Quan tâm hỗ trợ kiều bào

Phó Chủ tịch nước Nguyễn Thị Doan cùng
các thanh niên kiều bào tại Côn Đảo năm 2012. (Ảnh: L.Hồng).

Bảo hộ công dân ở nước ngoài

Cục Lãnh sự, Bộ Ngoại giao cho biết, Bộ Ngoại giao coi công tác bảo hộ công dân Việt Nam ở nước ngoài là một trong những việc làm trọng tâm của Bộ và các cơ quan đại diện (CQĐD) Việt Nam ở nước ngoài. Cục Lãnh sự, với tư cách là cơ quan chủ trì công tác này tại Bộ Ngoại giao thì đó là nhiệm vụ thiết yếu, khẩn trương và thường xuyên.

Thực tế thời gian qua, Lãnh đạo Bộ đã chỉ đạo quyết liệt và đã tiến hành nhiều biện pháp nhằm bảo đảm cho công tác này đạt được những kết quả cao. Cụ thể, là tăng cường bộ máy nhân sự cho bảo hộ công dân ở nước ngoài bằng việc mở thêm các CQĐD, nâng tổng số lên gần 100 cơ quan và bổ nhiệm thêm nhiều Lãnh sự danh dự ở khắp các châu lục, vùng lãnh thổ. Lập đường dây nóng của Cục và các CQĐD Việt Nam ở nước ngoài để mọi công dân liên hệ nhờ hỗ trợ, giúp đỡ khi có yêu cầu.

Quỹ bảo hộ công dân và pháp nhân Việt Nam ở nước ngoài mà Thủ tướng Chính phủ đã quyết định thành lập từ tháng 7-2008. Trong bối cảnh khủng hoảng tài chính và kinh tế toàn cầu thời gian đó nhưng Chính phủ đã quyết định dành 20 tỷ đồng, tương đương 1 triệu USD làm vốn ban đầu cho hoạt động của Qũy. Điều đó thể hiện sự quan tâm của Đảng và Chính phủ đối với công tác đặc biệt này, vừa là trách nhiệm của Nhà nước đối với công dân mình và cũng là công tác mang tính nhân đạo sâu sắc.

Từ khi thành lập đến nay, Qũy đã chi không hoàn lại trên 626.000 USD cho việc mua lương thực, thực phẩm, đồ dùng cá nhân, phương tiện đi lại, thăm hỏi những người bị nạn, bị bệnh phải nằm điều trị, hỗ trợ phụ nữ trẻ em là nạn nhân của tội phạm buôn bán người. Các khoản chi tạm ứng lên đến 500.000 USD dùng cho việc mua vé máy bay và các phương tiện khác đưa công nhân ta về nước, trong đó riêng chi cho việc đưa 1.300 ngư dân bị giữ ở nước ngoài về nhà đã lên tới 10 tỷ đồng.

Để đạt được kết quả nêu trên, ở những nơi không có hoặc xa CQĐD hay nhiều người cần được sự hỗ trợ, giúp đỡ trong cùng một lúc như xẩy ra thiên tai, hỏa hoạn thì sự tham gia tích cực, chủ động của Cộng đồng người Việt Nam ở nước sở tại nhằm nhanh chóng khắc phục hậu quả, kịp thời hỗ trợ cho công dân vượt qua những khó khăn là những đóng góp vô cùng quý báu và cần thiết.

Bên cạnh đó, Việt Nam cũng đã xây dựng cơ chế trao đổi thường niên với cơ quan quản lý công tác lãnh sự của các nước có đông người Việt sinh sống như Campuchia, Hoa Kỳ, Nga, Hàn Quốc, Trung Quốc, Lào, Australia, đề nghị tạo thuận lợi cho cộng đồng người Việt Nam làm ăn, sinh sống. Ký kết nhiều Hiệp định lãnh sự, Thỏa thuận về hợp tác lao động với nước ngoài nhằm tạo hành lang pháp lý bảo hộ công dân, người lao động Việt Nam ở nước ngoài tốt hơn, hiệu quả hơn; tham gia nhiều tiến trình khu vực, quốc tế về di cư, tạo thuận lợi cho công dân Việt Nam di cư hợp pháp, ngăn ngừa và đấu tranh với tội phạm buôn bán người.

Tư vấn về các chính sách hỗ trợ kiều bào tại buổi gặp mặt kiều bào cuối năm.

Tạo điều kiện để bà con có quốc tịch

Theo ông Hoàng Thế Liên - nguyên Thứ trưởng Thường trực Bộ Tư pháp, Luật Quốc tịch Việt Nam 2008 điều chỉnh tương đối toàn diện các quan hệ xã hội trong lĩnh vực quốc tịch, đã tạo đột phá trong công tác quốc tịch; việc giải quyết hồ sơ quốc tịch được thực hiện theo một quy trình thống nhất, công khai, minh bạch, đặc biệt là thủ tục được đơn giản hóa, thời gian giải quyết rút ngắn đáng kể; quy trình giải quyết hồ sơ được cải cách theo hướng thuận tiện cho người dân. Nhờ vậy mà đã thực hiện nhập quốc tịch Việt Nam cho 3.571 người, xác nhận có quốc tịch Việt Nam cho 3.123 người, đăng ký giữ quốc tịch Việt Nam cho 2.135 người.

Triển khai hướng dẫn các CQĐD đăng ký khai sinh và cấp quốc tịch Việt Nam cho trẻ em có cha mẹ là công dân Việt Nam còn người kia là người nước ngoài, đã được đăng ký khai sinh tại cơ quan hộ tịch nước ngoài và có quốc tịch ngoài nước từ khi sinh ra. Việc này đáp ứng nguyện vọng của đông đảo người Việt Nam sống xa quê hương và phù hợp với quy định của pháp Luật Việt Nam.

Thanh niên kiều bào thắp hương tưởng niệm
các anh hùng liệt sĩ hy sinh tại Côn Đảo (Ảnh: L.Hồng)

Ngoài việc tạo thuận lợi trong thủ tục đăng ký giữ quốc tịch, Nhà nước còn quan tâm làm giấy tờ hộ tịch của chính quyền cũ ở miền Nam, làm cơ sở để xác định quốc tịch Việt Nam. Trong tình hình rất nhiều người Việt ở nước ngoài hiện nay chỉ còn giấy tờ hộ tịch do chính quyền cũ cấp, cách làm này tháo gỡ được khúc mắc lớn của bà con.

Bà Thérese Phan - Hội người Việt Nam tại Pháp đánh giá, một số chính sách được ban hành như bỏ thị thực đối với những người gốc Việt Nam, dâu rể Việt Nam và những người thuộc thế hệ thứ hai, thứ ba… được đồng bào ở nước ngoài nhiệt liệt hoan nghênh và thúc đẩy họ xích lại gần thêm với Tổ quốc. Bà Thérese Phan đề nghị, ngoài việc chú trọng dạy tiếng Việt cho con em ở nước ngoài, Nhà nước cần có chính sách mạnh dạn đối với thế hệ thứ hai, ba… nhằm động viên, thúc đẩy thành phần này.

Một khi được nhìn nhận là công dân Việt Nam, người Việt Nam ở nước ngoài nên được đối xử như công dân trong nước như có quyền thành lập công ty kinh doanh với quyền lợi và nghĩa vụ như tất cả các công ty trong nước. Các Hội, Đoàn cần trao đổi kinh nghiệm về phương thức vận động có hiệu quả đoàn kết cộng đồng người Việt Nam ở nước ngoài hướng về Tổ quốc và trong điều kiện có thể làm được, cần phối hợp hành động trên lĩnh vực, góp phần xây dựng đất nước cũng như đóng góp về mặt nhân đạo như giúp đỡ gia đình bị nhiễm chất độc da cam, cấp học bổng, xây nhà tình thương, trạm y tế ở nông thôn…