phát triển theo đúng chủ trương thúc đẩy đổi mới sáng tạo, giải phóng sức sản xuất, tạo lập môi trường kinh doanh minh bạch, bình đẳng, ổn định, tạo niềm tin cho người dân, doanh nghiệp yên tâm đầu tư phát triển. Hoàn thiện quy chuẩn, tiêu chuẩn, tháo gỡ kịp thời các vướng mắc từ thực tiễn.

Bên cạnh đó, tạo chuyển biến mạnh mẽ trong tổ chức thực hiện. “Hạn chế lớn nhất hiện nay không hẳn là thiếu thể chế chính sách, mà là nhận thức và hiệu quả thực thi, nhất là tinh thần trách nhiệm của người đứng đầu ở một số bộ, ngành, địa phương và năng lực của chính quyền cấp xã không ít nơi vẫn còn chưa đáp ứng được yêu cầu”-Phó Thủ tướng chỉ rõ, và cho hay Chính phủ sẽ tập trung tiếp tục tạo không gian phát triển về thể chế chính sách, phân định rành mạch, tháo gỡ khó khăn vướng mắc thuộc thẩm quyền cho địa phương. Chuyển mạnh từ giao nhiệm vụ sang giao kết quả; chuyển từ phân công nhiệm vụ chung cho ngành, địa phương sang trách nhiệm cá nhân của người lãnh đạo; chuyển mạnh sang giám sát bằng dữ liệu, kết quả và hiệu quả thực hiện; lấy mức độ hài lòng của người dân và xã hội làm thước đo chất lượng hoạt động của bộ máy chính quyền địa phương.

Đồng thời, tiếp tục đổi mới phương thức quản trị quốc gia trên cơ sở đẩy mạnh phân cấp, phân quyền, phân định thẩm quyền gắn với chuyển đổi số, xây dựng Chính phủ số và chính quyền số. Tiếp tục tập trung để hoàn thiện về cơ chế phân cấp, phân quyền gắn với phân bổ nguồn lực, dữ liệu, công cụ thực thi và kiểm soát quyền lực. Tiếp tục rà soát phân cấp, phân quyền, phân định rõ hơn thẩm quyền giữa Trung ương và địa phương. Chính phủ tập trung quản lý vĩ mô, hoàn thiện thể chế, hoạch định chiến lược, điều phối nguồn lực lớn, kiểm soát rủi ro quốc gia. Địa phương chủ động thực hiện và chịu trách nhiệm theo đúng phương châm: “Địa phương quyết, địa phương làm, địa phương chịu trách nhiệm”.

Chính phủ không làm thay địa phương

Phó Thủ tướng nhấn mạnh, Chính phủ không làm thay địa phương; Nhà nước không làm thay thị trường; Nhà nước không làm thay xã hội. Do đó, tạo khuôn khổ pháp lý, mở rộng không gian điều phối để huy động nguồn lực xã hội cho sự phát triển kinh tế - xã hội của đất nước. Đồng thời, lấy chuyển đổi số làm công cụ đổi mới căn bản phương thức quản trị, phát triển Chính phủ số, chính quyền số, xã hội số, công dân số.

Bên cạnh đó, tiếp tục hoàn thiện không gian phát triển và nâng cao chất lượng, hiệu quả hoạt động của chính quyền cấp xã. Theo đó,địa phương tiếp tục rà soát, đánh giá tổng thể không gian phát triển sau sắp xếp đơn vị hành chính cấp xã, đảm bảo phù hợp với yêu cầu phát triển. Hình thành và phát triển đơn vị hành chính đô thị cấp xã và đơn vị hành chính đô thị đặc biệt cấp xã, hoặc đặc khu kinh tế cấp xã mang tính hạt nhân, cực tăng trưởng của tỉnh và có tính liên kết vùng. Tập trung xử lý đối với những địa bàn chia cắt quá nhỏ về không gian đô thị, khu công nghiệp, khu kinh tế, nhất là các khu vực có tính liên kết tự nhiên cao và kinh tế xã hội cao.

Còn 705 đơn vị hành chính cấp xã không đủ tiêu chuẩn

Đồng thời, Phó Thủ tướng cho hay, sẽ nghiên cứu để sắp xếp các đơn vị hành chính cấp xã hiện nay không đủ tiêu chuẩn. “Có 705 đơn vị hành chính không đủ tiêu chuẩn, nhưng vẫn phải bám sát vào các yêu cầu rất cơ bản đó là phù hợp đặc thù văn hóa, lịch sử, truyền thống, dân tộc, tôn giáo, địa lý để làm sao tiếp tục sắp xếp các đơn vị này”-Phó Thủ tướng nói và thông tin ngay sau hội nghị hôm nay, Chính phủ sẽ hướng dẫn các địa phương để  hoàn thành dứt điểm trong năm 2026.

Phó Thủ tướng cũng cho biết, Chính phủ sẽ nghiên cứu, phối hợp với các ban tổ chức Trung ương và địa phương xây dựng bộ tiêu chí, tiêu chuẩn phòng chuyên môn cấp xã để đề xuất các phân quyền xem xét và đảm bảo hợp lý, tinh gọn, hiệu lực, hiệu quả. Tập trung xây dựng đội ngũ cán bộ công chức cấp xã ngang tầm nhiệm vụ. Cấp ủy và chính quyền địa phương đặc biệt chú trọng lựa chọn đội ngũ lãnh đạo, nhất là Bí thư, Chủ tịch cấp xã đủ phẩm chất, năng lực. Nâng cao chất lượng, đổi mới cơ cấu vị trí việc làm và đội ngũ gắn với đào tạo, bồi dưỡng chuyên môn, nghiệp vụ và kỹ năng quản trị, nhất là với vị trí việc làm chuyên sâu.